Woensdag 16/10/2019

Hoezo, de fiscus is saai?

De belastingdienst is meer dan dikke bruine enveloppen, ingewikkelde berekeningen en starre ambtenaren. De fiscus volgt controleurs op zoek naar sigarettensmokkelaars, illegale verbouwingen en frauderende bedrijven. En dat levert wel degelijk boeiende tv op.

"Ik was op weg naar een controle toen opeens een zware wagen voor ons stopte. Twee mannen stapten uit, deden de koffer open en haalden er een everzwijn uit", vertelt Dirk, inspecteur bij de Bijzondere Belastingdienst (BBI) in de eerste aflevering van De fiscus. "We zijn die mannen dan maar gevolgd naar het restaurant, hebben daar de boeken onderzocht en zijn zo uitgekomen op een grote fraudezaak. Zo zie je maar, fraude kom je soms op onverwachte momenten tegen."

De programmamakers zochten naar verhaallijnen die niet te technisch zijn en dicht bij de kijker staan. Johan van het ontvangerskantoor ziet zelfstandigen passeren die na een faillissement hun belastingen niet meer kunnen betalen, Annick van het kadaster lost vragen van huiseigenaren op, maar springt ook onverwachts binnen bij mensen die 'vergeten' zijn hun verbouwing aan te geven.

Herman en Veerle van de dienst vennootschapsbelastingen controleren of restaurantbonnetjes wel te verantwoorden zijn en de BBI gaat achter de grote vissen aan. In de eerste afleveringen trekt het team witte beschermpakken aan en kloppen ze aan bij een malafide veehandelaar met enveloppen vol cash geld, een geheim schriftje met bestellingen in het zwart en een papierversnipperaar die overuren draait. "Er wordt nergens geacteerd, scènes worden niet nagespeeld", belooft Francis Adyns, woordvoerder van de FOD Financiën.

Het was een medewerker van productiehuis Sylvester Productions die zich afvroeg of het niet leuk zou zijn om een reeks te maken over de belastingdienst. "Een simpel maar goed idee", vindt eindredactrice Annelies De Ceulaer. "Het is een sector waar iedereen mee in aanraking komt, maar die niemand kent." Het duurde lang voor ze bij de fiscus zelf ook enthousiast waren.

"We vreesden dat ons beroepsgeheim geschonden zou worden, of de privacy van de mensen", legt Adyns voor. De afspraken werden op papier gezet, maar dan nog stond de cel die sigarettensmokkel opspoort niet te springen voor een cameraploeg in zijn kielzog. De Ceulaer: "Het heeft lang geduurd voor we daar het vertrouwen konden winnen. Sigarettensmokkelaars zijn criminelen. Ik denk dat de speurders vertrouwelijke informatie wilden beschermen en zich zorgen maakten om de veiligheid." Uiteindelijk werd nauwelijks iets geschrapt.

Professioneel en dienstbaar

De FOD Financiën is tevreden over het resultaat. "We komen eruit als een instelling die professioneel werk levert en zich dienstbaar opstelt", zegt Adyns. Want natuurlijk is dit ook een welgekomen kans om het blazoen van de belastingdienst eens flink op te poetsen. "We zijn niet die gevreesde overheidsdienst, evenmin voldoen onze medewerkers aan het cliché van De collega's." Elke twee jaar peilt de FOD naar zijn imago, dit keer stellen ze de bevraging uit tot de reeks is afgelopen. "We willen weten of dit programma het beeld over onze diensten zal bijstellen."

De Ceulaer wilde vooral weten hoe belastingcontroleurs die negatieve connotaties ervaren. "Uiteindelijk weten ze allemaal heel goed waarom ze deze job doen. Niemand betaalt graag, maar het is zoals op café: het is niet leuk als iemand geen geld in de pot wil leggen."

De veehandelaar die in het zwart levert, leidt de BBI naar een kleine slagerij waar de facturen evenmin kloppen. "Ocharmen, dacht ik ook. Kleine zelfstandigen bekijk je met meer sympathie", geeft De Ceulaer toe. "Maar uiteindelijk kennen die mensen het risico en je moet het groter plaatje voor ogen houden: het is niet eerlijk ten opzichte van andere slagers, en als iedereen zijn deel doet, zouden we allemaal minder betalen."

De fiscus, vanavond om 20.40 uur op Eén

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234