Vrijdag 15/11/2019

Hollande jaagt rijke Fransen naar Brussel

Een nieuwe instroom van Franse fiscale vluchtelingen lijkt onvermijdelijk als de 'rijkentaks' van de Franse presidentskandidaat François Hollande er komt. In Ukkel, een dure gemeente in Brussel, heeft nu al bijna een inwoner op de tien de Franse nationaliteit.

In 1996 voerde de toenmalige Franse premier Alain Juppé (PS) de Impôts sur la Fortune (ISF) in, een vermogenbelasting in. In de jaren die volgden kwam een kleine exodus van vermogende Fransen naar België op gang. Een Frans onderzoeksrapport uit 2005 schatte dat er gemiddeld één Franse euromiljonair per dag om belastingredenen uitwijkt naar het buitenland, meestal het dichtst bijzijnde en ook nog eens half Franstalige België.

Tussen de fiscale vluchtelingen zitten enkele beroemdheden zoals acteurs Daniel Auteuil en José Garcia, zakenman Bernard Darty, schrijvers Eric-Emmanuel Schmitt en Anne-Marie Mitterrand, ex-tennissterren Henri Leconte en Guy Forget en actrice Emmanuelle Béart. In 2007 raakte bekend dat ook Johnny Hallyday op het punt stond naar Brussel te emigreren en de Belgische nationaliteit aan te vragen.

Minder bekend zijn de verhuizingen van leden van de familie Taittinger (champagne), eind jaren negentig. Later verhuisden ook LibertyTV-stichter Lotfi Belhassine naar Brussel en financiële wonderboys als Denis Peyre (software groep Business Objects) of Pierre-François Grimaldi (iBazar). Niet alle fiscale vluchtelingen kozen voor Brussel. Leden van de familie Mulliez, de hoofdaandeelhouders van de supermarktketen Auchan, vestigden zich in groep in het dorp Néchin nabij Estaimpuis op slechts honderden meters van de grens.

Voor veel in Parijs werkende Fransen is een woon-werk-verplaatsing per Thalys van en naar Brussel (82 minuten) korter dan één per RER-voorstadstrein naar de Parijse periferie. De kosten voor een abonnement worden ruimschoots gecompenseerde door lagere woonprijzen. Veel rijke Parijzenaren starten hun zoektocht naar een woonst in Brussel met een biedprijs van 4.000 euro per vierkante meter, wat nergens te vinden is, tenzij in de inmiddels volledig volgeboekte Square du Bois in Brussel, de zogeheten miljardairssquare aan het einde van de Louizalaan.

Volgens de laatste officiële cijfers (2008) wonen er 130.568 Fransen in België, waarvan 46.006 in het Brusselse hoofdstedelijke gewest. Volgens Hertogen ligt het werkelijke cijfer veel hoger. Hij telt in zijn onderzoek alle groepen bij elkaar op: Fransen, tot Belg genaturaliseerde ex-Fransen en hun kinderen. Volgens zijn telling is het aantal Fransen in België sinds de invoering van de ISF gestegen van 181.881 (1995) naar 240.080 in 2008.

Volgens een extrapolatie van socioloog Jan Hertogen zijn ze inmiddels al met 268.306 en laat het zich raden wat er gaat gebeuren als het voorstel van Hollande werkelijkheid wordt. Hij wil al wie meer dan 1 miljoen euro verdient belasten aan 75 procent. "De ISF was de druppel die de emmer deed overlopen", zo motiveerde industrieel Bernard Darty destijds zijn enkele reis richting Brussel. Het nieuwe voorstel van Hollande is veel verstrekkender dan de maatregel van Juppé. "Het aantal Fransen in België groeit constant, al sinds 1892", zegt Hertogen. "Sinds midden jaren negentig schieten de cijfers echter omhoog. Anders dan vaak gedacht, zijn het niet Marokkanen die in Brussel de grootste groep van buitenlanders vormen, maar wel de Fransen. Hun aantallen blijven snel stijgen."

De instroom van vermogende Fransen is vooral merkbaar in de gemeenten Elsene en Ukkel, waar al enkele jaren meer dan één inwoner op de tien Frans is. In Ukkel is er dan ook het prestigieuze Lycée Français Jean Monnet. De school telt zo'n 2.500 leerlingen en barst jaar na jaar uit z'n voegen.

"Je merkt het vooral ook aan de vastgoedprijzen", zegt burgemeester Claude Desmedt. "In Ukkel zijn er stilaan geen betaalbare woningen meer te vinden. De Fransen dragen daartoe bij, maar ook de Europese instellingen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234