Zondag 21/07/2019

"Hoe voelt het om uit de lucht geschoten te worden? Het overkwam mij"

Een Russisch gevechtsvliegtuig is neergehaald door Syrische rebellen. Beeld EPA

In 1991 nam de Brit John Nicholl deel aan operatie 'Desert Storm', een luchtoffensief tegen Irak. Al op de eerste dag werd de piloot uit de lucht geschoten en viel in handen van het Iraakse leger. De beelden van het Russische gevechtstoestel dat werd neergehaald door de Turken, brengt bij hem dan ook heel wat herinneringen naar boven.

"Toen ik naar de beelden keek van de Russische jet die in brand stond en crashte, kan ik me de angst en de horror die de crew moet overvallen hebben, helemaal voorstellen", zegt Nicholl. "Hoewel ik werd gevangengenomen en gemarteld, mocht ik van geluk spreken dat ik de beproeving overleefde."

En dan doet Nicholl zijn verhaal van tijdens de Golfoorlog. "Alweer 25 jaar geleden was ik aan het inpakken om te vertrekken naar het Midden-Oosten voor operatie Desert Storm. Uiteraard waren we nerveus maar er was geen tijd voor angst, we waren uitstekend getraind, we waren vastbesloten om de missie tot een goed einde te brengen en te overleven", vertelt de voormalige RAF-piloot.

Laatste brieven
"Het moeilijkste was het schrijven van onze laatste brieven die aan onze geliefden zouden worden bezorgd indien we stierven. Het is een bijna onmogelijke taak om hen te vertellen dat je nooit meer naar huis zal komen op het moment dat ze de brief lezen. Hoe vat je de liefde die je voor hen voelt in een brief waarvan je hoopt dat ze hem nooit zullen lezen?"

Beeld REUTERS

De gedachte om in handen te vallen van vijandige troepen en eventueel gemarteld te worden, hield Nicholl bezig. Het is een overpeinzing die de piloten die nun aan de bak moeten in Irak en Syrië wellicht ook zullen maken.

Verscheuren
Saddam Hoessein had zijn mensen de opdracht gegeven om gevangen piloten helemaal te verscheuren. "John en ik hadden afgesproken dat we een schietgevecht zouden uitlokken bij een confrontatie met de vijand in plaats van ons te laten gevangennemen", zegt Nicholl. "Het schietgevecht zou dan moeten uitmonden in onze dood en misschien konden we enkele vijanden mee de dood insleuren. We hoopten dat we die theorie nooit in de praktijk zouden moeten brengen."

Beeld REUTERS

Op 17 januari 1991 stegen John Nicholl en zijn collega John Peters 's nachts op om het Irak van Saddam Hoessein te gaan bombarderen. De missie liep niet zoals gepland en hun toestel werd geraakt door een luchtdoelraket. Beide piloten activeerden hun schietstoel. Ze landden met hun parachute in vijandig gebied.

Onder vuur
"John en ik liepen enkele uren door de woestijn vooraleer we plots onder vuur werden genomen. Nu werden we geconfronteerd met het verschrikkelijke dilemma waarvoor we hadden gevreesd. Vechten en sterven? Of ons overgeven? Ik zie nog voor me hoe John zich naar me toedraaide terwijl hij zei: 'Er is altijd hoop'. We legden onze wapens neer en werden gevangengenomen."

Beeld REUTERS

Angst en wanhoop maakten zich van Nicholl meester. "Ik dacht echt dat ik ging sterven toen ik door de militairen brutaal tegen de grond werd gewerkt. "Gelukkig kwam een officier tussenbeide om hen te kalmeren en werden we in een voertuig gezet met bestemming Bagdad."

Nepexecuties
De weken die volgden, waren vreselijk. "Aframmelingen, nepexecuties en uiteraard vernederd worden op de Iraakse staatstelevisie, het hoorde er allemaal bij. Ook al had één van de zonen van Saddam Hoessein de opdracht gegeven om ons te doden, toch bleven we hopen. Na zeven weken was het dan zover. De coalitie won en we werden overgedragen aan het Rode Kruis."

Trots
De huidige generatie militairen kennen de risico's en gevaren volgens Nicholl. "Het lot van een crew die nu in handen valt van extremisten, is zeer onzeker. Bij piloten die over IS-territorium vliegen, zitten de gruwelijke beelden van onthoofdingen en verbrandingen in het achterhoofd. Maar ze zijn verstandig genoeg om die overpeinzingen opzij te duwen en moedig het gevecht aan te gaan. We mogen trots op hen zijn", besluit John Nicholl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden