Dinsdag 15/06/2021

Zes vragen

Hoe zit dat Volkswagen-schandaal ook al weer in elkaar?

null Beeld AFP
Beeld AFP

Volkswagen zit in het nauw, zo ver was u al mee. Het bedrijf heeft wereldwijd 11 miljoen van zijn dieselauto's uitgerust met speciale software die het mogelijk maakt te frauderen met de uitstoot. Hoe de hele kwestie in elkaar zit, leggen we voor u nog eens uit aan de hand van deze zes vragen.

1. Wat is er aan de hand?

Volkswagen, de grootste autobouwer ter wereld, heeft zich serieus in moeilijkheden gewerkt. Het Duitse concern heeft wereldwijd 11 miljoen van zijn dieselwagens uitgerust met speciale software die het mogelijk maakt te frauderen met de uitstoot. De auto's stoten tijdens laboratoriumtests aanzienlijk minder schadelijke gassen uit dan ze in het dagelijkse gebruik doen. Volkswagen hangt in de Verenigde Staten nu een boete tot 16 miljard euro boven het hoofd.

Het hoeft namelijk geen betoog dat deze manipulaties verboden zijn. De uitstootgassen van auto's zijn schadelijk voor de gezondheid. Ze zorgen voor een verhoogd risico op onder meer longziektes en vroeggeboorten. Ze schaden de plantengroei en versnellen de klimaatopwarming.

2. Hoe wordt er gefraudeerd?

De software van Volkswagen is in staat om te detecteren wanneer de auto op een testbank wordt geplaatst. Omdat bijna alle Amerikaanse controleorganen op dezelfde manier werken, herkent de software het programma: het stuur blijft stil, slechts één wiel staat op de testbank, en er is geen tegendruk op de carrosserie omdat de auto stilstaat. Vervolgens schakelt de motor automatisch over op een ecologische modus. Wanneer de auto op de weg komt, wordt het vermogen van de auto's weer opgedreven, waardoor de uitstoot van stikstofdioxide, ozon en fijn stof stijgt tot 40 keer boven de normen.

Martin Winterkorn, de topman van Volkswagen, heeft de fraude al toegegeven. "Ik betreur ten diepste dat we het vertrouwen van onze klanten hebben beschaamd." De Duitse regering kondigt aan dat er grondige tests komen bij alle dieselmodellen van Volkswagen. "Ik hoop dat de feiten zo snel mogelijk op tafel komen'', zegt bondskanselier Angela Merkel.

Ook in Zuid-Korea, Italië en Australië worden extra controles gestart. Frankrijk eist een uitgebreid onderzoek op Europese schaal.

Martin Winterkorn, nu nog CEO van Volkswagen. Beeld GETTY
Martin Winterkorn, nu nog CEO van Volkswagen.Beeld GETTY

3. Hoe is het bedrog uitgekomen?

De Amerikaanse milieudienst EPA bracht de zaak vorige vrijdag aan het rollen. Die werd onder meer getipt door de Universiteit van West-Virginia. Onderzoekers daar begrepen maar niet waarom de modellen van Volkswagen over zoveel vermogen beschikken en toch maar zo weinig uitstoten.

De Volkswagens en Audi's die tegen de lamp zijn gelopen, zijn allemaal viercilinder dieselwagens. Het gaat over de Volkswagen Jetta (bouwjaar tussen 2009 en 2015), Volkswagen Beetle (2009-2015), Audi A3 (2009-2015), Volkswagen Golf (2009-2015) en Volkswagen Passat (2014-2015).

null Beeld AFP
Beeld AFP

4. Hoe zit het in Europa?

Het is nog niet duidelijk of er in Europa, en specifieker in ons land, ook wagens rondrijden waarbij Volkswagen met de software heeft gesjoemeld. Naar alle waarschijnlijkheid is dat wel degelijk het geval. Navraag bij D'Ieteren leverde niets op. De Belgische importeur van Volkswagen reageerde gisteren niet op onze vragen.

In een rapport van onderzoeksinstelling Transport & Environment (T&E) van vorige week staat alvast duidelijk dat veel dieselauto's - ook andere merken dan Volkswagen - te veel uitstoten.

Alle autofabrikanten maken handig gebruik van de achterpoortjes in het testsysteem. Het enige verschil tussen Volkswagen en de rest, is dat de Duitsers net over de rand zijn gegaan. Om maar één voorbeeld te geven: alle fabrikanten plakken hun auto's af met tape, zodat alle gaten en kieren verdwijnen en de auto plots een stuk aerodynamischer wordt. Door dit soort handigheden op het randje bedraagt het verschil tussen wat een auto in theorie uitstoot en de realiteit tot 40 procent.

De Europese Commissie wil vanaf 2017 alle autobouwers verplichten om de uitstoot van hun personenwagens op de weg te meten. Zoals dat al gebeurt voor de vrachtwagens. Met succes trouwens. Vrachtwagenmotoren zijn sindsdien een stuk milieuvriendelijker geworden.

5. Wat zijn de gevolgen voor Volkswagen?

Simpel: die zijn bijzonder groot. De beurskoers is al twee dagen in vrije val. Dat komt door de dreigende miljardenboete in de VS, maar ook omdat de kansen op groei op de Amerikaanse markt zijn verkeken. Vandaag heeft Volkswagen er slechts een marktaandeel van 4 procent.
Nog belangrijker zijn de gevolgen in andere delen van de wereld, vooral in Europa, waar Volkswagen heer en meester is op dieselgebied. Een kwart van de auto's in Europa komt uit een van de fabrieken van het concern (Volkswagen, Audi, Seat). Een groot deel daarvan heeft een dieselmotor. Veel Europese lidstaten hebben die moderne dieselmotoren gestimuleerd, omdat ze zogezegd veel milieuvriendelijker zijn dan benzinemotoren.

Volkswagen heeft 6,5 miljard euro opzijgezet om het schandaal te kunnen afhandelen. Dit gaat ten koste van het bedrijfsresultaat in het derde kwartaal, waardoor het concern genoodzaakt werd een winstalarm af te geven.

En de Volkswagenchauffeurs, gaan die iets ondervinden van het schandaal? Het bedrijf belooft om de software gratis te verwijderen uit alle betrokken auto's en zal de wagens allicht aanpassen aan de geldende uitstootnormen. Dat laatste kan wel een tegenvaller zijn. Wie een diesel van Volkswagen kocht omdat die best veel vermogen had voor een relatief kleine motor, riskeert een wat tragere auto terug te krijgen.

6. Wat met de andere autobouwers?

Wees er maar zeker van: ook in de hoofdkwartieren van BMW, Mercedes, Opel en Citroën zitten de directeurs te zweten. Zoals gezegd: alle grote autofabrikanten maken gebruik van achterpoortjes in het testsysteem. De enige reden dat ze daar (voorlopig) mee wegraken, is omdat de nationale regeringen en de Europese Commissie het gefoefel door de vingers zien. Vraag is of dat nog langer kan, nu het VW-schandaal is losgebarsten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234