Dinsdag 23/07/2019

Update

Homans verbaasd om reactie Geens: "Nu kritiek geven is merkwaardig"

Vlaams minister Liesbeth Homans (N-VA). Beeld BELGA

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans (N-VA) reageert verbaasd op de kritiek van Justitieminister Koen Geens (CD&V). Hij had vraagtekens gezet bij de manier waarop Homans de rapporten van de Staatsveiligheid publiek heeft gebruikt om de erkenning in te trekken van de Fatih-moskee, zonder voorafgaand overleg met de dienst.

"Nu kritiek geven op minister Homans, net nu zij haar verantwoordelijkheid heeft opgenomen, is op zijn minst merkwaardig, terwijl de minister van Justitie in het verleden zelf al publiek over de rapporten van de Staatsveiligheid heeft gesproken en heeft opgeroepen hier aandacht aan te besteden", stelt het kabinet-Homans in een persbericht.

Homans verwijst naar uitspraken die minister Geens op 15 december in de plenaire Kamer deed. De Justitieminister gaf daarbij aan dat de Staatsveiligheid de problematiek van Turkije in het algemeen en die van Diyanet in het bijzonder van zeer nabij opvolgt. "Sinds de politieke evolutie van de laatste maanden hebben wij op dat vlak verschillende rapporten gekregen van de Veiligheid van de Staat", gaf Geens toen aan.

Hij stelde voorts te denken "dat wij in België op alle niveaus de verantwoordelijkheid hebben, en dus zeker op federaal niveau, om de financiering van de religie en de islamreligie in België nauwlettend in het oog te houden. Ik heb dat opgedragen aan mijn diensten, zowel van de Veiligheid van de Staat als aan de parketten, en er wordt daaraan volop aandacht besteed".

Kritiek

Volgens minister Homans blijkt uit informatie van de Staatsveiligheid dat de werking van de moskee in strijd is met de erkenningsvoorwaarden voor moskeeën die zij moet bewaken. De Staatsveiligheid stelde echter vragen bij de manier waarop Homans haar rapporten interpreteert. Maandag klonk in het Vlaams parlement eveneens kritiek op de lezing en manier van werken van de N-VA-minister, zowel op de oppositiebanken als binnen de meerderheid.

In een mededeling op zijn website wees minister Geens er dan ook op dat de rapporten bevestigen dat Diyanet nauw verwant is aan het Erdogan-regime, maar dat ze geen bewijs vinden van spionage, inmenging, terrorisme of extremisme. Het gaat volgens de rapporten ook om een gematigde islam van een Soennitische strekking waarbij tot dusver geen radicalisering werd waargenomen.

De Fatih-moskee in Beringen. Beeld BELGA

Eerst Staatsveiligheid contacteren

Geens maakte duidelijk dat Homans eerst de Staatsveiligheid had moeten contacteren alvorens ze haar beslissing publiek bekendmaakte. "Het is duidelijk dat informatie van een inlichtingendienst publiek gebruiken als argumentatie voor een bepaalde overheidsbeslissing zonder dit vooraf te overleggen met die dienst niet kan. Het valt immers niet uit te sluiten dat door deze informatie publiek te maken, de binnenlandse bron van de informatie, of de relaties van de inlichtingendienst met haar buitenlandse bronnen en partners in het gedrang worden gebracht".

Minister Geens, die de voogdij heeft over de Staatsveiliheid, vindt het evenmin kunnen "zich voor een beslissing in een concreet dossier volledig en uitsluitend te baseren op een rapport van de Veiligheid van de Staat waar het dossier slechts zijdelings en eerder toevallig in aan bod komt". Hij wijst er daarbij op dat in een geval als dit, "de verkeerde toewijzing van argumenten, niets dan vervelende vragen aan de Veiligheid van de Staat oplevert van partnerdiensten, waarop de Veiligheid van de Staat niets dan ongemakkelijke antwoorden kan geven".

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V)

Geen hoofdtaak Staatsveiligheid

De CD&V'er onderstreepte dat de hoofdtaak van de Staatsveiligheid er niet in bestaat de belangrijkste bron te zijn van erkennings- of intrekkingsbeslissingen van moskeeën door de bevoegde gewestministers. Daarvoor beschikken de ministers over eigen decretale criteria en eigen diensten.

"De Veiligheid van de Staat zal in de regel enkel tussenkomen als er substantiële en pertinente indicaties zijn dat er een dreiging bestaat van terrorisme, extremisme, spionage of (clandestiene) inmenging. Polarisatie binnen de gemeenschap en politieke beïnvloeding door het thuisland zijn enkel een aandachtspunt in zoverre zij een aspect vormen van één van de vier voorgaande dreigingen", preciseerde Geens.

Een keer per jaar maakt de dienst een evaluatie van elke erkende moskee om na te gaan of er pertinente en substantiële indicaties bestaan van een van de vier hoofddreigingen. Enkel in dat geval wordt een inlichtingenonderzoek gestart. Bij een ad hoc vraag van een gewestminister is dezelfde procedure toepasbaar.

Bonte: "Geens moet wet toepassen op Homans"

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) moet minister Homans (N-VA) niet enkel tot de orde roepen, maar hij moet in het belang van de werking van de Staatsveiligheid kordaat optreden, vindt Kamerlid Hans Bonte (sp.a), die erop wijst dat het verspreiden van geheime informatie van de inlichtingendiensten strafbaar is.

"Het is erg dat minister Homans de verdienste toekomt dat ze de werking tussen de Belgische en Turkse inlichtingendiensten heeft verzuurd, maar bovendien ondergraaft ze ook de essentie van de werking van de Staatsveiligheid", aldus het socialistische oppositielid.

Hans Bonte (sp.a) Beeld photo_news

Hij wijst erop dat artikel 43 van de wet van 30 november 1998 op de regeling van de inlichtingendiensten, straffen voorschrijft voor wie informatie van de Staatsveiligheid niet in vertrouwen behandelt. "De minister van Justitie moet in het belang van de werking van de Staatsveiligheid kordaat optreden en minister Homans niet enkel tot de orde roepen. Hij kan niet anders dan zich beroepen op de wet, die gemaakt is om de dienst te beschermen", vindt Bonte.

Hij kreeg overigens de toezegging van Kamervoorzitter Siegfried Bracke dat de parlementaire opvolgingscommissie van het Comité I bijeen zal komen in verband met het lekken van informatie van de Staatsveiligheid. Zijn partijgenoot Joris Vandenbroucke, de fractieleider in het Vlaams parlement, wil dat informatie van de Staatsveiligheid die relevant is voor de Vlaamse regering, enkel nog wordt overgemaakt aan minister-president Geert Bourgeois. "Er mag geen snipper papier met gevoelige info nog door de handen van minister Homans gaan. Dat is een risico dat we niet meer kunnen nemen", vindt Vandenbroucke.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden