Dinsdag 26/05/2020

Intimidatie UGent

Hoe zit de Gentse vrijmetselarij in elkaar?

Slogan tegen de invloed van de loge voor de faculteit ingenieurswetenschappen in Gent.Beeld rv Shauni De Gussem

Er hangt constant een zweem van mysterie over de loge. Hoe werkt de vrijmetselarij? En hoe is ze in Gent georganiseerd? 

Elke vrijmetselaar behoort tot een loge, zeg maar een vereniging van vrijmetselaars met statuten en activiteiten. Die loges (ook wel werkplaatsen of ateliers genoemd) zijn op hun beurt gegroepeerd in obediënties. Dat zijn de koepelorganisaties van loges, waarvan er in België minstens zes bestaan.

Obediënties kunnen regulier zijn, wat betekent dat ze christelijk zijn en voor hun tradities teruggaan op de eerste georganiseerde Grootloge (die in 1717 in Londen werd opgericht). Of ze zijn irregulier, wat erop neerkomt dat ze vrijzinnig of pluralistisch zijn.  

Vrouwen

"In Gent is Fides et Amor de belangrijkste reguliere werkplaats", vertelt Jimmy Koppen, auteur van het boek De paradox van de Vrijmetselarij. "In reguliere loges wordt absoluut niet over politiek gesproken en de maatschappelijke betrokkenheid of het beroep van de leden speelt niet mee."

De irreguliere vrijmetselarij in Gent heeft enkele grote werkplaatsen. De eerste, Bevrijding, behoort tot het Grootoosten van België, dat normaal gesproken geen vrouwen als leden inwijdt. Toen Bevrijding in 2012 toch een vrouw inwijdde, leverde dat de werkplaats een schorsing van onbepaalde duur op. 

"Siegfried Bracke was ooit lid van deze werkplaats", aldus Koppen. "Maar omdat hij het voorwerp was van een incident in een andere loge, is hij vertrokken. Ook zijn politieke bekering tot het Vlaams-nationalisme ligt moeilijk. In de irreguliere loge wordt namelijk neergekeken op nationalisme tout court. Het strookt volgens de leden niet met de universele waarden van het humanisme."

Dat werkplaatsen zich weleens afsplitsen maakt het hele verhaal nog ingewikkelder. Zo bestaan er in Gent twee loges die De Zwijger heten. De ene behoort tot het Grootoosten van België, de andere tot de Grote Loge van België. Aan de basis van de tweedeling ligt een verschil qua opvattingen. 

Ook de Ruwe Kassei heeft een merkwaardig traject afgelegd. Die loge, die steeds toegankelijk is geweest voor vrouwen, is een 'uitzwerming' van Bevrijding en werd in 2005 opgenomen in het Grootoosten van Luxemburg. 

Behalve deze werkplaatsen, die alle Nederlandstalig zijn, bestaan er in Gent ook loges die zich van andere talen bedienen. Er zijn bijvoorbeeld ook Franstalige loges in de Arteveldestad actief. 

Machinaties

De politieke invloed van de loge achterhalen, is onbegonnen werk. Er zitten weliswaar politici in loges (liberalen en socialisten in de irreguliere, katholieken in de reguliere) maar je kunt niet spreken van een politieke loge, zegt Koppen. "Hetzelfde geldt voor andere maatschappelijke overtuigingen. Uiteindelijk hebben alle logeleden afzonderlijke ideeën en visies. Hun enige gemeenschappelijke factor is dat ze allemaal vrijmetselaar zijn."

Verder is het volgens Koppen niet zo dat loges bestaan om stiekem postjes te verdelen. "Het klopt niet dat er dingen bekokstoofd worden", zegt hij. "Al kun je niet vermijden dat zich machinaties voordoen op plaatsen waar veel machtige mensen bij elkaar komen."

Is het dan geen goed idee om toch meer transparantie te vragen van de loge? Leden mogen nu niet over andere leden zeggen dat ze bij een loge aangesloten zijn. "Nee", zegt Koppen. "Tot welke vereniging iemand behoort, is een onderdeel van zijn of haar privacy. Ik ga jou ook niet vertellen wat ik afgelopen zondag heb gedaan." 

Lees meer over de intimidatie binnen de UGent:

• Hoe de UGent in slechts enkele jaren tijd verdeeld geraakte: "Een zekere decaan is machtiger dan de rector zelf." (+)

• Het standpunt van opiniërend hoofdredacteur Bart Eeckhout: "Alsof we niet in 2017 maar in 1878 leven.

• Het interview met de eerste UGent'er die openlijk verklaart dat rector De Paepe onder druk is gezet: "Het gaat om een groep binnen de loge." (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234