Vrijdag 25/06/2021

Vakantie

Hoera, de vakantie is bijna afgelopen

Steeds meer mensen keren uitgeput en gestrest terug naar hun werk. Beeld dm
Steeds meer mensen keren uitgeput en gestrest terug naar hun werk.Beeld dm

Inpakken, uitpakken, file uitzweten, bezienswaardigheden afwerken, juiste Instagram-filter kiezen en dan uitgeput terug naar huis: vakantie is een onuitputtelijke bron van stress. Bovendien is het dan dagenlang worstelen tot je weer lekker in je werkritme zit. Afschaffen, die lange vakantie?

Vakantiestress is de nieuwe burn-out: het zou steeds meer voorkomen, vooral veeleisende perfectionisten hebben er last van en onderzoeksbureaus doen niets liever dan er naar peilen. Uit een Nederlandse enquête blijkt dat 15 procent er last van heeft. Volgens Tempo Team gaat drie vierde van de vierhonderd door hen bevraagde werknemers in België met pijn in de buik terug aan de slag omdat het werk is blijven liggen.

Vaak zijn ze al onder spanning op reis vertrokken omdat er nog snel snel een berg dossiers afgewerkt moest worden. Tussendoor is er die vermoeiende vakantie, met lange files, dure péage, drukke stranden, chaotische toestanden op luchthavens en elke dag het risico om een levensveranderende ervaring te missen door de verkeerde keuze te maken. 'Dit charmante restaurant? Of betekent een TL-buis aan het plafond net dat die andere keuken héél authentiek is?

Toerisme is de enige economische tak die, ondanks de crisis, wereldwijd elk jaar groeit met 2 tot 3 procent. Het gaat dus alleen maar erger worden.

Het werk loslaten blijkt bovendien een moeilijke opdracht, zelfs op een exotisch strand. Veel werknemers blijven in contact met hun baas, nemen werk mee op verlof en lezen mails. Met nieuwe technologieën is dat bijna onvermijdelijk. Dus rijst de vraag: is het niet voordeliger om het werk minder lang te onderbreken, om minder lang niet te werken, maar het op dagelijkse basis rustiger aan te doen? Om, zoals de Nederlandse journalist Peter De Waard in de Volkskrant voorstelt, het lange reces af te schaffen maar één verplichte 'lummeldag' per week in te voeren?

Om echt te kunnen breken met routines, zegt socioloog Ignace Glorieux (VUB), hebben we een lange rustpauze nodig. "Dat lukt niet in een dag. Die gaan we toch weer opvullen met taken en activiteiten. Na een lange rustperiode loopt het hoofd echt leeg, komt er ruimte voor nieuwe perspectieven."

Voor sommige vakantiegangers betekent dat het grote nietsdoen, voor anderen net veel sport en cultuur. "Het belangrijkste is het gevoel dat niets moét."

undefined

Meer op vakantie, maar minder lang

Onderzoeken hierover zijn niet eenduidig. Een vaak gemaakte vergelijking is die tussen het 'royale' Europese verlofsysteem van minstens 20 verplichte dagen, en de Amerikanen van wie er velen zelfs niet in slagen om de 10 dagen op te nemen die zij gemiddeld krijgen.

Wie minder lang werkt, is efficiënter (en krijgt minder betaald, wat de verloren productiviteit compenseert), zo concludeert recent onderzoek in Harvard Business Review. Het (lang) onderbreken van werk geeft ook meer energie en focus als men na de vakantie terug aan de slag gaat. Anderzijds voelen werknemers die lang vakantie nemen zich veel meer 'bedolven' onder het werk, en hebben respondenten met weinig vakantiedagen vaker het gevoel dat zij de werkdruk 'onder controle' hebben.

Hoe belastender het werk, hoe groter de behoefte aan vakantie, zegt arbeidspsycholoog Hans De Witte (KU Leuven). "Wie mentaal onder grote druk staat, veel informatie verwerkt, moet nadenken over beslissingen en de consequenties daarvan, moet meer recupereren. Hetzelfde geldt voor emotioneel zware beroepen, zoals leerkracht of therapeut. Voor uitvoerende beroepen geldt dat minder. Vakantie dient vooral als compensatie voor wat teveel in werk en privé is geïnvesteerd."

Nog belangrijker dan de vraag hoe een vakantie er uit moet zien, is het effect ervan. Nederlands onderzoek gepubliceerd in Journal of Occupational Health becijferde dat: na twee tot vier weken zijn de heilzame effecten uitgewerkt. We moeten dus eigenlijk nog meer op vakantie gaan. Maar minder lang.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234