Dinsdag 26/10/2021

AnalyseHomofobie

Homofobie beperkt zich niet tot Hongarije: discriminatie in Belgische voetbalwereld floreert

Regenboogvlaggen en -attributen genoeg dezer dagen, maar hoe zit het echt in de voetbalwereld? Beeld EPA
Regenboogvlaggen en -attributen genoeg dezer dagen, maar hoe zit het echt in de voetbalwereld?Beeld EPA

Stadions in regenboogkleuren, fleurige armbanden en boze tweets. Uit afkeer tegen de Hongaarse anti-lgbtq+-wet maakt de Belgische voetbalwereld een statement tegen holebi- en transfobie. Nochtans is homohaat ook hier springlevend.

Het klinkt onwaarschijnlijk, maar tijdens de EK-match tussen Duitsland en Hongarije waren woensdagavond haast evenveel regenboogvlaggen te zien als tijdens de recentste editie van het Eurovisiesongfestival. Sinds een nieuwe wet het verbiedt om in Hongarije ‘promotie’ voor holebi’s en transgender personen te voeren, richten verschillende mensen hun pijlen op de regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán.

De Belgische voetbalwereld greep het EK aan om symbolische acties te voeren. De Gentse Ghelamco Arena lichtte woensdag op in regenboogtinten, Rode Duivels uitten zich tegen de Hongaarse wet op sociale media en de ploegkapitein draagt zondag een regenboogband. Toch legde de solidariteit een pijnpunt binnen het nationale voetbalcircuit bloot. Zo liet Rode Duivel Thomas Meunier optekenen dat hij homoseksuele ploegmaats zou afraden uit de kast te komen. “Het voetbal lijkt me nog niet klaar voor een coming out – ik ken jongens die niet zouden kunnen omgaan met een homo in de ploeg”, gaf hij toe. De nadruk ligt daarbij op zoú, want Meunier liep tijdens zijn carrière van 20 jaar nooit een homoseksuele speler tegen het lijf.

Thomas Meunier. Beeld BELGA
Thomas Meunier.Beeld BELGA

Met zijn uitspraken legt de Rode Duivel de vinger op een zere wonde. De etnische diversiteit binnen het Belgische voetbalelftal is groot, maar niemand is openlijk homoseksueel. Terwijl de afgelopen jaren veel lgbtq+-sporters aan de professionele competities voor zwemmers, atleten of kunstschaatsers deelnamen, blijft het nationale voetbal op het hoogste niveau schijnbaar voorbehouden voor hetero’s.

“Toch zijn er in verhouding net zo veel homo’s en biseksuelen in de mannelijke voetbalploegen als onder de rest van de bevolking”, zegt sportpsycholoog Jef Brouwers. “Maar voor mensen die een teamsport beoefenen, is het minder eenvoudig om voor hun seksuele geaardheid uit te komen. Zij moeten omgaan met de verwachtingen van de groep. Daarnaast leeft in de voetbalwereld vaak een voorbijgestreefd beeld van mannelijkheid waarbij homo- of biseksualiteit als zwakheden gezien worden.”

Homofobe denkbeelden

Verschillende studies onderbouwen Brouwers’ stelling met concreet cijfermateriaal. Zo toonde een onderzoek onder leiding van sportsocioloog Jeroen Scheerder (KU Leuven) onlangs aan dat de homofobe denkbeelden zelfs binnen het Belgische jeugdcircuit de ronde doen. Uit hun rapport bleek dat ruim een derde van de voetballers tussen 10 en 20 jaar oud in ons land de voorbije twee seizoenen gediscrimineerd werd. Tien procent van de gediscrimineerde groep 18- tot en met 20-jarigen werd afgerekend op basis van zijn of haar seksuele geaardheid.

Een VUB-studie in opdracht van de Koninklijke Belgische Voetbalbond toonde aan dat de vooruitstrevende boodschappen van Lukaku en co. niet beletten dat bijna de helft van de scheidsrechters het gevoel heeft dat de discriminatie op vlak van homofobie, racisme en seksisme in het voetbal toeneemt. 16,8 procent van de bevraagde refs werd in de afgelopen twee seizoenen met homohaat geconfronteerd.

Pride-armbanden

De Rode Duivels en andere Belgische voetbalinstanties gebruiken deze maand hun platform om homofobie af te keuren. Critici vragen zich af wat symbolische acties als ‘pride-armbanden’ of stadions in regenboogtinten opleveren voor transgender personen die willen voetballen of homoseksuele jongens die tijdens een match van de lokale amateurclub voor ‘flikker’ worden uitgescholden, maar Scheerder gelooft dat deze zaken de acceptatie van lgbtq+-personen kunnen bevorderen. Daarnaast wil hij het doelpubliek van de traditionele sensibiliseringscampagnes uitbreiden: “Ons onderzoek toonde aan dat vaders gemiddeld meer homofoob zijn dan moeders. Omdat mannen zich gemiddeld meer bezighouden met de voetbalcarrière van hun kinderen, kan het interessant zijn ons bij acties rond lgbtq+-rechten specifiek tot hen te richten.”

Voetbal Vlaanderen, de organisatie die de amateurclubs coördineert, moedigt mensen aan elk geval van discriminatie aan te geven bij het online meldpunt dat in 2018 opgericht werd. “De ontoelaatbare acties van spelers kunnen zo bestraft worden, maar ook toeschouwers blijven niet meer buiten schot. Wie deelneemt aan racistische of homofobe spreekkoren, kan vervolgd worden”, zegt woordvoerder Nand De Klerck.

Scheidsrechters

Uit cijfers blijkt dat lgbtq+-personen de weg naar het meldpunt moeilijk vinden. Vorig jaar liepen 161 klachten binnen, maar geen enkele daarvan ging over discriminatie op basis van seksuele geaardheid. De meeste meldingen gingen over de clubwerking of over scheidsrechters. “Het is moeilijk een melding van homofobie te maken als je niet openlijk voor je geaardheid uitkomt”, zegt De Klerck.

De organisatie wil dat voetballers makkelijker steun vinden en leidt betrokkenen van jeugdclubs daarom op tot API’s, Aanspreekpunten voor Persoonlijke Integriteit. Zulke mensen moeten betrokkenen bij ethische conflicten opvangen en doorverwijzen naar de juiste instanties. Tegen eind 2024 wil Voetbal Vlaanderen bij minstens 40 procent van de clubs met een jeugdwerking een API aanstellen. “Zo hopen we dat iedereen zich straks welkom voelt op het voetbalveld”, zegt De Klerck.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234