Donderdag 24/09/2020

Vier vragen

Honden voelen een epilepsieaanval van hun baasje aankomen. Maar hoe?

Beeld ANP

Door te likken, te blaffen of nerveus rond te lopen kunnen honden hun baasje voor een nakende epilepsieaanval waarschuwen. Voor het internationaal EPIDOGS-project wil een onderzoeksteam van de UGent en UZGent uitzoeken hoe ze dat klaarspelen. Het vraagt patiënten in een digitaal dagboek drie maanden lang het gedrag van hun hond bij te houden. Neuroloog Veerle De Herdt (UGent) legt uit.

Welke gegevens worden in dat dagboek bijgehouden?

“In een speciaal voor dit onderzoek ontwikkelde app is het de bedoeling dat de patiënt realtime de aanval en het gedrag van de hond registreert op het moment van de aanval. De app wordt geïndividualiseerd: op voorhand geeft de patiënt aan welk gedrag de hond volgens hem vertoont, en aan de hand daarvan worden specifieke vragen gesteld. Was het een kleine of grote aanval? Heeft de hond geblaft? Hoeveel tijd zat er tussen de waarschuwing en de effectieve aanval? 

“Om zo waarheidsgetrouw mogelijk te zijn, wordt de patiënt gevraagd het dagboek binnen 24 uur na de aanval te updaten.”

Wat zijn de meest gangbare theorieën voor de ‘waarschuwende’ hond?

“Er zijn twee mogelijke verklaringen. Ofwel merken honden een visuele gedragswijziging bij hun baasje op. Maar aangezien er al gemeld werd dat de hond ook ’s nachts of vanuit een andere kamer waarschuwt, is deze hypothese minder plausibel. 

“Wij vermoeden dat honden met hun superieur reukorgaan een geurwijziging bij hun baasje waarnemen. Dat bij de patiënt kort voor een aanval dus geurmoleculen vrijkomen die de hond ruikt en die hem alarmeren. Honden kunnen nu al op basis van geur kanker bij patiënten opsporen, het is dus erg aannemelijk dat ze hun uitzonderlijk reukorgaan ook gebruiken om epilepsieaanvallen te voorspellen.”

Erg aannemelijk, maar niet honderd procent zeker?

Er is nog geen wetenschappelijk bewijs voor de relatie tussen het gedrag van de hond en de aanval. Maar het lijkt plausibel dat honden iets kunnen waarnemen, en dat hopen we met dit nieuwe onderzoek eindelijk te kunnen bewijzen.”

Hoe wordt het resultaat achteraf verwerkt, en hoe zal dat patiënten helpen?

“Als we uit het onderzoek kunnen afleiden dat effectief geurmoleculen vrijkomen, kunnen we bij de patiënten voorafgaand aan een epilepsieaanval geurstalen nemen. Vervolgens kunnen honden getraind worden om die specifieke geur te detecteren en daarop te reageren. 

“Het lastige aan epilepsieaanvallen is dat ze altijd onverwacht komen. Als het gebeurt terwijl de patiënt net op de trap loopt of een pot heet water in de handen heeft, kan dat nare gevolgen hebben. Als een hond hier op voorhand voor waarschuwt, kan de patiënt gaan zitten, hulp inroepen of noodmedicatie innemen. Dat zou een grote hulp zijn. 

“Uit eerder onderzoek blijkt trouwens dat niet alleen getrainde hulphonden hun baasje waarschuwen, maar ook gewone huisdieren. Bovendien zou er een relatie zijn tussen het anticiperende gedrag en de band tussen hond en baasje. Hoe hechter de band, hoe beter de hond op een epilepsieaanval zou anticiperen.”

Epilepsiepatiënten die aan het onderzoek wensen mee te werken, kunnen contact opnemen via epidogs@ugent.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234