Dinsdag 11/05/2021

Britse verkiezingen

Hoe uitgerekend de Noord-Ieren het vel van May kunnen redden

Stemmen worden geteld in de Noord-Ierse hoofdstad Belfast. Beeld EPA
Stemmen worden geteld in de Noord-Ierse hoofdstad Belfast.Beeld EPA

Nu het Verenigd Koninkrijk na de verkiezingen van gisteren met een 'hung parliament' achterblijft, is de grootste vraag wie uiteindelijk een regering kan vormen. De Conservatieve Partij van premier Theresa May is haar absolute meerderheid kwijt en moet kijken naar andere partners. De kans is niet onbestaande dat May die vindt in Noord-Ierland. Gewild of ongewild.

Een 'hung parliament' ontstaat wanneer geen enkele partij in het Britse Lagerhuis een absolute meerderheid heeft. Er zijn dan meerdere partijen nodig om wetgeving door te voeren. In ons land is dat normaal, maar voor de Britten met hun districtenstelsel, waarbij de kandidaat met de meeste stemmen in een district wint, is dat een uitzondering.

Er zijn 650 zetels in het Britse parlement, en de Conservatieven zullen er daar waarschijnlijk 316 tot 318 van kunnen bezetten. Dat zijn er tien tot acht te weinig voor een absolute meerderheid van 326 zetels.

Daardoor zal er ofwel een coalitie- of een minderheidsregering gevormd moeten worden. De Conservatieven krijgen als grootste partij als eerste het recht dat te proberen. Dat kan op zich snel gaan. In 2010 duurde het minder dan een week voor de Conservatieven en de Liberal Democrats een regeerakkoord hadden.

Noord-Ierse hulp

De Liberaal-Democraten staan er deze keer echter niet om te springen in een coalitie te stappen als juniorpartner. De partij deed dat al eens tussen 2010 en 2015 in een regering met David Cameron, maar werd bij de verkiezingen daarna weggevaagd. De partij liet afgelopen nacht al weten dat ze dan ook in geen enkele coalitie zal stappen.

Theresa May zal - als ze aanblijft - in haar pogingen een regering te vormen daarom waarschijnlijk geen andere keuze hebben dan de aandacht te richten op Noord-Ierland. Daar heeft de Democratic Unionist Party (DUP), de protestantse partij die ijvert voor de eenheid met de rest van het Verenigd Koninkrijk, twee zetels gewonnen. Ze heeft er nu in totaal tien.

De DUP staat inhoudelijk relatief dicht bij de Conservatieven, en ze is ook voor de brexit. De partij verklaarde vannacht alvast moeilijk te kunnen samenwerken met Labour-leider Jeremy Corbyn, maar niet met de Tories. "Natuurlijk willen we met hen spreken over onze wens om een regering te vormen", aldus DUP-parlementslid Jeffrey Donaldson.

DUP-partijleider Arlene Foster met de winnende kandidaat in North Belfast, Nigel Dodds. Beeld EPA
DUP-partijleider Arlene Foster met de winnende kandidaat in North Belfast, Nigel Dodds.Beeld EPA

Aartsvijand

De tien zetels van de DUP kunnen dus volstaan om May aan een meerderheid te helpen. Bovendien kunnen ze ironisch genoeg ook hulp krijgen van hun aartsvijand, de nationalisten van Sinn Fein die ijveren voor de aanhechting van Noord-Ierland bij Ierland.

Want ook Sinn Fein heeft gewonnen en stijgt van vier naar zeven zetels. Maar ook deze keer zal Sinn Fein zoals de traditie het wil uit principe haar zetels in Londen niet opnemen. De partij blijft bij haar Westminster-boycot, zei partijleider Gerry Adams vannacht.

Sinn Fein, vroeger de politieke tak van terreurbeweging IRA, zit wel in de parlementen van Ierland en Noord-Ierland. De partij werd in 1955 voor het eerst verkozen in het Lagerhuis, maar heeft daar nog nooit een debat bijgewoond.

Als de zeven Sinn Fein-leden niet naar het Lagerhuis gaan, daalt ook de drempel van de absolute meerderheid van 326 naar 322. Dat maakt de situatie voor May mogelijk iets comfortabeler.

Gerry Adams, partijleider van Sinn Fein. Beeld AFP
Gerry Adams, partijleider van Sinn Fein.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234