Woensdag 01/02/2023

Protest in Hongkong

Hongkongs leider Carrie Lam is aangeschoten wild

Betogers met een portret van Chief Executive Carrie Lam eisen haar ontslag. Beeld AFP
Betogers met een portret van Chief Executive Carrie Lam eisen haar ontslag.Beeld AFP

Bloody Carrie, bloody Carrie’, scandeerde de verzamelde oppositie zaterdag over Carrie Lam, de Chief Executive van Hongkong. Na het ­fiasco rond de uitleveringswet en het politiegeweld van afgelopen week is zij voor de oppositie de kop van Jut. Maar ook in eigen kring wordt getwijfeld aan Lams politieke houdbaarheidsdatum, nu zij verantwoordelijk wordt gehouden voor Pekings grootste gezichtsverlies in Hongkong sinds de overdracht in 1997.

Leen Vervaeke

Op de vraag of zij haar verantwoordelijkheid zou nemen en zou aftreden – een vraag die haar zaterdag keer op keer werd gesteld – reageerde Lam onverstoord, geen greintje zwakte tonend. Maar volgens politieke waarnemers is Lam aangeschoten wild. Het zou niemand verwonderen als ze zich over een tijdje ‘om persoonlijke redenen’ terugtrekt. Een tweede ambtstermijn, die in 2022 had moeten beginnen, zit er zeker niet in.

Lam is de mist in gegaan, dat is duidelijk. Ze heeft de controverse rond de uitleveringswet verkeerd ingeschat, verkeerd aangepakt en verkeerd gecommuniceerd. Maar als Chief Executive, die verantwoording verschuldigd is aan haar bevolking én aan de communistische leiding in Peking, zit ze sowieso in een onmogelijke positie. Gevangen tussen een publiek dat zijn democratische vrijheden wil beschermen, en een bewind dat die vrijheden steeds meer als een bedreiging ziet.

Keihard

De 62-jarige Lam was lang een gewaardeerd politica. Geboren als vierde van vijf kinderen in een bescheiden gezin en topstudente op een katholieke meisjesschool trad ze op haar 23ste toe tot de ambtenarij. Daar maakte de intelligente en efficiënte netwerker snel carrière. Ze staat bekend als een workaholic en een keiharde onderhandelaar, die altijd haar zin krijgt. ‘Ze werd gezien als de vrouw die nooit terugkrabbelt’, aldus oppositielid Chu Hoi Dick. ‘Maar dit keer kon ze niet anders.’

Lange tijd kwam ze weg met haar doordouwstijl. Wat hielp: als Chief Executive is zij niet rechtstreeks verkozen, maar indirect door een 1.194 leden tellend comité van pro-Pekingse snit. Zolang ze de Hongkongse elite tevreden hield en de bevolking niet al te zeer schoffeerde, kon ze haar gang gaan. Zo kon ze controversiële maatregelen doorvoeren, zoals het toelaten van Chinese douanebeambten op Hongkongs grondgebied, door velen gezien als een inbreuk op ‘één land, twee systemen’.

Carrie Lam met de Chinese president Xi Jingping. Beeld AP
Carrie Lam met de Chinese president Xi Jingping.Beeld AP

Grenzen

Maar bij de uitleveringswet stuitte Lams eigengereidheid op haar grenzen. Hoewel het blootstellen van Hongkongs rechtssysteem aan China’s willekeur duidelijk gevoelig lag, paste zij haar werkwijze niet aan. Het wetsvoorstel werd drie dagen voor Chinees Nieuwjaar gelanceerd en halfslachtig overlegd met belangengroepen. Toen de bevolking in een massademonstratie haar afkeuring liet blijken, bleef Lam aan haar gelijk vasthouden. Ze besloot de behandeling van de wet zelfs te versnellen.

Waar Lam zich te weinig rekenschap van gaf, is dat het internationale zakenleven, dat in Hongkong gevestigd is omwille van zijn betrouwbare rechtsspraak, zich bij het verzet tegen de wet zou aansluiten. En dat Peking, dat naar verluidt uitvoerig met Lam overlegde, niet zat te wachten op een internationaal conflict, te midden van een handelsoorlog. Zij bleef te veel een ambtenaar en had onvoldoende politieke ­antenne.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234