Vrijdag 01/07/2022

NieuwsBelastingen

Hof van Cassatie: fiscus mag onrechtmatig verkregen materiaal gebruiken als bewijs voor belastingontduiking

null Beeld photo_news
Beeld photo_news

Als de fiscus de wet overtreedt om aan bewijzen van ontdoken belastingen te komen, mogen die bewijzen eventueel gebruikt worden om een belastingverhoging of boete op te leggen. Dat blijkt uit een nieuw arrest van het Hof van Cassatie.

Johan Van Geyte

Fiscale ambtenaren mogen zich tijdens de werktijden aanmelden in alle kantoren en werkplaatsen om er de beroepsactiviteiten te controleren. Ook mogen ze alle boeken en bescheiden die zich in de lokalen bevinden onderzoeken.

Voor particuliere woningen is de wetgever strenger. Hier mogen de fiscale ambtenaren alleen de lokalen doorzoeken tussen 5u ’s ochtends en 9u ’s avonds en dat met machtiging van de politierechter. Voor woningen met een gemengd privé-/professioneel gebruik geldt dan weer dat er in de hele woning beroepsmatig zaken kunnen gebeuren en dat de fiscus dus elke ruimte kan doorzoeken.

Het Hof van Cassatie sprak zich vorige week uit over een huiszoeking door de Bijzondere Belastinginspectie in 2013. Daarbij werden met machtiging van de politierecht ook privévertrekken doorzocht en documenten meegenomen. Toch verkregen de belastingplichtigen na een geding in eerste aanleg dat ze een deel van de in beslag genomen documenten terugkregen. Het hof van beroep ging nadien nog een stap verder en stelde dat de fiscus geen gebruik kan maken van de gegevens die werden aangetroffen en/of gekopieerd bij de uitgevoerde visitaties van de particuliere woningen of bewoonde lokalen. Uit niets blijkt immers dat de belastingplichtigen vooraf kennis hadden van de machtiging en dus van de mogelijkheid om zich tegen het bezoek te verzetten.

Ook in het onderzoek naar KB Lux was de herkomst van het bewijsmateriaal niet altijd even duidelijk en dat leidde uiteindelijk tot een stopzetting door het Hof Van Cassatie. Beeld Photo News
Ook in het onderzoek naar KB Lux was de herkomst van het bewijsmateriaal niet altijd even duidelijk en dat leidde uiteindelijk tot een stopzetting door het Hof Van Cassatie.Beeld Photo News

Het Hof van Cassatie gaat hier nu echter niet mee akkoord. Dat bewijsmateriaal op een onrechtmatige manier is verkregen, belet niet dat het toch kan worden gebruikt. Het is niet omdat er een fout(je) is gebeurd, dat het hele onderzoek nietig is. Hier moet worden uitgemaakt of het gebeuren het recht van de belastingplichtige op een eerlijk proces in het gedrang brengt. En dat is niet gebeurd. Bijgevolg verbreekt Cassatie het arrest van het hof van beroep en moet de zaak voor een ander hof worden overgedaan.

Rechtsherstel

“Er zijn argumenten om te besluiten dat een fout in een onderzoek niet altijd meteen tot een volledige vernietiging ervan moet leiden”, zegt professor fiscaal recht Michel Maus. “Maar je blijft hier wel zitten met het feit dat de fiscus de wet mag overtreden zonder dat er voor de belastingplichtige een vorm van rechtsherstel is, terwijl zijn rechten toch zijn aangetast. In Nederland is dat wel geregeld. Daar wordt een onderzoek evenmin meteen nietig verklaard bij de eerste fout, maar krijgt de gecontroleerde een korting bij een eventuele boete. We zouden ook in België een maatschappelijk debat moeten kunnen voeren over wat er moet gebeuren als de fiscus de wet overtreedt en er toch geen vernietiging van het onwettig verkregen bewijsmateriaal volgt.”

De regeling kan overigens ook in het omgekeerde geval spelen. Maus: “Je mag geen gesprekken opnemen zonder toestemming, maar veronderstel dat dit toch gebeurd is. In dat geval kan een rechter toch beslissen dat er met bewijsmateriaal wel degelijk rekening wordt gehouden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234