Maandag 16/12/2019

Toerisme

Hoe ziet de toekomst van het reizen eruit?

Een vakantie lang aan het zwembad liggen spreekt de jonge toerist almaar minder aan. Beeld ANP

Thomas Cook is ten onder gegaan omdat het bleef steken in de vorige eeuw. Zo klinkt de analyse na het faillissement van de touroperator. Maar hoe ziet reizen in de 21ste eeuw er dan uit?

“Pas twee uur voor je op het vliegtuig stapt, weet je waar je naartoe kan gaan”, zegt Liselotte, een 22-jarige radiostudente die twee jaar geleden voor het eerst op reis ging met sprs.me – spreek uit ‘surprise me’. Een Nederlands reisbedrijf dat toeristen naar verrassingsbestemmingen stuurt. “Wij hadden aangegeven dat we naar het zuiden wilden en kregen dan te horen dat de bestemming Madrid werd. Ik vond het erg spannend en tegelijk geeft het ook een soort vrijheid om niet te weten waar je naartoe gaat. Je hoeft op voorhand niets te plannen.”

De formule van de pakketreis lijkt aan jongeren niet meer besteed. Reiswebsites vervangen reisbureaus, vluchten boeken we zelf. En een all-inclusivevakantie die bestaat uit twee weken aan een zwembad liggen en eten, jaagt velen tegenwoordig de stuipen op het lijf.

Ooit waren dit de succesrecepten waarmee touroperator Thomas Cook groot is geworden. Vandaag verklaart het (ten dele) waarom het grote reisbedrijf na 178 jaar de boeken moest neerleggen. Waar een reisbedrijf vroeger vooral zorgde voor vliegtuig, hotel en voedsel, zijn we nu steeds meer op zoek naar beleving en authenticiteit.

Kleinschalig

Al toont die uitleg niet het volledige verhaal. Het is niet zo dat er geen toekomst meer zit in pakketreizen: TUI, de concurrent van Thomas Cook, gaat er nog mee door en zit niet in slechte papieren. Op cruises – in principe drijvende hotelvakanties – zijn bijvoorbeeld  nog goede marges te pakken. Maar ook experts zien hoe de verschuiving naar meer beleving de traditionele reisindustrie pijn doet. 

“Bij pakketreizen regelt een touroperator je vervoer en accommodatie”, zegt Dominique Vanneste, professor toerisme en geografie aan de KU Leuven. “Je kan dan wel mooi aan het zwembad liggen, of op het strand, maar voor de rest is daar niet veel te doen.”

Zij ziet meer kleinschalige organisaties floreren, die sterk gespecialiseerd zijn en een bepaalde niche aanboren. Ook de cultuurreizen die het Davidsfonds aanbiedt, zijn daar volgens Vanneste een voorbeeld van. Bij zulke reizen krijg je begeleiding van experts. Zo neemt Christophe Busch, de directeur van de Kazerne Dossin in Mechelen, de reis naar Auschwitz onder zijn hoede. “Dure producten om aan te bieden,” zegt Vanneste, “maar voor het ogenblik is dat veel meer levensvatbaar.”

Focus op inhoud

Een andere verschuiving vindt plaats op het vlak van mobiliteit. Vooral jonge reizigers kiezen vaker voor de trein. Reisorganisatie KrisKras, die mikt op een publiek van 18 tot 30 jaar, zet hier bewust op in. “Momenteel doen we 185 reizen”, zegt productiemedewerker Tine Sturtewagen. “Maar elk jaar stijgt het aantal met 5 procent. We beperken onze groei ook heel bewust, omdat we hard inzetten op de inhoud van een reis.”

KrisKras stuurt kleine groepjes uit, tot negen mensen, onder leiding van een begeleider. Verplaatsingen gebeuren ter plekke zoveel mogelijk met het openbaar vervoer. Onder de nieuwe bestemmingen zitten oude Sovjetrepublieken als Georgië, of het Afrikaanse land Sao Tomé en Principe. “Het gaat meer om landen ervaren dan puur toeristische bestemmingen bezoeken”, zegt Sturtewagen. “Een klein cafeetje bezoeken gaat niet met een groep van meer dan dertig personen.”

Leefbaarheid

Technologische vooruitgang bracht Thomas Cook en co. ook enkele slagen toe. Bekende fenomenen als Booking.com of Airbnb, die eigenlijk niet meer zijn dan een tussenpersoon om toeristen aan een verblijfplaats te helpen, zijn niet meer weg te denken.

“Airbnb groeit enorm”, zegt professor Jeroen Klijs (Breda University of Applied Sciences). “De organisatie heeft zich ontwikkeld tot het grootste ‘hotel’ ter wereld. Maar het draagt bij aan overtoerisme en het kan in sommige buurten de leefbaarheid op de proef stellen. Buurtbewoners klagen over overlast van feestjes door toeristen, of dat ze niet meer weten wie er naast hen woont, en de huizenprijzen kunnen erdoor stijgen. Overheden proberen steeds meer op te treden, door gericht beleid uit te werken, om de negatieve kanten binnen de perken te houden.”

Maar ook al is het businessmodel van Airbnb nog steeds kerngezond, toch zoekt het Amerikaanse platform ook aansluiting bij de belevingstrend. Je kan er bijvoorbeeld ook ervaringen boeken, zoals een pottenbakkerscursus bij een ‘host’.

“Airbnb heeft al veel geld gepompt in het combineren van een boeking aan een ervaring”, zegt techondernemer Kris Naudts. “Maar eigenlijk slagen ze daar nog niet zo goed in. Momenteel is het grootste deel van de experience-industrie nog steeds offline. Mensen gaan ergens naartoe en boeken dan pas een excursie.”

Naudts is de man achter Culture Trip, een Engelstalige website met video’s en artikels over reisbestemmingen, die maandelijks tussen de vijftien en twintig miljoen lezers en kijkers bereikt. Hij wil het model van Airbnb omkeren. In plaats van klanten een accommodatie aan te bieden op een bestemming, wil hij ze net lokken met een ervaring. Door lezers te inspireren met reisideeën over een bepaalde stad hun op termijn de mogelijkheid geven om meteen een trip te boeken.

Het bedrijf achter de site – met bijna 300 werknemers - haalde al meer dan 90 miljoen euro op. “Omdat we mensen kunnen inspireren door video’s en artikels, komen ze bij ons ook meer te weten over bestemmingen als Sarajevo, die nu erg groeien”, zegt Naudts. “Overtoerisme bestaat zeker, en natuurlijk zullen er altijd mensen naar topbestemmingen als Rome blijven gaan, maar bij ons kunnen ze ook die nieuwe steden ontdekken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234