Zondag 08/12/2019

Homosnor met punkattitude

Weinig popgroepen werden vaker verguisd dan Queen. Nochtans is de draagwijdte van de Britse bombastband nauwelijks in te schatten. Veertig jaar na de oprichting van Queen zoomen we in op de invloed van Freddie Mercury en co. op de pop, rock, dance én hiphop.

Ieder gezin in Europa heeft minstens één Queen-plaat in zijn bezit. Je kunt die mensen toch niet allemaal verdenken van slechte smaak?' (Thom Yorke, Radiohead)

Queen verkocht wereldwijd 300 miljoen platen. Elk jaar komen daar naar schatting zo'n 100.000 exemplaren bij. In 2011 werden alle Queen-platen daarom opgepoetst terug op de markt gebracht. Van geen enkele groep blijken overigens méér illegale kopieën in omloop te zijn. Hun Greatest Hits I is dan weer de best verkochte langspeler aller tijden in Engeland. Daar kunnen zelfs The Beatles nog een puntje aan zuigen. "Ik heb altijd geweten dat ik een ster ben", geloofde de betreurde Queen-zanger Freddie Mercury in de jaren 80 al. "Het enige verschil is dat iedereen het vandaag met me eens is."

Een van de bekendste slippendragers van Queen is Thom Yorke van Radiohead. Als zevenjarige leerde hij gitaar spelen, alleen maar omdat hij in het diepst van zijn gedachten Brian May wilde zijn. Hun hit 'Paranoid Android' liet hij later ook graag vergelijken met 'Bohemian Rhapsody'. Mede dankzij Radiohead staat er bij de culturele elite niet langer een banvloek op een liefde voor Queen.

'Elke groep steelt als de raven bij Queen. Of ze samplen hun songs aan flarden.' (Xavier de Rosnay, Justice)

Ver van de waarheid is die stelling niet. Justice bracht vorig jaar met 'Brianvision' een ode aan Brian May, en 'Parade' ging zelfs vrij gratuit lenen bij de handclaps van 'We Will Rock You'. "We hebben Queen zelfs gesampled op onze vorige plaat", geeft het duo toe. "In 'Genesis' hoor je een flard Queen. Maar het is zo kort dat je die onmogelijk kon traceren."

Ook Franz Ferdinand samplede de groep in 'No You Girls', net als Nine Inch Nails, Red Hot Chili Peppers, Gwen Stefani of Lady Gaga. Zelfs in hiphopmiddens lag Queen goed in de markt. Van Afrika Bambaataa over Kanye West en Public Enemy tot Ice Cube, Eminem of MC Hammer: allemaal deden ze hun voordeel met muzieksnippers van Mercury en co. 'We Will Rock You' en 'Bohemian Rhapsody' werden het vaakst geplunderd. Kanye West: "Elke seconde klinkt grandioos: neem één willekeurige sample en ik geef je een onvergetelijke song."

'Als je wil leren hoe je een band smeedt met 250.000 man tegelijk, dan moet je ofwel de paus bestuderen, ofwel Freddie Mercury.' (Dave Grohl, Foo Fighters)

De meeste stadionbands maken er geen geheim van dat ze de mosterd gingen halen bij de exuberante shows van Queen. En vooral: bij het charisma van Freddie Mercury. "Als zelfs een besnorde kerel met een hazenlip het ver kon schoppen, wist ik dat er ook voor mij een toekomst was weggelegd in de muziek", gaf Marilyn Manson ooit toe. Mercury's exuberantie sprak natuurlijk ook homoseksuele popsterren aan. "Hij was een bliksem in een fles", lauwerde American Idol-fenomeen Adam Lambert zijn grootste voorbeeld.

Samen met Dave Grohl introduceerde Foo Fighters-drummer Taylor Hawkins de Britse superband tien jaar geleden in de Rock and Roll Hall of Fame. Die laatste beleed toen: "Queen was mijn eerste concert, en sindsdien voelt elk ander concert aan als een teleurstelling." Ook Lady Gaga noemde Mercury uniek in de popwereld. "Niet alleen als zanger, maar ook als performer. Hij was een man van het theater, en iemand die zichzelf constant transformeerde. Een genie."

'Als kind heb ik veel aan Freddie Mercury's teksten gehad. Geen idee wat er van me was geworden als ik Queen nooit had gekend.' (Axl Rose, Guns N' Roses)

U las het goed. Axl Rose, die door de homowereld aan de schandpaal werd genageld na zijn hate speech in 'One in a Million' dankt zijn leven aan übergay Freddie Mercury. Zijn groep Guns 'N Roses trad in '92 dan ook aan in Wembley bij het grote eerbetoon aan Mercury. Alweer tot groot afgrijzen van de homoseksuele achterban van Queen. Rose verklaarde nochtans: "Queen spiegelde me een spannendere wereld voor. Toen ik Freddie's teksten las, wist ik: deze wereld moet ik ook leren kennen." Muzikaal was Rose net zo goed schatplichtig aan Queen. 'November Rain' bulkte onder de bombast van 'Bohemian Rhapsody' of 'Innuendo'.

Ook Matt Bellamy van Muse kreeg de muziek van Queen met de paplepel ingegoten, en weet: "Heel wat songschrijvers zouden een moord begaan voor de pen van Mercury." Lady Gaga ontleende haar naam dan weer aan een songtitel van Queen. "Hun muziek was een leidraad in héél mijn jonge leven", bekende ze.

'Hun onverzettelijke houding was méér punk dan de steilste hanenkam.' (Billy Joe Armstrong, Green Day)

Green Day nam het oeuvre van Queen als blauwdruk voor hun rockopera American Idiot. Ook de piepjonge punkrocker Dave Grohl stond aan de grond genageld toen hij Queen op Live Aid zag. "Met een paar vrienden keken we ernaar om te lachen met de bands", zei Grohl. "We waren zestien en hielden alleen van punk. Maar toen hypnotiseerde die ene buitenaardse frontman me."

In een blog weidde ook gitarist Brian May uit over de tegendraadsheid van Mercury: "Als Freddie vandaag nog had geleefd, zou hij wellicht collaboreren met Aphex Twin of Tyler, the Creator, of Muse en Lady Gaga." Maar ook op vlak van seksuele mores toonde de zanger zich al jaren een trendsetter. Zonder Freddie zouden heel wat homo's nog altijd de kast niet uit durven, gelooft Rufus Wainwright ook. "Queen toonde daarmee een waarachtiger punkesprit dan alle Sex Pistols bij elkaar."

Vandaag verschijnt 40 Jaar Queenvan Harry Doherty bij uitgeverij Lido.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234