Vrijdag 27/05/2022

‘Hoezo, zware muziek?’

Zijn cover van ‘Such Great Heights’ van The Postal Service vond een plek op de soundtrack van Garden State en op YouTube heeft hij zowaar een dubbelganger die over een verzonnen verwantschap met whiskymerk Jim Beam vertelt. Noem Sam Beam dus geen rijzende ster, maar het gaat hem wel voor de wind. Met Kiss Each Other Clean brengt hij binnenkort zijn vierde en beste langspeler uit.

“Hoezo ‘zware muziek’? Wanneer je zegt dat je iemand schoon wilt kussen zeg je wel dat ze niet schoon zijn maar ook - en vooral - dat je er iets aan wilt doen.” De waarheid is dat het Sam Beam weinig kan schelen dat hij wel eens een zwartkijker wordt genoemd, maar hij weegt zijn woorden wel nauwkeurig af. Beam is een erudiete en erg intelligente man die vlot spreekt maar nooit de achterkant van zijn tong laat zien. Hij steekt strak in een prachtig vintage pak en is op geen enkele manier de weerspannige folkie die we a priori in hem gezien hadden. Godzijdank.

Sam Beam legde een hele weg af sinds zijn debuut The Creek Drank the Cradle uit 2002, wat tot uiting komt in vollere songs waar plots klanken uit alle hoeken getoverd worden. “In het begin had ik ook alleen maar mijn stem, een gitaar en een viersporenopnemer. Voor die songs was dat de beste behandeling omdat ik hoegenaamd niet zou weten hoe het anders te doen. Kiss Each Other Clean is een soort nocturne popplaat geworden omdat ik muzikaal gesproken rijker ben geworden en ook ben gaan aanvaarden dat de tekst niet altijd het belangrijkste hoeft te zijn. Bovendien ben ik ook rijker geworden tout court (lachje). Ik kan het me nu veroorloven andere mensen bij mijn project te betrekken.” Het cynisme druipt wel eens van zijn songs, maar het moet hem nagegeven worden dat hij ze nu wel aanreikt met een lepeltje suiker. “Ik zie de wereld als een bar waar de drank gratis is, maar er wordt vergeten dat je daarvoor wel je ziel hebt moeten verkopen. Dus nee, het gaat nog steeds niet goed met ons, maar dat wil niet zeggen dat we geen dansje kunnen placeren, toch?”

Voorlezen uit de bijbel

Een troubadour die met het vingertje zwaait wil Beam allerminst zijn. Om zichzelf en zijn songs wat in te dekken voert hij daarom vaak dierlijke personages of religieuze personages op. Woman King, bijvoorbeeld, een conceptplaat over een vrouwelijke godspersoon die als mokerslag gold voor het overaanwezige testosteron in zowat elke wereldreligie. Maar bij god, Sam Beam laat zich niet graag een gelovig man noemen. “Ik ben opgegroeid in South Carolina, waar religie nog steeds heel erg aanwezig is. Jij kreeg sprookjes te horen voor het slapengaan en speelde misschien Peter Pan na, onze fantasie beperkte zich tot verhalen uit de bijbel. Gelukkig kon ik daaraan ontsnappen maar ik gebruik die verhalen nog wel omdat ze als metafoor nu eenmaal erg dankbaar zijn. Een personage als Lazarus zorgt meteen voor een sterke connotatie waardoor je song geen inleiding meer behoeft. Daarenboven klinkt het ook beter dan hem John Smith te noemen.”

Alvorens Beam met zijn gitaar de wereld in trok, werkte hij eerst zelf mee aan filmproducties en werd later filmleraar in Miami. Hij houdt het indie-circuit nog steeds nauwlettend in het oog, maar komt dezer dagen vaker voor op soundtracks dan tussen de credits. “De vreemdste plaats waar ik mijn muziek al hoorde was in een Spaanse horrorfilm, daarin werd een jonge vrouw gruwelijk opengereten op ‘Naked As We Came’. Verschrikkelijk (lacht). Maar bij indie-films maakt het me weinig uit wat ze er mee doen. Ik heb ook achter de camera gestaan met een erg beperkt budget, als meneer de muzikant dan ook nog eens moeilijk gaat doen… Ik schrijf mijn platen en zodra ze uitkomen, gaan andere mensen daar ook een gevoel of mening over hebben. Als een regisseur die dan verder wil gebruiken om aan zijn film te paren, graag. Zélfs als ik niet helemaal weg ben van hoe ze de song gebruiken. Bij grotere studiofilms ben ik iets strenger, ik zou niet willen dat mijn muziek gebruikt wordt om bijvoorbeeld een godsvruchtig leven te promoten.”

Geen marketingplan

Als je op centimeters van Sam Beam zit, is het onmogelijk om jezelf niet even vol bewondering in zijn baard te verliezen. Alsof Da Vinci er voor iets tussen zat. Maar wat was er nu eerst: de songs of de baard? “(lacht) De kip of het ei? Maar de songs waren eerst. Er zit absoluut geen ingenieus marketingplan achter. Zodra ik mijn job als leraar opgaf ben ik gestopt met me te scheren. Ik weet dat wie akoestische songs schrijft bijna verplicht is om een baard te laten groeien en houthakkershemden te dragen, maar bij mij komt het gewoon voort uit luiheid. De meeste vrouwen houden ook wel van een baard, zolang je ervoor zorgt dat er geen halve pizza in blijft hangen.”

Kiss Each Other Clean komt op 25 januari uit op 4AD.

Iron & Wine speelt op

16 februari in de AB

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234