Vrijdag 15/11/2019

Gezondheidsenquête

Hoe zit het met het psychisch welzijn van onze peuters? Nationale enquête zoekt het uit

Beeld Hollandse Hoogte / Arenda Oomen

Het komende jaar worden meer dan tienduizend Belgen bevraagd over hun gezondheid. Voor het eerst gaat het ook over het psychisch welzijn van minderjarigen, en dat al vanaf peuterleeftijd. Maar wat kan een tweejarig kind ons bijbrengen?

Tweehonderd enquêteurs gaan dit jaar met een vragenlijst van maar liefst zesendertig pagina's de baan op. Op die manier wil het Wetenschappelijk Instituut voor de Volksgezondheid (WIV), voor de zesde keer, informatie bundelen over de gezondheid en leefgewoonten van onze landgenoten. Voelen ze zich ziek? Aan welke aandoeningen lijden ze? Hoe veel roken ze en hoe vaak drinken ze alcohol? Dat soort informatie wordt aangevuld met gegevens over hun geestelijke gezondheid. Zijn ze angstig? Slikken ze antidepressiva? Slapen ze goed?

Dit jaar is er een nieuwe focus wat dat laatste deel betreft: ook het psychisch welzijn van minderjarigen zal voor het eerst in kaart worden gebracht. En opvallend: dat psychisch welzijn wordt al vanaf de leeftijd van twee jaar gemeten.

In het geval van die allerjongste groep, zullen ouders de vragen moeten oplossen, legt onderzoekster Lydia Gisle van het WIV uit. Denk aan vragen als: 'Houdt u kind rekening met de gevoelens van anderen?', 'Heeft het vaak driftbuien?', 'Is het snel angstig?' en 'Kan het goed stilzitten?'

Aanleiding voor die vragen zijn het hoge aantal jongeren tussen 15 en 24 jaar die kampen met psychische problemen, stelt het WIV. "Sommige van die problemen ontstaan al op heel jongere leeftijd. We willen uitzoeken hoe dat precies zit", aldus Gisle, die zegt dat de opdracht van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) kwam. 

Eerste stap

Binu Singh, die als psychiater kinderen tussen 0 en 6 jaar behandelt aan het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven, vindt het een goede zaak."Een bevraging lost die problemen niet op, natuurlijk. Maar het is wel een belangrijke eerste stap. We moeten weten hoe ernstig en wijdverspreid de problemen bij die allerjongsten zijn, opdat we hen nog beter kunnen bereiken en behandelen. Op die manier winnen we kostbare tijd."

Volgens WIV zin er amper epidemiologische gegevens over deze groep. Singh beaam en noemt het een stille groep. "Niet alleen omdat de kinderen hun welzijn zelf niet onder woorden kunnen brengen. Voor ouders is het ook moeilijk. Wanneer het psychisch welzijn van hun kinderen niet goed is, blijven ze vaak tussen vier muren zitten. Ze zijn uitgeput, hebben de energie niet om dit probleem aan te kaarten."

Depressieve baby

Volgens de experte kan je wel degelijk op jonge leeftijd al problemen vaststellen. "Kinderen van twee jaar oud kunnen niet vertellen dat ze zich niet lekker voelen. Ze tonen het in gedrag. Ze huilen, hebben moeite met eten en slapen, stellen problematisch gedrag. Zoiets kan al heel vroeg opvallen. Ik heb zelf al een kind van vijf maanden oud meegemaakt, dat depressief was." Alleen wordt zoiets niet snel opgemerkt, omdat mensen bij depressie vooral denken aan volwassenen. "Een kind kan geen depressie hebben, wordt vaak gedacht. Onterecht. Het kan wel. Alleen uit zich zoiets bij een kind soms ook anders."

De psychiater noemt het jammer dat de vele knowhow over psychische problemen bij hele jonge kinderen, niet doorsijpelt. "Dat is te betreuren, want vroegdetectie kan echt wel problemen op latere leeftijd tegengaan, bij dat kind en in dat gezin zelf, maar ook op maatschappelijk niveau. Hoe sneller een probleem opgelost wordt, hoe minder groot de kostprijs." 

De eerste resultaten van de gezondheidsenquête zullen eind 2019 beschikbaar zijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234