Woensdag 04/08/2021

OpinieHarry De Paepe

Hoelang kan queen Elizabeth de meubelen nog blijven redden in Buckingham Palace?

Harry en Meghan tijdens hun interview met Oprah Winfrey. Beeld Photo News
Harry en Meghan tijdens hun interview met Oprah Winfrey.Beeld Photo News

Harry De Paepe is auteur van onder meer ‘Sausage. Een blik op Elizabeth II’ en ‘De twee kanten van het Kanaal. Een geschiedenis van Engeland en de Nederlanden’.

“De monarchie moet te allen tijde het mysterie behouden. Een prins mag zichzelf niet te veel laten zien. De monarchie moet op een piëdestal blijven staan. Als u haar te dicht bij het volk brengt, dan zal zij haar mysterie en invloed verliezen.” Het zijn de woorden van een hoveling tegen de prins van Wales. Niet Charles, maar wijlen Edward VIII, de grootoom van Charles. Edward VIII regeerde welgeteld 326 dagen en werd uiteindelijk nooit gekroond. Edward liet immers de troon staan voor de liefde van een gescheiden Amerikaanse vrouw. Het leidde meteen ook tot een feitelijke verbanning.

Er worden vaak parallellen getrokken tussen ome Edward en zijn Wallis Simpson enerzijds en Harry en Meghan anderzijds. De eersten sleten hun dagen als hertog en hertogin, weg van het hof, in Frankrijk en de laatsten doen dat in de Verenigde Staten. Tijdens het inmiddels beruchte interview met Oprah Winfrey droeg Meghan een jurk die zou refereren naar Wallis en, meer nog, ook haar kapsel leek op dat van de oude hertogin! Als u bang bent dat ik u met deze dingen ga lastigvallen, sta mij dan toe u meteen gerust te stellen. Die vergelijkingen interesseren me niet zozeer. Trouwens, Wallis Simpson was een openlijke racist. Niet meteen een vergelijkingspunt.

Nee, het is de uitspraak van de hoveling die me interesseert. Hij gaf immers zijn meerdere een gouden les: de monarchie verliest zijn glans als het verhullende koningsblauwe doek wordt opgetild. Het vraaggesprek met Oprah Winfrey deed precies dat. Net zoals bij de gesprekken die Diana en Charles – elk apart, want dat was precies het punt – in de jaren 90 voerden met de pers krijgt de wereld nu een bijzondere inkijk in de Britse koninklijke familie. Je zit er wat ongemakkelijk door in je comfortabele stoel. Doorgaans bepaalt Buckingham Palace met strak geregisseerde documentaires wat het grote publiek wel of niet mag zien. Het zijn altijd fraaie beelden van een dienstbare monarch omringd door jubelende familieleden. Dat is dit keer – net als in de jaren 90 – anders. De imagoschade voor de Windsors was na die interviews van Harry’s ouders destijds bijzonder groot. De kroonprins bleek niet meer dan een infidele en egoïstische echtgenoot en de kroonprinses was een labiele en – jawel – infidele vrouw. Tot daar het mysterie.

Nu lezen we en horen we hoe bepaalde leden van de koninklijke familie denigrerend dachten over de afkomst, of beter gezegd de huidskleur van Meghan Markle. Het zou zelfs een rol hebben gespeeld in de investituur tot prins van hun zoontje, Archie. (Hoewel de regelgeving uit 1917 over wie wel of niet een prins mag genoemd worden vrij complex is.) En dan heb je de bekentenis over hoe de houding van hovelingen en de Britse pers de jonge vrouw tot zelfmoordgedachten aanzette. Dit is allemaal bijzonder pijnlijk, beschamend zelfs. Het verhaal heeft twee kanten, hoor ik sommigen denken. Dat is waar en ook dat mochten we de voorbije dagen vernemen. Harry en Meghan zouden egocentrisch zijn en bijzonder onfair tegen medewerkers, aldus anonieme bronnen. Kortom: er blijft weinig over van de koninklijke idylle.

Harry De Paepe over de queen: 'Men noemt de haar kenmerkende strategie ‘struisvogelen’: het ontwijken van lastige gesprekken en directe confrontaties.' Beeld AFP
Harry De Paepe over de queen: 'Men noemt de haar kenmerkende strategie ‘struisvogelen’: het ontwijken van lastige gesprekken en directe confrontaties.'Beeld AFP

In de Charles en Diana-jaren verschenen er boeken met de titel: De opkomst en ondergang van de Windsors en vele geluiden vertelden hoe de monarchie zou eindigen met Elizabeth II. Maar die stemmen hielden geen rekening met de factor van the queen. Het is net door toedoen van haar koninklijke onverstoorbaarheid dat geleidelijk aan de perikelen van haar kinderen werden vergeten. Never complain and never explain is naar verluidt Elizabeths motto. Het werkte. Ook na de dood van Diana. Vandaag is de queen echter een hoogbejaarde vrouw. Hoelang kan ze nog onverstoorbaar doorgaan? Kan Elizabeth ditmaal de meubelen redden van ‘The Firm’ – zoals de familie en het instituut wordt genoemd – door stoïcijns te doen wat ze altijd deed? Men noemt de haar kenmerkende strategie ‘struisvogelen’: het ontwijken van lastige gesprekken en directe confrontaties. Belangrijk is wel dat Harry’s grootmoeder in het interview werd ontzien. De koningin staat werkelijk boven het gekrakeel, misschien wel dankzij dat gestruisvogel. Maar haar rechtstreekse opvolgers, die dichter bij de troon staan dan ooit, die zijn betrokken partijen. In hoeverre kunnen zij de kroon vrijwaren?

Elizabeth is het ongetwijfeld volmondig eens met die hoveling die haar nooit gekroonde oom terechtwees. Edward VIII sprak hem nog tegen: “Daar ben ik het niet mee eens. De tijden veranderen." Een argument dat, nou ja, van alle tijden is. De hoveling antwoordde echter: “Ik ben ouder dan u, Sir. Ik diende uw vader, uw grootvader en uw overgrootmoeder. Zij begrepen het. U heeft het verkeerd.”

Maar ja, toen waren er nog geen sociale media en ook geen Oprah Winfrey.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234