Vrijdag 13/12/2019

Hongkong

Hongkong verbiedt maskers tijdens betogingen, ‘maar dat zal de zaak niet kalmeren’

Al maandenlang trekken demonstranten gemaskerd de straat op in Hongkong, maar als het van het bestuur afhangt, is dat nu verleden tijd. Beeld Photo News

Kan een verbod op het dragen van maskers de rust in Hongkong herstellen? Volgens betogers en mensenrechtenorganisaties werkt die noodgreep van het bestuur juist averechts. Het geweld komt van beide kanten.’

“De protesten duren nu al vier maanden en het geweld heeft de afgelopen dagen alarmerende niveaus bereikt.” Dat zei Hongkongs hoogste bestuurder Carrie Lam vrijdag op de persconferentie waar ze bekendmaakte dat het dragen van maskers per direct werd verboden. “Als regering moeten wij al het mogelijke te doen om een eind te maken aan het geweld.”

De protesten in Hongkong, die in juni begonnen uit onvrede met een inmiddels ingetrokken wet die het mogelijk moest maken omburgers aan China uit te leveren, werden steeds breder van opzet én gewelddadiger. Dinsdag, bij de viering van de 70ste verjaardag van de Volksrepubliek China, stichtten betogers brand in twintig metrostations en vuurde de politie 1.800 traangaspatronen af, waardoor een 18-jarige betoger zwaargewond raakte.

Noodwet

Gezien die geweldsescalatie zei Lam het gerechtvaardigd te vinden het dragen van maskers te verbieden op grond van een oude noodwet. Die wet, in 1922 uitgevaardigd door het Britse koloniale bestuur, werd voor het laatst toegepast tijdens dodelijke rellen in 1967. Wie toch een masker draagt, kan worden bestraft met een boete tot 3.000 euro en een jaar celstraf. ‘Bijna alle betogers dragen maskers om hun identiteit te verhullen’, aldus Lam. ‘Daarom zijn ze zo bandeloos.’

De regering hoopt dat het maskerverbod de rust in de straten van Hongkong zal doen weerkeren, maar betogers en mensenrechtenorganisaties voorspellen dat het juist averechts zal werken. Zij vinden het verbod onaanvaardbaar, omdat ook veel vreedzame betogers hun gezicht bedekken, uit angst voor repercussies. Eerder zijn protesterende werknemers van luchtvaartmaatschappij Cathay Pacific onder druk van China ontslagen.

Beeld Photo News

Wat het gevoel van onrecht vooral aanwakkert, is de overtuiging dat het escalerende geweld niet op het conto te schrijven is van de betogers, maar van de politie. “In het begin waren de meesten van ons vreedzaam”, zegt Natalie, een net afgestudeerde Hongkongse die elk weekeinde in de frontlinie van de protesten staat. Natalie is een pseudoniem dat ze om veiligheidsredenen gekozen heeft.

Bakstenen en rubberkogels

“Het geweld komt van beide kanten”, aldus Natalie, die toegeeft zelf soms bakstenen naar de politie te gooien om aanhoudingen te verhinderen. ‘Maar als de politie niet vanaf het begin rubberkogels tegen ons had gebruikt, dan zouden wij nu geen stokken gebruiken om agenten te slaan. Als zij ons niet zonder enige reden zou arresteren, zouden wij niet vechten om die arrestaties te voorkomen. Als zij haar werk correct zou doen, zou dit allemaal niet gebeuren.’

De Hongkongse politie zegt niets meer te doen dan de stad tegen relschoppers te verdedigen. Maar volgens mensenrechtenorganisaties gebruikt de politie excessief geweld, verricht ze willekeurige arrestaties en weigert ze onderzoek te doen naar haar fouten. “De hoofdoorzaak van de escalatie is het volledige gebrek aan verantwoording”, zegt Joshua Rosenzweig, hoofd van Amnesty International Oost-Azië. “Dat frustreert mensen en geeft hun het idee dat radicalisering de enige oplossing is.”

Vrijheid van meningsuiting

Ook het maskerverbod is volgens Rosenzweig ‘een voorbeeld van hoe de Hongkongse regering met wetgeving mensen probeert te ontmoedigen om hun vrijheid van meningsuiting te gebruiken’. “Het is een nieuwe provocatie”, zegt hij. “De regering reageert telkens met meer agressie, terwijl er best manieren zijn om de ­situatie te de-escaleren. Het is onwaarschijnlijk dat dit verbod de rust zal herstellen. Integendeel, het zal de mensen waarschijnlijk alleen maar bozer maken en verder mobiliseren.”

Een brandend metrostation in Honkong. Beeld REUTERS

Vrijdagavond kwam het alvast tot nieuwe demonstraties. Wat begon als een protest tegen de uitleveringswet, is nu uitgegroeid tot een breed gedeeld wantrouwen tegen de Hongkongse regering en politie, en het oppergezag in Peking. Het ­semiautonome Hongkong heeft op grond van het principe ‘één land, twee systemen’ meer vrijheid dan het Chinese vasteland, maar de betogers hebben het gevoel dat daarvan alsmaar minder overblijft.

“De regering is echt dom”, aldus Natalie, voor wie het protest ondertussen een existentiële strijd is geworden, voor universeel stemrecht en tegen invloed uit Beijing. “Deze hele beweging is begonnen vanwege een onredelijke wet. Hoezo probeer je dat op te lossen met een nieuwe onredelijke wet? Wat ik nu denk is: als we om zo’n klein dingetje als een masker al naar de gevangenis moeten, waarom zouden we dan niet iets groters doen?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234