Vrijdag 03/04/2020

Hoeveel kost kunst?

Toen de paars-groene meerderheid tijdens de vorige legislatuur het kunstendecreet goedkeurde, wist ze dat de volgende regering met een smak geld voor de dag zou moeten komen om de uitvoering ervan te financieren. Bert Anciauxs voorganger Paul Van Grembergen had de smaak te pakken. De forse stijging van het cultuurbudget tussen 1999 en 2004 zou tijdens de legislatuur 2004-2009 worden voortgezet. Willens nillens.

Het was inderdaad een lepe truc. Het kunstendecreet sloopt alle muren tussen de verschillende kunstdisciplines en maakt tabula rasa van alle verworvenheden uit het verleden. Elke kunstenaar of kunstorganisatie, of die nu tot de plastische kunsten, de muziek of het theater behoort, kan voortaan subsidies aanvragen. Sectoren die in het verleden goed bedeeld waren, zoals de podiumkunsten, mogen hun oud budget niet als een verworven recht beschouwen. Sectoren die stiefmoederlijk behandeld werden, mogen rekenen op een inhaalbeweging.

Het resultaat liet zich vorig jaar al raden en wordt nu bevestigd: het aantal subsidieaanvragen is bijna verdubbeld. Vooral in de nieuwe categorie 'werkplaatsen' (experimentele plekken met een geringe productiedwang) is het drummen geblazen. Het aantal festivals dat aanspraak wil maken op subsidies is eveneens fors gestegen. Daarnaast zijn er nieuwe initiatieven in de sociaal-artistieke sfeer. Het is nog wachten op het verdict van de verschillende beoordelingscommissies. Ofwel zijn ze streng en maken ze de klus van Anciaux gemakkelijk, ofwel trekken ze zich van de budgettaire beperkingen niks aan en laten ze de minister zelf besparen.

Verschillende partijen van de meerderheid zijn gewonnen voor een verhoging van het kunstenbudget, maar toch vrezen waarnemers dat die stijging niet voldoende zal zijn om iedereen tevreden te stellen. Het resultaat was te verwachten: ministers die in hun eigen regio worden belaagd door lokale kunstenaars en organisaties. Getouwtrek en lobbywerk zullen het gevolg zijn.

Voor Anciaux is het op eieren lopen: hij is nog op zoek naar 25 miljoen euro om de engagementen tegenover Antwerpen inzake het Museum aan de Stroom (MAS) na te komen. Als hij het Muziekforum ook wil (of moet) goedkeuren, is nog eens 25 miljoen euro nodig. Voorts zijn er het decreet op het sociaal-cultureel werk, het erfgoed en het lokaal cultuurbeleid die wachten op een volledige financiering. Als hij zijn collega's nog eens een paar miljoen extra voor kunsten moet vragen, zou het wel eens een brug te ver kunnen zijn.

De sector van de podiumkunsten is erg ongerust. Anciaux kocht de vorige keer de vrede af met een bijkomende enveloppe van 15 miljoen euro. Het gevolg was een pak meer erkenningen en een massale (over)productie van theater en dans. Er zijn weken dat er in het Vlaamse land meer dan vijftien podiumpremières zijn.

De vrees bestaat dat Anciaux niet anders zal kunnen dan het extra geld dat hij vijf jaar geleden aan de podiumkunsten gaf af te romen om er de beloftes aan de sectoren erfgoed en plastische kunsten mee in te lossen. De podiumorganisaties kregen van hun belangenorganisaties de raad om automatisch 10 procent meer subsidies te vragen. Als er dan bespaard wordt, valt de schade misschien mee, luidt de redenering.

Wie goed luistert, hoort dezer dagen knarsende tanden in de Vlaamse theaters.

Karl van den Broeck,

chef cultuur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234