Zondag 20/09/2020

Politiek

Hoe sp.a zich mispakte aan de keuze van haar nieuwe naam

Sp.a-voorzitter Conner Rousseau.Beeld BELGA

Het Gentse kunstencentrum Vooruit beraadt zich over verdere stappen tegen de naamskeuze van de Vlaamse socialisten, die ook als Vooruit door het leven willen gaan. De socialisten dreven hun wil koppig door, maar dreigen nu een deel van hun achterban af te stoten.

Dinsdagmiddag, iets voor 15 uur. Op het hoofdkwartier van de socialisten wordt alles in gereedheid gebracht om hun nieuwe naam de wereld in te sturen. Kort voor het moment suprême krijgt partijvoorzitter Conner Rousseau echter te horen dat zijn co-preformateur Egbert Lachaert (Open Vld) besmet is met het coronavirus. De voorzitter moet zich zelf laten testen en beslissen hoe het verder moet met de formatie. Het mediaoffensief wordt op de valreep afgeblazen.

Sinds hij kandidaat is voor het partijvoorzitterschap heeft Rousseau de naam ‘Vooruit’ al in gedachten voor de beweging die sp.a volgens hem moet worden. De partij heeft nood aan een elektroshock, vindt hij. Kort na zijn verkiezing lanceert hij het idee om een participatietraject op te starten dat eind 2021 moet uitmonden in een groot ‘Go Left XL’-congres. In de aanloop naar dat congres moeten zowel partijleden als buitenstaanders mee de standpunten kunnen bepalen. 94 procent van de sp.a-leden schaart zich achter dit plan.

Dat de naamsverandering weleens voor problemen zou kunnen zorgen, wordt op 1 juli duidelijk in het Gentse kunstencentrum Vooruit. Op een overleg tussen Rousseau en Franky Devos, algemeen coördinator van de Vooruit, blijkt dat die laatste er niet mee kan lachen dat de politieke partij de naam van de vzw wil inpalmen. Hij is ervan overtuigd dat de onafhankelijkheid en integriteit van het kunsthuis, dat ooit vanuit de socialistische beweging ontstond, op het spel staan.

Merknaam

Terwijl politiek directeur Gorik Van Holen tijdens de zomer nog drie keer probeert te bemiddelen, zet Rousseau de operatie vastberaden door. Hoe hard het spel wordt gespeeld, blijkt uit het feit dat het Gentse kunstencentrum op 29 juli de merknaam Vooruit officieel laat registreren. Eén dag eerder, op 28 juli, heeft sp.a hetzelfde gedaan. “Wij hebben hen daar open en correct over geïnformeerd”, klinkt het binnen sp.a. De partij gaat ervan uit dat beide merknamen naast elkaar kunnen blijven bestaan.

Binnen sp.a dendert de trein intussen verder. Afgelopen maandag, op 7 september, legt Rousseau de nieuwe naam voor aan het partijbureau, terwijl tot dan toe enkel een kransje partijtoppers op de hoogte was. Hij krijgt een volmondige ja om ermee door te gaan. Ook de raad van voorzitters en secretarissen, die zo’n zeshonderd lokale militanten telt, zet maandag het licht op groen tijdens een Zoomgesprek waar zo’n driehonderd mensen aan deelnemen.

Vanaf dan is er geen weg terug. Op woensdagavond, uiteindelijk een dag later dan gepland, kondigt Rousseau via een filmpje op Instagram de nieuwe naam aan. Enkele uren eerder heeft de Vooruit een telefoon gekregen met de melding dat de aankondiging eraan komt. Toch reageert het kunstencentrum kritisch en verbaasd wanneer het zover is. “Onze raad van bestuur zal nu bepalen welke stappen we nog verder kunnen zetten”, zegt woordvoerster Mieke Dumont op donderdag.

Hoe het nu verder moet, is onduidelijk. Binnen sp.a verwijt men het kunstencentrum de zaak onnodig op de spits te drijven. “Iedereen is vrij om juridische stappen te nemen”, aldus Rousseau in De Ochtend op Radio 1. “Maar ik denk dat Vooruit een sterke reputatie heeft opgebouwd en dat mensen wel degelijk het onderscheid tussen ons kunnen maken.” De naam gaat ook al veel langer mee in rode kringen dan nu, klinkt het.

Eigen achterban

Sp.a en Vooruit stellen dat de lijnen open blijven. Maar een verzoeningsgesprek stond donderdag nog niet gepland. “We willen dit eerst intern bekijken”, zeg Dumont. De confrontatie roept vragen op over de manier waarop de vernieuwingsoperatie werd uitgedokterd binnen sp.a, en of ze hiermee niet een deel van haar eigen achterban afstoot. De Vooruit werd meer dan honderd jaar geleden opgericht vanuit de socialistische beweging.

Ook de timing van de herlancering roept vragen op: in volle formatie, net op het moment dat Rousseau zich moet focussen op zijn rol als preformateur. Maar deze datum lag al maanden vast, klinkt het binnen de partijtop. “Als we onze interne vernieuwingsoperatie moeten laten afhangen van de formatie, dan krijgen we niets gedaan.”

Dat er nog geen website, logo of inhoudelijk programma aan deze lancering gekoppeld is, was eveneens een bewuste keuze. “Dat heeft te maken met de transparantie die onze voorzitter binnen de partij nastreeft. Als je alles geheim houdt tot op het moment van de definitieve bekendmaking, dan kan niemand nog zijn of haar mening geven”, klinkt het bij sp.a.

Wat dat betreft, ziet marketeer Marc Fauconnier wel wat gelijkenissen tussen Conner Rousseau en Tesla-baas Elon Musk. “Een beetje impulsief en rebels, gewoon knallen.” Maar of de aanpak ook de meest succesvolle is? “Echt doordacht lijkt het niet. Maar er wordt alleszins wel over gepraat. Er zit energie in.” Veel zorgen hoeven de socialisten zich voorlopig dus niet te maken, denkt Fauconnier. “Vroeg of laat valt deze controverse stil en dan heeft de partij toch maar geprofiteerd van alle aandacht.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234