Zaterdag 05/12/2020

Analyse

Hoe vernedering Cameron de tanende rol van Groot-Brittannië aantoont

David Cameron gisteren tijdens het debat in het Britse parlement over de kwestie-Syrië.Beeld REUTERS

Niet alleen Cameron heeft een enorme nederlaag geleden door het Britse 'nee' tegen een militaire interventie in Syrië, ook de ooit zo invloedrijke positie van Groot-Brittannië in de wereld is tanende. "De Britten trekken een enorme muur om zich heen", zegt Volkskrant-correspondent Patrick van IJzendoorn.

De Britse krantenkoppen van vanochtend liegen er niet om. 'House of Horrors', 'Camdown' (een speelse variant van Calm Down en Cameron), 'The humbling of Cameron' - om er maar een paar te noemen. Samengevat: de Britse premier heeft een fikse vernedering moeten doorstaan nadat het parlement gisterenavond tegen een militaire interventie in Syrië stemde, met 272 tegen 285 stemmen.

Pijnlijker is het des te meer omdat een aantal leden uit de eigen partij van de premier - die de afgelopen dagen vol overtuiging sprak over de chemische aanval 'die niet onbeantwoord kon blijven' - keihard lieten vallen door tegen te stemmen.

"Het toont aan dat Cameron zijn invloed op een deel van de partij kwijt is", aldus Volkskrant-correspondent Patrick van IJzendoorn vanuit Londen. "Dat bleek eerder ook al, tijdens stemmingen over het homohuwelijk en Europa. Die rebelse vleugel hangt erg aan de rechtse anti-Europa-partij UKIP, die geen rol speelt in het parlement, maar wel enorm aan invloed wint. Sommige parlementsleden uit de partij van Cameron zien hun zetel in gevaar komen voor de komende verkiezingen en volgen daarom zoveel mogelijk het spoor van UKIP. Ze zetten zich af tegen ingrijpen in Syrië, omdat de kiezer tegen is. Het neigt naar populisme."

Maar, zo geeft Van IJzendoorn ook meteen toe: Cameron heeft zelf ook schuld aan zijn nederlaag. "Hij heeft een enorme beoordelingsfout gemaakt. Doorgaans schat hij dingen goed in, maar deze keer had hij niet die antenne op zijn hoofd om dingen aan te voelen. Hij heeft waarschijnlijk vanuit moreel oogpunt gehandeld. De beelden uit Syrië hebben hem enorm aangegrepen. Hij heeft zelf een kind verloren. Vanuit dat primaire gevoel vond hij dat er snel tot actie overgegaan moest worden."

Voorlopig besluit
Het Lagerhuis keerde zich gisteravond laat tegen een motie die een militaire actie 'in principe' mogelijk moet maken. Het gaat om een voorlopig besluit. Voordat er daadwerkelijk tot ingrijpen wordt overgegaan, zal nog een keer gestemd worden. Maar dan moeten wel eerst de bevindingen van de VN-wapeninspecteurs bekend zijn.

Het besluit volgde na een dag vol twijfels over de bewijslast tegen Assad, wiens troepen verantwoordelijk zouden zijn voor de inzet van gifgas tegen de Syrische bevolking. Amerikaanse regeringsfunctionarissen erkenden donderdag dat er geen 'smoking gun' is - ofwel: onomstotelijk bewijs - dat het Syrische regime achter de gifgasaanval zit. Waarschijnlijk hebben deze berichten mede geleid tot het oordeel van het Britse Lagerhuis.

Ook de oppositie heeft hierin een beslissende rol gespeeld, vertelt Patrick van IJzendoorn. "Oppositieleider Ed Miliband heeft Syrië uitstekend kunnen inzetten om Cameron schade te berokkenen. Labour heeft een enorm trauma overgehouden aan Irak. Dit was voor Miliband dé gelegenheid om aan te tonen dat zijn politieke opvatting anders is dan die van zijn voorganger Blair, die zich voor militaire interventie in Syrië heeft uitgesproken. Hij is, zo wil hij maar zeggen, niet oorlogszuchtig."

Anti-Amerika
Van IJzendoorn bespeurt in deze kwestie ook enige diepgewortelde wrevel tussen de Britten en Amerikanen. Was de publieke opinie ook zo negatief geweest als niet Amerika, maar Frankrijk de initiatiefnemer voor een actie tegen Syrië was geweest?, vraagt hij zich af. "Voor de aanval in Libië, die Groot-Brittannië samen met Frankrijk coördineerde, was veel minder tegenstand. Dat het initiatief nu van Obama komt, roept bij de Britten anti-Amerika gevoelens op. Het beeld doemt weer op dat Engeland, net als tijdens de Irak-inval, aan de leiband van Amerika loopt."

Volgens Van IJzendoorn is door het Britse 'nee' tegen een militaire interventie in Syrië in ieder geval duidelijk geworden dat de invloedrijke rol van Groot-Brittannië in de wereld tanende is. "Groot-Brittannië trekt een steeds hogere muur om zich heen. Vroeger was het helemaal niet gebruikelijk dat het parlement meepraatte over zulke grote besluiten. De premier kon zelf uitmaken wat er ging gebeuren. Thatcher had die ruimte tijdens de Falklandoorlog en Blair tijdens de Irak-inval. Cameron heeft een kleine meerderheid in het parlement en is daardoor erg kwetsbaar. Hij laat Amerika nu (ongewild) in de steek."

"Paddy Ashdown (de voormalige leider van de Britse Liberaal-democraten, red) zei in een speech dat de Engelsen terug bij af zijn", vervolgt Van IJzendoorn. "Hij zei zoiets als: we zijn weer een landje dat ronddobbert in de zee zonder moreel kompas'."

Een man buigt zich over een kind dat is overleden door de gifgasaanval in Ghouta.Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234