Zaterdag 28/11/2020

AchtergrondVS

Hoe The Bronx het epicentrum van het virus in New York werd

Meer dan 70 procent van de 5,000 huurders van de River Park Towers krijgen huursubsidies. De dodentorens, worden ze genoemd.Beeld NYT

The Bronx telt van alle wijken in New York het hoogste aantal besmettingen, gehospitaliseerden en doden. Had dat voorkomen kunnen worden?

In de voorhoede van de strijd tegen de coronaviruspandemie werken is best gevaarlijk, maar ook thuis blijven is niet veilig voor de hulpverleners, apothekers, thuisverzorgers, kruideniersassistenten en koeriers die de River Park Towers in The Bronx bevolken.

Zelfs de lift nemen is riskant. Bewoners van de appartementen moeten vaak een uur wachten om mee te kunnen met de kleine, slecht verluchte kooien, die vaak stilvallen. Ondertussen lopen mensen te hoop in de hallen, als pendelaars die zich tijdens het spitsuur de metro in wurmen.

Dodentorens

Er wordt gezegd dat in de twee imposante torens die zich verheffen boven de buurt Morris Heights langs de Harlem River honderd mensen ziek zijn geworden door het nieuwe coronavirus. Maar daar is geen zekerheid over: de voorzitter van het bewonerscomité stierf in april aan het virus.

“Het zijn de dodentorens, dat kan je wel zeggen”, vindt Maria Lopez (42), een bewoonster met nogal wat gezondheidsproblemen, zoals astma, die zag hoe tien van haar buren werden weggebracht door paramedici.

De ergste gezondheidscrisis van de eeuw slaat vooral toe in New York City, en het hardst getroffen is The Bronx, het armste stadsdeel. Het virus verspreidt zich van gebouw naar gebouw in wijken zoals Morris Heights, die er niet in slagen terug te vechten. Ze dragen een geschiedenis van geïnstitutionaliseerd racisme, armoede, krappe huisvesting en chronische gezondheidsproblemen met zich mee, waardoor de bewoners een groter risico lopen om ziek te worden en te sterven.

The Bronx heeft het hoogste aantal coronavirusbesmettingen, ziekenhuisopnamen en doden in de stad – het rijkste stadsdeel, Manhattan, het minste.

Zonder ziekteverzekering

In een paar maanden tijd dreigt het coronavirus een decennium van inspanningen om The Bronx erbovenop te krijgen met nieuwe stadsontwikkelingsprojecten en ondernemingen volledig teniet te doen. Voor de meest kwetsbaren zijn het nog hachelijker tijden dan ze gewend zijn. Vaak gaat het om mensen die een zogenaamd essentieel beroep uitoefenen, maar dan zonder ziekteverzekering, betaald ziekteverlof en vakbonden om op terug te vallen.

Door de economische gevolgen van de epidemie hebben winkels, restaurants en bedrijven in het stadsdeel de deuren gesloten, duizenden zitten zonder werk en hebben moeite om de huur te betalen en eten te kopen. De aanvragen voor werkloosheidsuitkeringen zijn – net zoals in andere stadsdelen – gestegen in The Bronx. Halverwege mei ging het over +2.000 procent tegenover een jaar geleden. Een verantwoordelijke voor economische ontwikkeling in The Bronx waarschuwde dat de helft van de restaurants in het stadsdeel misschien wel nooit meer opengaat.

Vilmarie Maldonado (42) en haar dochter, Carolina Santos (7) aan de River Parks Towers.Beeld NYT

De frustratie en de bitterheid zijn toegenomen bij inwoners van The Bronx. Ze zijn boos omdat zij opnieuw de hoogste prijs betalen. Er gaan al lang weinig middelen en aandacht naar The Bronx. Tijdens de economische heropleving in de voorbije tien jaar hinkte het stadsdeel voor veel indicatoren achter op de rest van de stad, zoals op het vlak van armoedebestrijding en werkloosheid.

“Dit zal opnieuw gebeuren. Dit is niet de laatste pandemie”, zegt Ruben Diaz Jr., voorzitter van het stadsdeel, die weet heeft van minstens drie doden in het appartementencomplex in de wijk Soundview waar hij woont. “Hoe verhelpen we geïnstitutionaliseerde verwaarlozing in gemeenschappen zoals The Bronx, zodat we ons in de toekomst wel kunnen verweren?”

4.400 Covid-19-doden

Het coronavirus is hoogst dodelijk in The Bronx omdat ras en inkomen factoren zijn die in ruime mate bepalen wie het overleeft en wie niet. Omstreeks 25 mei waren er minstens 4.400 officiële en vermeende Covid-19-doden geregistreerd in The Bronx.

Dat geldt in de hele stad. Buurten waar veel zwarte, latino en arme mensen wonen, tekenen het hoogste aantal doden op. In The Bronx is ongeveer 90 procent van de 1,4 miljoen inwoners mensen van kleur, de hoogste concentratie in de stad, volgens demografische gegevens.

Veel experts inzake openbare gezondheidszorg en officials in The Bronx zeggen dat meer gedaan had moeten worden om kwetsbare gemeenschappen te beschermen. De politieke verantwoordelijken van de stad en de staat hadden een agressieve testcampagne moeten opzetten om de verspreiding van het virus te vertragen. Ze hadden de dienstverlening moeten opdrijven, meer middelen moeten vrijmaken, en ze hadden meer oog moeten hebben voor de werkende mensen in de frontlinie, die de winkels open en de stad gaande hielden, maar die jammerlijk over het hoofd werden gezien.

Voorrang voor noodhulp 

“Als staat en als stad hadden we beter kunnen doen”, zegt staatsparlementslid Victor M. Pichardo, wiens ouders beiden werden besmet door het virus. “Nu proberen we een beetje te redden wat er te redden valt.”

Pichardo zegt dat hij pas in mei – twee maanden nadat de stad op slot ging – meer dan 4.000 mondmaskers kreeg van de diensten van de burgemeester en 300 flessen handontsmettingsmiddel van de diensten van de gouverneur voor zijn district, waaronder ook Morris Heights valt.

Verantwoordelijken van de stad en de staat geven toe dat er veel problemen waren in The Bronx, maar dat ze in de begindagen van de uitbraak over weinig testcapaciteit en middelen beschikten en dat ze voorrang gaven aan mensen die in de gezondheidszorg en de noodhulp werkten. De testfaciliteiten in The Bronx zijn sindsdien vermeerderd, en iedereen met symptomen kan tegenwoordig getest worden.

“De Covid-19-crisis vergroot verschillen die al al te lang bestaan in de stad nog uit”, zegt Avery Cohen, woordvoerster van burgemeester Bill de Blasio. “We stellen gelijkheid voorop in ons plan om het virus te behandelen en de stad veilig te heropenen. We zetten testingfaciliteiten op wijkniveau op, gaan via onze buurtwerking aan de slag met de diverse gemeenschappen, we ondersteunen NYC Health + Hospitals, we blijven de focus richten op het redden van mensenlevens en ijveren ervoor dat alle New Yorkers de zorg krijgen die ze verdienen.”

Zwaarlijvig

Volwassenen in The Bronx hebben de hoogste incidentie van astma, diabetes en hoge bloeddruk van de stad, aandoeningen die ernstige complicaties kunnen opleveren als iemand besmet is met het coronavirus. Ongeveer één op de drie volwassenen in The Bronx is zwaarlijvig – ook een factor die de ziekte compliceert – en de gebrekkige toegang tot gezonde voeding maakt het moeilijk voor mensen om hun eetgewoonten te veranderen. Van de inwoners van The Bronx die aan Covid-19 overleden zijn, had 90 procent minstens één van die onderliggende aandoeningen.

The Bronx stond van alle 62 county’s in New York het laagst in een jaarlijks overzicht van gezondheidsindicatoren. De levensverwachting in The Bronx ligt zowat vijf jaar lager dan in Manhattan.

“Wat Covid-19 vooral voor het daglicht brengt, is hoe historische ongelijkheden op het vlak van sociaal-economische status en structureel racisme mensen andere gezondheidsperspectieven geeft”, zegt Nadia S. Islam, professor publieke gezondheid aan de Grossman School of Medicine van New York University.

Stedelijk verval

Het noordelijke stadsdeel van New York trok ooit welgestelde gezinnen aan vanwege zijn ruime parken en appartementsgebouwen in art-decostijl. Maar in de jaren 70 dreven brandstichtingen, misdaad en armoede mensen weer weg, en werd het stadsdeel een nationaal symbool van stedelijk verval.

The Bronx huisvest het armste Congresdistrict van de Verenigde Staten. Het mediane inkomen van gezinnen is 38.000 dollar per jaar, tegenover 82.000 dollar in Manhattan en ongeveer 61.000 dollar voor de hele stad.

Nochtans waren er de jongste jaren tekenen van een revival: The Bronx trok weer kleinhandels, hotels, start-ups en producenten aan, alsook bewoners die de hoge prijzen in Manhattan niet konden betalen. De werkloosheidsgraad daalde naar 4,7 procent in februari, maar steeg in maart weer naar 5,7 procent.

90%

Percentage mensen van kleur onder de 1,4 miljoen inwoners van The Bronx, de hoogste concentratie in de stad

5

Aantal jaren levensverwachting dat mensen in The Bronx minder hebben dan inwoners van Manhattan

38.000 dollar

Mediane gezinsinkomen in The Bronx

70%

Aandeel huurders die huursubsidies krijgen in River Park Towers

140.000

mensen in The Bronx die getest werden op Covid-19, zijnde meer tests per capita dan in Manhattan, Brooklyn en Queens

Marlene Cintron, president van de Bronx Overall Economic Development Corp., dat leningen geeft en diensten verleent aan bedrijven, zegt dat ze elke dag hoort van winkels, restaurants en bedrijven die misschien nooit meer opengaan. Bij Hunts Point, een regionaal verdeelcentrum van voeding, hebben sommige distributeurs miljoenen dollars tegoed van restaurants en hotels die hun rekeningen niet kunnen betalen, zegt ze.

De rijen aan de voedselbanken groeien aan, politici en buurtwerkers delen gratis zakken met levensmiddelen uit. “Het is erg zorgelijk”, zegt dr. Bola Omotosho, de voorzitter van het buurtbestuur waaronder ook Morris Heights valt. “De mensen kunnen hun huur niet betalen – of het nu om hun appartement of hun zaak gaat.”

Hiphop

Morris Heights is een heuvelachtige enclave in de West-Bronx, waarvan gezegd wordt dat hiphop er in de jaren 70 geboren werd. Ongeveer 40 procent van de inwoners is arm, en bijna allemaal zijn ze zwart of Latino.

De woonwijk River Park Towers, met onder meer twee gebouwen van 44 verdiepingen, werd in de jaren 70 gebouwd voor mensen met een laag inkomen. De huur voor de 1.654 appartementen kan tot 1.978 dollar gaan in het geval van een appartement met vier slaapkamers. Meer dan 70 procent van de 5.000 huurders krijgt huursubsidies, zegt een woordvoerder van het complex;

Het leven in de torens is altijd zwaar geweest, zeggen de bewoners. Ze verwijzen dan vooral naar de vele schietincidenten in de jaren 80. Het geweld is de jongste jaren enigszins afgenomen, maar de bendes en de illegale drugs blijven een probleem. Onlangs was er nog een steekpartij in de hal van een gebouw, zeggen ze.

Geen mondmasker

Maar het coronavirus brengt nieuwe zorgen met zich. Grote groepen mensen dragen geen mondmasker. Een conciërge klaagt dat hij niet genoeg beschermend materiaal heeft.

“De kans dat je hier Covid-19 opdoet, is groter dan op je werk”, zegt Sandra Williams (37), een verpleegassistente die dagelijks naar een verpleegtehuis in Brooklyn pendelt.

Margarita Brown (48), een apotheker, vergelijkt zich klaarmaken om te gaan werken met “je voorbereiden op de oorlog”. Alvorens “als haringen in een ton” plaats te nemen in een van de liften, zet ze een mondkapje op en doet ze handschoenen aan. Beneden in de hal moet ze massa’s volk ontwijken, om uiteindelijk op een bus naar de Upper West Side van Manhattan te stappen. “En dan kom je op je werk, maar krijg je geen waardering”, zegt Brown, die geen ziekteverzekering heeft. “Het is zo stresserend.”

Social distancing

Ronn Torossian, een woordvoerder van Reliant Realty Services en Omni New York, dat eigenaar is van de River Park Towers, zegt dat het complex geprobeerd heeft de bewoners te beschermen. Zo werden de gebouwen verscheidene keren per dag grondig gereinigd. Bovendien werd ingegrepen bij het personeel en in de ruimte om “de protocollen van de social distancing toe te passen”.

Maar, zegt hij, huiseigenaars kregen geen assistentie van de stad om een veilige huisvestingssituatie te creëren. “We moesten er allemaal, net zoals jullie, achter komen door naar het nieuws te kijken.”

Mensen die voor de stad werken zeggen dat ze meer dan 40 bijeenkomsten georganiseerd of bijgewoond hebben in The Bronx om de bewoners te informeren over het virus, en dat ze samenwerkten met gezondheidswerkers en buurtorganisaties. In Morris Heights alleen, zeggen ze, hebben ze 75.000 mondmaskers uitgedeeld, waarvan 10.000 specifiek in River Park Towers.

Toch zeggen veel politici in The Bronx en deskundigen op het vlak van openbare gezondheid dat de stad en de staat sneller hadden moeten beseffen dat het virus vooral gevaarlijk zou zijn in gemeenschappen met een hoog risico. Ze hadden meer moeten doen om de verspreiding af te stoppen, zoals meer testen en de toegang tot tests vergemakkelijken.

Gemiste kans

“We konden verwachten dat The Bronx en andere kwetsbare gemeenschappen een hoger aantal besmettingen zouden hebben”, zegt Diana Hernandez, assistent-professor sociomedische studies aan de Mailman School of Public Health van Columbia University en zelf een inwoner van de South Bronx. “Het is een gemiste kans dat we populaties met een hoog risico niet gerichter benaderd hebben, door uitgebreid te testen en aan contact tracing te doen.”

De eerste door de staat geleide plek in The Bronx waar tests werden uitgevoerd, was een drive-incentrum in Lehman College, dat op 23 maart openging. Mensen zonder auto of geld om een taxi of Uber te betalen hadden daar weinig aan.

De ziekenhuizen in The Bronx werden al snel onder de voet gelopen door mensen die getest wilden worden.

Het Morris Heights Health Center zette in april zijn eigen tijdelijke testfaciliteiten op. Bijna een derde van de meer dan duizend mensen testte positief. “We deden er alles aan om zo snel mogelijk bij te zijn”, zegt Mari G. Millet, de president en CEO van het centrum. Het centrum deelde ook mondmaskers uit en organiseerde teleconsultaties zodat oudere patiënten thuis konden blijven.

Van de 58.000 reguliere patiënten van het centrum werden er 80 gehospitaliseerd. Twaalf zijn aan het virus gestorven sinds 1 maart, zegt ze.

Hotelkamers

Meer dan 140.000 mensen werden getest in The Bronx, stelt het kabinet van de gouverneur. In het stadsdeel waren er ook meer tests per inwoners dan in Manhattan, Brooklyn en Queens.

De staat heeft ook meer dan 2 miljoen stuks veiligheidsmateriaal uitgedeeld, zoals mondmaskers, handschoenen en doktersjassen. Bijna 100.000 flessen met handontsmettingsmiddel zijn naar The Bronx gestuurd.

“The Bronx is vanaf het begin van de pandemie een prioriteit geweest”, zegt Robert Mujica, financieel directeur van de staat en een lid van de virustaskforce van de gouverneur.

De stad is ook meer gaan testen en biedt mensen die positief testen hotelkamers aan zodat ze in isolement kunnen gaan, wat niet altijd mogelijk is als ze op hun appartement zouden blijven.

Maar in Morris Heights zeggen veel bewoners niettemin dat ze er alleen voor stonden in de strijd tegen het virus. Toen de mondmaskers en het handontsmettingsmiddel eindelijk arriveerden bij de socialewoningblok waar Karen Adams woonde, was het te laat: Adams (65) was besmet. “Ze hadden ons die dingen moeten bezorgen, maar dat hebben ze niet gedaan”, zegt ze. “De witte gemeenschap, die heeft alles wat nodig is. Ze kunnen aan dingen geraken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234