Zondag 19/05/2019

Defensie

Hoe twee jaar patrouilleren in België de pijnpunten van het leger blootlegt: "Dit is de absurditeit voorbij"

Gejuich en gejubel bij het leger. Vigilant Guardian, zoals de operatie heet waarbij de militairen in de straten van Belgische steden patrouilleren, heeft ervoor gezorgd dat het imago van de strijdkrachten is verbeterd. Dat blijkt uit een rapport dat Defensie vandaag heeft voorgesteld. Opmerkelijk, want deze operatie legt net alle pijnpunten van het Belgische defensiebeleid bloot. 

Twee Belgische soldaten op patrouille in Antwerpen. Beeld AP

Zo'n 1.100 militairen patrouilleren deze maand in eigen land. Ze doen dat om de politie te ondersteunen bij het bewaken van kritieke plaatsen als nucleaire sites. "Op piekmomenten zijn er al rond de 1.800 militairen ingezet", vertelt Yves Huwart, de verantwoordelijke van de militaire vakbond ACMP. "Daarmee zaten we echt bijna aan het maximum. Het fundamentele probleem is dat een tijdelijke opdracht, zoals ze in het begin werd omschreven, nu al twee jaar duurt. Er is te weinig structureel nagedacht over deze operatie."

Zijn er dan niet genoeg militairen? 

Huwart: "Het is eerder dat dit bovenop de buitenlandse opdrachten komt in onder andere Afghanistan, Irak, Mali, Congo en Litouwen. De afgelopen twee jaar zijn er nog nooit zoveel militairen ingezet als nu. En voor elke soldaat die op straat patrouilleert, is er een bezig met de voorbereiding van een volgende opdracht en heeft er een verlof.  Dat maakt dat Belgische militairen nu een kleine 200 dagen per jaar van huis zijn, wat natuurlijk heel wat vraagt van de soldaten en hun families."

Belgische soldaten in Afghanistan. Beeld REUTERS

Waarom zijn ze dan zo vaak van huis als deze opdracht zich in eigen land bevindt?

"Hoewel de militairen bij Vigilant Guardian in België opereren, gaan ze 's avonds niet naar huis. Ze slapen in een kazerne dichtbij de stad waar ze ingezet worden. Als de militairen bijvoorbeeld in Antwerpen een bepaalde plaats moeten bewaken, dan slapen ze in de kazerne van Brasschaat." 

Er worden door het personeelstekort ook soldaten ingezet die niet tot de gevechtstroepen behoren. Is iedereen die op straat patrouilleert wel voldoende opgeleid? 

"Deze missie is peanuts voor onze militairen, die klaargestoomd zijn om veel complexere zaken dan bewakingsopdrachten uit te voeren. Hoewel er ook troepen uit bijvoorbeeld logistieke eenheden deelnemen aan de bewakingsopdracht, nadat ze specifieke cursussen hebben afgelegd om de juiste skills te verwerven, is deze opdracht voor hen zeker geen probleem." 

Wat veroorzaakt eigenlijk dat personeelstekort? 

"De echte oorzaak van het tekort is dubbel. Enerzijds zit onze rekrutering op een historisch dieptepunt door een gebrek aan budget. Anderzijds is de uitstroom veel te hoog. In bepaalde gevechtseenheden is het zo dat maar liefst 60 procent van de soldaten de eenheid weer verlaat binnen de twee jaar - onder meer door de druk op het sociale leven. Er zou dus aanzienlijk meer gerekruteerd moeten worden om die uitstroom op te vangen, maar ik denk niet dat dat zo snel zal gebeuren."

 Hoezo? 

"Voor de komende jaren zit er geen verbetering in de krappe budgettaire toestand van Defensie, terwijl er belangrijke investeringen moeten gedaan worden, denk maar aan de vervanging van de F-16.

"Zoals het er nu naar uitziet kunnen we ofwel de investeringen doen maar hebben we niet de mensen om de wapensystemen te bemannen. Ofwel investeren we in personeel, maar dan kunnen we ons materieel, dat soms gewoon versleten is, niet vervangen. Binnen deze legislatuur wordt er 1,5 miljard euro bespaard op het leger. Dus deze regering schuift het probleem door naar de volgende, waardoor er niets opgelost wordt. Het is eigenlijk de absurditeit voorbij."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.