Dinsdag 30/11/2021

NieuwsEnergie

Hoge Gezondheidsraad waarschuwt voor kernenergie, maar experten Studiecentrum voor Kernenergie weigeren advies te ondertekenen

De Kerncentrale bij Tihange.  Beeld Photo News
De Kerncentrale bij Tihange.Beeld Photo News

Drie experten van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK) in Mol die meewerkten aan het advies van de Hoge Gezondheidsraad (HGR), trekken hun handen af van het eindrapport. Dat meldt het SCK. Het rapport concludeerde dat de huidige techniek van kernenergie niet voldoet aan de beginselen van duurzame ontwikkeling, en dat een Belgische kernuitstap kan ‘tegen een relatief beperkte kostprijs, ook in termen van CO²-impact’.

Binnenkort hakt de federale regering de knoop door: moet ons land in 2025 definitief de stekker uit alle kerncentrales trekken of blijven de twee jongste reactoren open? Nu de deadline nadert, laait de discussie over de kernuitstap opnieuw op.

Een nieuw advies van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) is alvast erg kritisch over de rol van kernenergie als ‘duurzame’ energiebron en wijst op een hele resem risico’s. Omdat ze bijna geen CO² uitstoten, worden kerncentrales gezien als een mogelijke hefboom om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Maar de realiteit is “complexer”, merkt de Hoge Gezondheidsraad op. “Kernenergie kent haar eigen risico’s en werpt ernstige vragen op”, luidt het.

Nucleair afval

De HGR wijst onder meer op de risico’s van het langlevende nucleaire afval, mogelijke ongevallen en het risico op terrorisme. Volgens de HGR kan “een ernstig nucleair ongeval niet worden uitgesloten, zelfs niet in de beste kerncentrales”. België is volgens de adviesraad ook “bijzonder kwetsbaar wegens de kenmerken en de betrokken locaties: dicht bij grote steden en internationale verkeersaders”.

De Hoge Gezondheidsraad erkent dat er nieuwe technologieën ontwikkeld worden en dat er in de toekomst kleinere en veiligere reactoren kunnen gebouwd worden. Maar die reactoren zitten nog in een ontwikkelingsfase en moeten nog verder onderzocht worden, onder meer op het vlak van veiligheid. “Ook al zouden deze ontwikkelingen toekomstperspectieven kunnen creëren, bieden deze reactoren hoe dan ook geen oplossing voor de huidige keuzes die België tegen 2025 moet maken”, luidt het.

Kernuitstap

Tegen 2025 sluiten minstens vijf van de zeven kerncentrales in ons land. Wat met de twee overige centrales gebeurt, is nog voer voor discussie. De federale regering moet binnenkort de knoop doorhakken.

Aan de kernuitstap is de voorwaarde gekoppeld dat de stoombevoorrading van het land niet in gevaar komt. Om de sluiting van de kerncentrales op te vangen, wordt daarom gekeken naar andere energiebronnen. Wind- en zonne-energie volstaan niet; daarom zijn er ook nieuwe gascentrales nodig.

Gascentrales in Tessenderlo en Dilsen-Stokkem kregen geen groen licht van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). In Vlaanderen liggen nu nog twee dossiers op tafel: in Vilvoorde en Wondelgem. In Wallonië staan ook nog vier projecten op stapel.

Opvallende conclusies

De adviesraad komt tot een aantal opvallende conclusies. Zo oordeelt de HGR “dat vanuit ethisch, milieu- en gezondheidsoogpunt niet kan worden gesteld dat kernsplijtingsenergie, zoals die momenteel wordt gebruikt, aan de beginselen van duurzame ontwikkeling voldoet.” Daarnaast oordeelt de HGR dat de “uitstap uit de kernenergie mogelijk is voor België, tegen een relatief beperkte kostprijs, ook in termen van CO²-impact”.

Over de wijze van die uitstap blijft de HGR wat op de vlakte. “Er zijn argumenten voor en tegen de eventuele verlenging van twee kernreactoren na 2025. (...) Elke optie houdt risico’s in, die weliswaar van verschillende aard zijn en verschillende gevolgen hebben op economisch en ethisch vlak, op het vlak van de energiezekerheid, van het leefmilieu en van de volksgezondheid.”

‘Conclusies zijn niet gebaseerd op wetenschappelijke consultatie’

Drie van de 23 experten die meewerkten aan het rapport van de HGR weigerden het eindverslag te onderschrijven. Die onderzoekers zijn lid van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK) in Mol, meldt het nucleaire onderzoekscentrum. “De analyses die in het kader van dit rapport werden uitgevoerd, verliepen niet volgens de regels van de wetenschappelijke kunst”, zegt Eric van Walle, directeur-generaal van SCK CEN.

Volgens expert stralingsbescherming Johan Camps, die optrad als expert voor de domeinen noodplanning, nucleaire risico’s en stralingsbescherming, werd de wetenschappelijke integriteit van de experten aangetast. “Als wetenschapper kon ik me niet scharen achter de manier van werken. Er is geen grondige, objectieve analyse gevoerd over de domeinen waarvoor ik als expert optrad. Een objectieve analyse van die domeinen werd namelijk in het gedrang gebracht door het te koppelen aan factoren als ‘duurzaamheid van kernenergie’. De conclusies in het rapport zijn dus niet gebaseerd op een ruime wetenschappelijke consultatie.”

Toen de SCK-experten hun bezorgdheden deelden met de HGR en zich van het eindverslag wilden distantiëren, voelden ze zich onder druk gezet om het rapport toch te onderschrijven. “Het is onaanvaardbaar dat onze experten zo behandeld worden. Ik ben trots dat ze voet bij stuk hebben gehouden, want wij dragen onze onafhankelijke, wetenschappelijk integriteit hoog in het vaandel”, aldus van Walle.

Het advies van de HRG besluit dat de huidige techniek van kernenergie op “ethisch, milieu- en gezondheidsvlak niet aan de beginselen van duurzame ontwikkeling voldoet”. Een kernuitstap in België kan “tegen een relatief beperkte kostprijs, ook in termen van CO2-impact”, aldus het rapport. Dat het SCK zich nu distantieert van het advies, wil volgens van Walle niet zeggen dat het SCK voorstander is van kernenergie. “Het is niet aan ons om uitspraken te doen over de kernuitstap, dat is een politieke beslissing. Het is van groot belang dat er een maatschappelijk debat gevoerd wordt. Eén dat gevoed moet worden met wetenschappelijk juiste feiten.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234