nieuws
OPINIE

Hoe willen we dit 'langer werken' aanpakken?

Nico Van de Velde roept politici op om de uitdaging van de pensioenen in een ruimer kader te bekijken. Nico Van de Velde (32) is zaakvoerder van Hotel Hungaria, het productiehuis dat tekende voor programma's als 'Dagelijkse kost' en 'Goe gebakken'. Hij is de Vlaamse Jonge Ondernemer van het jaar 2013.

 
Ik geloof niet meer in een pensioenleeftijd. Wat écht telt is het aantal jaren dat je op de arbeidsmarkt actief was. Onze loopbaan moet dynamischer worden en moet beantwoorden aan nieuwe levenstrends.

We mogen echt geen angst hebben om dit pensioendebat te voeren. Geef toe: dit is eigenlijk een luxeprobleem. Door de sociale en wetenschappelijke vooruitgang is onze levenskwaliteit gigantisch verbeterd en blijven we langer leven. We zijn als mens gewoon slachtoffer geworden van ons eigen succes. Dan lijkt het mij ook logisch dat er aanpassingen moeten gebeuren. Ook aan ons pensioenstelsel. Simpel gesteld: we moeten langer gaan werken.

De kernvraag is hoe we 'dit langer werken' willen aanpakken. Heeft het zin dat we in onze 40-jarige loopbaan aan een stuk door blijven werken met als enige uitzicht een zee van tijd na ons 65ste? Om dan met een klein pensioentje van deze - hopelijk voor iedereen lange - tijd te genieten? Wie wil in een slechte financiële situatie veel vrije tijd hebben? Wie wil van vrije tijd genieten, goed beseffende dat de actieve bevolking ondertussen keihard moet werken om deze zware lasten te kunnen dragen?

Laat ik nu ook de ondernemer die ik ben, aan het woord. Want wat ben ik met mensen die in hun jonge jaren het onderste uit de kan halen om op hun vijftigste volledig uitgeblust te zijn? Gezond kun je dat bezwaarlijk noemen. Ik vraag me dan ook af of we doorheen onze carrière al niet wat meer rustmomenten kunnen inbouwen. Af en toe wat genieten van het leven in plaats van te wachten tot ons pensioen.

Daarom geloof ik niet meer in een pensioenleeftijd. Wat écht telt is het aantal jaren dat je op de arbeidsmarkt actief was. En het gaat verder dan dat. Onze loopbaan moet dynamischer worden en moet beantwoorden aan levenstrends die we meer en meer zien opduiken.

Ik denk dan aan jongeren die langer studeren of nog graag wat jaren willen reizen voor ze beginnen te werken. Of aan jonge ouders die meer tijd willen doorbrengen om hun kinderen te zien opgroeien. Aan vijftigers waarvan het huis net is afbetaald en waarvan de kinderen het huis uit zijn. Zij willen graag tijd om te gaan reizen of leven zich uit in allerlei hobby's. Er zijn zoveel levensfases, waarvan we langer willen genieten dan tijdens die 20 dagen vakantiedagen waarop we recht hebben per jaar. Op die levensmomenten zou het goed zijn om meer tijd te kunnen kopen. Wachten tot je 65ste klinkt al te dikwijls niet echt aanlokkelijk. Je kunt de vergelijking maken met een schooljaar. Zie de zomervakantie als de pensioenperiode en de tien maanden ervoor als werkcarrière. Voor wie de vergelijking volgt moet het ook een goed idee lijken dat er in het jaar rustpunten zijn. Denk aan de herfst-, kerst- en paasvakanties. Zou het slim zijn om al die korte vakanties doorheen het jaar samen te bundelen tot één grote vakantie van vier maanden? Ik dacht het niet. Zijn we niet frisser en actiever als we er nu en dan even tussenuit knijpen? Moeten we echt wachten op die rustpauze aan het einde van het jaar?

Radicaal asociaal
De pensioenleeftijd voor iedereen vastleggen is ook een radicaal asociale maatregel. Aan de eis om meer jaren te werken zullen ook sociale voorwaarden gekoppeld moeten worden. Zij moeten ervoor zorgen dat het voor iedereen draagbaar is. Een man van 25 jaar met een universitair diploma kan verwachten dat hij vijf jaar langer zal leven dan een leeftijdgenoot die enkel een diploma lager onderwijs heeft. Een jaar langer werken heeft trouwens ook een veel grotere impact op wie lager geschoold is. Aan hem wordt gevraagd een veel groter deel van zijn pensioenjaren op te geven dan aan wie hoger geschoold is. En de verschillen verdiepen nog wanneer we niet louter kijken naar de levensverwachting, maar naar de verwachte 'gezonde jaren'. Specialisten becijferden dat 'onze' universitair maar liefst zeventien gezonde jaren meer voor de boeg heeft dan een lager geschoolde leeftijdgenoot. Terwijl een hoger geschoolde zich op zijn 65ste op zijn hobby's kan storten, ligt een lager geschoolde op dezelfde leeftijd vaak al meer dan een decennium met zijn gezondheid in de knoop. Bij vrouwen bedraagt dat verschil zelfs een kwarteeuw.

Dus, beste bewindvoerders, bekijk deze uitdaging in een ruimer kader. Vermijd het om een paar simpele maatregelen te nemen en leg vooral goed uit dat langer werker een positieve evolutie is. Probeer de angst onder de mensen om te buigen met een goed verhaal. Onderzoek hoe lang een arbeidscarrière moet duren om ons sociaal stelsel dragelijk te houden en hoe we die carrière beter kunnen spreiden. Focus niet enkel op 'het einde van de rit'. Maar vooral, onderneem iets, en liever gisteren dan nu.

nieuws

cult

zine