Donderdag 18/08/2022

Hongerige wolven op strooptocht in Pools kuuroord

Polanica Zdroj is een kuuroord in een schilderachtig gebied in het zuidwesten van Polen. Het ligt aan de rivier Bystrzyca Dusznicka op een hoogte van 400 meter boven de zeespiegel, aan de voet van het Stolowe- en het Bystzyckie-massief. In het westen wordt het omsloten door bossen. Het klimaat is er matig, zonder grote contrasten. De genezende factor is naar verluidt het zure, vrije-CO2-houdende calciumwater.

Van onze medewerker

Wouter Janssens

Sinds 1963 eert Polanica Zdroj elk jaar de nagedachtenis van Akiba Rubinstein (1882-1961), de beste schaker die Polen ooit gekend heeft, met een sterk bezet grootmeestertoernooi. Dit jaar slaagde men erin een bijzonder strijdlustig deelnemersveld naar het kuuroord te lokken. Het resultaat was een toernooi vol boeiende, spannende en vaak ook lang uitgesponnen duels. Vierentwintig van de 45 partijen (ruim 53 procent, wat uitzonderlijk veel is voor een gesloten toernooi van categorie 17) eindigden in een beslissing.

Met name de Russische Pool Michaïl Krasenkov, de Wit-Rus Alexeï Fjodorov, de Spaans-Poolse Let Sjirov, de Nederlander Loek Van Wely en de Hongaar Zoltan Almasi vochten alsof hun leven ervan afhing. Van Wely, die de vorige memorial gewonnen had voor onze landgenoot Michaïl Goerevitsj, zorgde er op zijn eentje voor dat de prijsuitreiking uitgesteld moest worden: in een ultieme poging om zijn titel te prolongeren, knokte hij in de slotronde in een marathonpartij tegen Almasi ruim zeven uur aan één stuk door tot de 107de zet, eer hij in remise berustte.

De 37ste Rubinstein-memorial werd echter een prooi voor de 32-jarige Boris Gelfand, een in Israël levende Wit-Rus, de nummer vijftien van de wereld. Zoals gewoonlijk doseerde de steeds tot in de puntjes voorbereide Gelfand zijn inspanningen. In zijn voorbije toernooien vielen zijn resultaten een beetje tegen, maar dit keer kon hij zijn openingsnieuwtjes te gepasten tijde bovenhalen. Gelfand bleef als enige ongeslagen, waardoor hij op net als in 1998 het toernooi op zijn naam schreef.

Toernooifavoriet Alexeï Sjirov, de nummer vier van de wereld, speelde enkele wonderschone partijen, maar in een nutteloze poging om van 'niets' 'iets' te maken, struikelde hij over Gelfand, en moest hij uiteindelijk de tweede plaats delen met Van Wely. Ook Van Wely's tomeloze inzet liet een diepe indruk na. De Nederlander is de laatste tijd veel constanter geworden; hij lijkt definitief gelanceerd voor een plaats bij de toptwintig van de wereld.

De Poolse schakers lieten zich evenmin onbetuigd: Krasenkov begon erg slecht en verloor op een gegeven moment drie partijen op rij. De nummer 10 van de wereld toonde een fantastische veerkracht door de neerwaartse spiraal om te buigen en onmiddellijk daarna een reeks van vier opeenvolgende overwinningen neer te zetten. De jonge Tomasz Markowski, vorig jaar nog nummer laatst, kon zich goed handhaven in dit sterke gezelschap.

Sjvidler, en in iets mindere mate Almasi en Movsesjan, zullen dit toernooi liefst zo snel mogelijk vergeten. Voor de nochtans erg sterke Fjodorov mondde het verblijf in het kuuroord zelfs uit in een sportieve catastrofe. Net als Sjirov hanteert de Wit-Russische grootmeester één van de meest compromisloze en agressieve spelstijlen uit het circuit, al is zijn openingsrepertoire beperkt. Riscovol, maar altijd leuk voor de fans.

Dit keer hadden verscheidene van zijn opponenten lekken gevonden in zijn openingsschema's. En conform de onverbiddelijke wetten van de natuur en de sport, stortten zijn concurrenten zich op hem als een troep uitgehongerde wolven, die een gewond dier verscheuren en lekker oppeuzelen. Aangezien Fjodorov er echt de man niet naar is om snel naar de remisenoodrem te grijpen, ging hij in zeven van zijn negen partijen voor de bijl.

De eindstand: 1. Gelfand 6,5/9; 2. Sjirov, Van Wely 6; 4. Ivantsjoek, Krasenkov 5; 6. Markowski, Almasi, Movsesjan 4; 9. Sjvidler 3,5; 10. Fjodorov 1.

Wit: Fjodorov

Zwart: Sjirov 1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Pf3 g5 4. h4 g4 5. Pe5 d6 6. Pxg4 Pf6 7. Pf2 Tg8 8. d4 Lh6 9. Pc3 Pc6 10. Pd5 Pxd5 11. exd5 De7+ (Een nieuwe zet die het witte systeem volledig in vraag stelt.) 12. Le2 Pb4 13. c4 Lf5!! 14. Da4+ Kf8 15. Dxb4 Te8 16. Dd2 Txg2 17. Kf1 Tg3 18. Dd1 Le4 19. Th2 f5 20. Pxe4 fxe4 21. Lg4 e3 22. Lf3 en wit geeft tegelijk op wegens Dg7 23. Th1 Tg2! 24. Lxg2 e2+.

Wit: Gelfand

Zwart: Movsesjan 1. d4 Pf6 2. c4 c6 3. Pc3 d5 4. Pf3 a6 5. c5 Pbd7 6. Lf4 Ph5 7. e3 g6 8. Ld3 Lg7 9. 0-0 f6 10. h3 Pxf4 11. exf4 e5 12. f5! e4 13. Lxe4 dxe4 14. Pxe4 0-0 15. Db3+ Kh8 16. Pd6 Lh6 17. Tfe1 Kg7 18. Te4 Pxc5 (Uit arren moede geeft zwart het stuk nu al terug.) 19. dxc5 gxf5 20. Te8! Dxe8 (Txe8 21. Df7+ Kh8 22. Pxe8 Le6 23. Dxe6 Dxe8 24. Dxf6+ Lg7 25. Dxf5 is even perspectiefloos.) 21. Pxe8+ Txe8 22. g3 a5 23. Te1 Txe1+ 24. Pxe1 a4 25. Db6 Ld2 26. Dc7+ Kg6 27. Pf3 Lc1 28. Ph4+ Kh6 29. Df7 en zwart geeft op.

Wit: Ivantsjoek

Zwart: Van Wely 1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Le2 e6 7. 0-0 Le7 8. f4 0-0 9. Kh1 Pc6 10. Pxc6 bxc6 11. e5 dxe5 12. fxe5 Pd7 13. Lf4 Lg5 14. Lg3 Lh4 15. Lf4 Lg5 16. Dd2! Lxf4 17. Dxf4 Da5 18. Tae1 Dxe5 19. Dh4 h6 20. Ld3 Dg5 21. De4 g6 22. Dxc6 Tb8 23. Pe4 Da5 24. b3 Kg7 25. Dd6 Tb6 26. De7 Db4 27. Dh4 f5! 28. c3 Da3 29. Pd2 Dd6 30. Tf3 g5 31. Df2 Dc5 32. De2 Lb7 33. Th3 e5 34. Pc4 Te6 35. b4 Dc7 36. Pa5 e4 37. Lc4 Tef6 38. Df2 La8 39. Lf1 Pe5 40. c4 f4 41. Db2 e3 42. Kg1 g4 43. Th5 Pf3+! 44. gxf3 gxf3 en wit geeft op.

Brussel: Op 7 en 8 oktober vindt in het Zuidpaleis de 10de editie van het Abihome-toernooi plaats. Ter gelegenheid van dit jubileum wordt iedereen uitgenodigd die ooit aan het toernooi deelnam. Met andere woorden: de leeftijdsgrens wordt opgetrokken van 20 tot 30 jaar. Tevens wordt er een speciale inspanning geleverd om internationale grootmeesters aan te trekken. 200.000 frank prijzengeld. Inl.: Benny Asman, 02/512.48.43.

Wit: Kh1, Da6, Tb5, Le1, pia2, c3, d4, f2, g2, h4.

Zwart: Kg8, De6, Te8, Ld6, Pe4, pic4, f5, g6, h6.

1. % Pc5! 2. Dxc5 De1+ 3. Pg1 Dxg1+ en wit geeft op voor hij via 4. Kxg1 Te1 wordt mat gezet.

Rubinstein - Flohr (1929)

Wit: Kg3, Dd4, Te1, Th5, Lg6, Pe6, pia3, b3, c4, d5, f5.

Zwart: Kg8, Dc8, Te7, Tf6, Lb7, Ph6, pia7, b6, d6, g7.

Wellicht is Akiba Rubinstein (1882-1961) de sterkste schaker uit de geschiedenis die nooit een match om het wereldkampioenschap speelde. Tussen 1907 en 1912 had hij de toenmalige wereldkampioen Emanuel Lasker vermoedelijk de baas gekund.

Rubinstein leerde pas schaken op zijn zestiende. Al snel geraakte hij in de ban van het spel, zo hevig dat hij er zijn studies aan een instituut voor toekomstige rabijnen voor opgaf en een succesvol beroepsschaker werd.

Jammer genoeg waren Rubinsteins zenuwen zwak en leed hij in steeds toenemende mate aan wat psychiaters antrofobie (angst voor mensen en de maatschappij) noemen.

In 1932 moest Rubinstein om gezondheidsredenen stoppen met schaken. Voor de rest van zijn leven zou hij vaak in sanatoria verblijven. Rubinstein overleed in 1961 in Antwerpen.

De volgende anekdote mogen we u niet onthouden: op een dag in het toernooi van Karlsbad in Duitsland gebruikte Rubinstein naar goede gewoonte zijn avondmaal in een restaurant. Na het dessert liep hij naar buiten en raakte als snel diep in gedachten verzonken over de stelling uit zijn afgebroken partij, die de volgende ochtend voortgezet zou worden. Zo diep dat de wereld rondom hem even niet meer leek te bestaan. Toen hij op een gegeven moment weer opkeek, zag hij het restaurant waar hij zopas gegeten had. Rubinstein ging binnen en nam er opnieuw een avondmaal.

Wit aan zet speelt en beslist de partij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234