Zaterdag 07/12/2019

Aardbeving Amatrice

Hoe voorspelbaar was de aardbeving in Italië?

De aardbeving in Centraal-Italië trof ondermeer het stadje Pescara del Tronto, dat volledig in puin ligt. Beeld Getty Images

Terwijl de tragedie in Italië zich verder ontwikkelt, werpt de geschiedenis van de Centraal-Italiaanse regio een belangrijke vraag op: was deze aardbeving te voorspellen? Een moeilijk vraagstuk, zegt aardbevingsgeoloog Manuel Sintubin aan De Morgen. "Het risico kan je berekenen, het precieze tijdstip onmogelijk. Dat is nu eenmaal de realiteit." De enorme schade in Italië is volgens hem het gevolg van bouwpromotoren die de opgelegde 'aardbevingscode' aan hun laars lappen.

Met de aardbeving in L'Aquila van 2009 nog vers in het geheugen, speelt zich momenteel 100 km ten noorden van de stad een gelijkaardig scenario af. Aardbevingsgeoloog Manuel Sintubin van de KU Leuven: "De situatie in de Apennijnen in Centraal-Italië is tektonisch gezien heel complex. Er zijn veel actieve breuken in de aardkorst, die voor een hoge seismologische activiteit zorgen. Dat zie je ook in de landschappen, die geboetseerd zijn door die actieve breuken."

Het is echter niet de enige reden waarom de regio zo kwetsbaar blijkt voor aardbevingen. "De centrale Apennijnen herbergt heel wat oude, middeleeuwse stadjes. De gebouwen zijn er vaak niet aardbevingsbestendig en dat wreekt zich bij aardbevingen van deze magnitude", zegt Sintubin. "De beperkte schade na de gelijkaardige aardbeving in Californië van 2014, waar wél op een aardbevingsbestendige manier gebouwd wordt, toont aan dat deze zware gevolgen te vermijden zijn."

Manuel Sintubin. Beeld KUL

Aardbevingscode

Een deel van de schuld ligt volgens Sintubin bij de bouwsector. "In Italië is er nochtans een zeer strikte aardbevingscode, maar corrupte bouwpromotoren en aannemers houden zich daar vaak niet aan. Ze besparen op de bewapening, de kwaliteit van het beton, ... Dan is het dweilen met de kraan open natuurlijk. In L'Aquila zag je ook al dat nieuwbouwwijken evengoed tegen de grond gingen." In die Italiaanse stad vielen meer dan 300 doden bij een aardbeving in 2009.

"Een recente aardbeving in Taiwan toont trouwens aan dat dit een wereldwijd probleem is in aardbevingszones", gaat hij verder. "Bouwpromotoren bouwen zo lucratief mogelijk en houden 'fingers crossed' dat er geen aardbeving komt, want dan ziet niemand het."

Een frappant beeld na de aardbeving in Taiwan eerder dit jaar. In de muren zitten olievaten verwerkt om de kosten te drukken. Beeld AP

Voorspelbaar?

Hoe voorspelbaar was deze ramp dan? "Het tijdstip van zo'n aardbeving kan je onmogelijk voorspellen, maar het risico is wel te berekenen." Het is zaak om de breuken in de aardkorst te zoeken waar al lang geen activiteit was. "Daar ligt energie opgeslagen en stijgt de kans op een zware aardbeving", besluit Sintubin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234