Dinsdag 18/06/2019

Onderwijs

Hoe seksistisch is het topsportstatuut? 16-jarige hockeyster start petitie

Aurélie De Caluwe (16) is van plan later naar de unief te gaan en wil topsport niet opgeven. "Ik train ook vijf uur per week. Dat is bij veel mannen hetzelfde." Beeld Florian Van Eenoo photonews

Een topsportstatuut, waarmee je studeren en topsport makkelijker kunt combineren, ligt sneller binnen bereik van mannelijke dan vrouwelijke sporters, menen hockeyspeelsters van Brugge. Zij houden een petitie nadat enkele van hen naast een topsportstatuut grepen bij de Gentse universiteit. "Puur seksisme", klinkt het.

Om te vermijden dat schoolresultaten van talentvolle sporters lijden onder de vele trainingsuren, wedstrijden en/of kampioenschappen - of net omgekeerd - is er aan de hogeschool en de universiteit het statuut van topsporter. Wie dat heeft kan flexibeler met de lessen omspringen, krijgt ondersteuning om colleges in te halen en kan eventueel zelfs examens uitstellen.

Voor de goede orde: scholen zijn niet verplicht om uitzonderingen te maken voor sporters. Ze mogen dat zelf beslissen. Maar ze doen het wel allemaal. Alleen zijn de criteria om een topsportstatuut te verkrijgen overal anders en schieten die van de Gentse universiteit en de hogescholen in Oost- en West-Vlaanderen in het verkeerde keelgat bij de hockeydames van eersteklasser Brugge.

Een aantal speelsters meende aanspraak te maken op een topsportstatuut maar viel uit de boot. Daar waar bij de heren spelen in eerste klasse volstaat, moet een hockeyster bij de nationale ploeg aan de bak of ten minste deelnemen aan een Europese competitie. Ook bij basketbal, handbal, voetbal en volleybal zijn de erkenningsvoorwaarden bij vrouwen strikter afgelijnd.

De Weinstein-affaire

"Seksisme", vindt Aurélie De Caluwe (16). Zij studeert vooralsnog wetenschappen aan het college, maar is ook van plan om naar de unief te gaan en wil topsport niet opgeven. "Mijn ploeggenoten krijgen bij verschillende hogescholen en universiteiten geen topsportstatuut terwijl jongens in eredivisie dat wel krijgen. Ik zie geen verschil waarom de eisen bij vrouwen anders moeten zijn dan bij mannen. Ik vind dat discriminerend en daar wil ik met de petitie wat aan veranderen. Ik train ook vijf uur per week en daarnaast doe ik nog uren conditie- en krachttraining. Dat is bij veel mannen hetzelfde. Maar als ik ga studeren aan de unief en een topsportstatuut wil, dan moet ik naar Antwerpen, want daar maken ze geen verschil tussen mannen en vrouwen. Niet eerlijk."

Dat laatste klopt. Althans wat hockey betreft - alle mannen of vrouwen uit eerste klasse krijgen een topsportstatuut. Maar in het basketbal zijn de regels in Antwerpen dan weer strenger dan in Gent.

"Geen gemakkelijke oefening en sinds de Weinstein-affaire is er meer protest over die verschillende criteria", zegt sportcoördinator Nils Van de Velden (UA). "Want bij vrouwenvoetbal krijgt wie in tweede klasse speelt geen apart statuut terwijl dat bij mannen wel kan voor 1B of zelfs de beloften. Maar het is geen genderdiscussie. Het komt omdat het door de vele reeksen moeilijker is om de top in het mannenvoetbal te bereiken dan bij de vrouwen. Organisatorisch zorgt een topsportstatuut voor meer werk - extra examens of bijkomende lessen - en dus moeten we streng selecteren. Maar het is een kluwen van regels die in elke onderwijsinstelling weer anders zijn."

Bij de universiteit van Hasselt vinden ze het geen moeilijke oefening. "Simpel: mannen en vrouwen gelijk voor de wet. Wie in eerste klasse speelt in ploegsport, krijgt een topsportstatuut bij ons", zegt Katleen De Wit. "Bij individuele sporten overleggen we met Topsport Vlaanderen en kijken we naar de ranking of de Europese wedstrijden. Maar ik vind niet dat je een onderscheid kunt maken op basis van het geslacht. Vrouwen moeten zich altijd harder bewijzen."

Ook professor bewegingswetenschappen Gert Vande Broek - bondscoach van de nationale damesvolleybalploeg en verantwoordelijk voor het topsportbeleid aan de KU Leuven - pleit voor meer uniformiteit bij de toekenning van de statuten. Maar hij toont met een mooi voorbeeld aan dat er geen genderongelijkheid speelt. "Aan de KU Leuven studeren er vrouwen uit eerste klasse met een topsportstatuut - omdat ze twintig uur per week trainen in het volleybal - terwijl er mannen zijn die bij een topklasser spelen die wekelijks maar zes uur trainen en die niet over een volledig topsportstatuut beschikken. We bekijken geval per geval."

Met hun petitie willen de hockeyvrouwen naar de politiek stappen. "Spijtig, want ik heb de initiatiefneemster al uitgenodigd om erover te komen babbelen en daar is ze niet op ingegaan", zegt professor Matthieu Lenoir (UGent). "De criteria zijn niet te nemen of te laten. Wie naast een topsportstatuut grijpt op basis van de erkenningsvoorwaarden, kan dat nog altijd bijkomend motiveren. Maar topsport is een piramidemodel. Bij judo of gymnastiek, waar er ongeveer evenveel gender-vertegenwoordiging is, maken wij geen verschil. Bij heel wat ploegsporten wel omdat er meer mannen sporten. Als binnenkort blijkt dat turnen bij mannen minder populair wordt, dan zal het lastiger zijn als man om een topsportstatuut te krijgen. En als hockey onze nationale sport nummer één wordt bij vrouwen, dan versoepelen wij die regels voor hen."

Aurélie De Caluwé. Beeld Florian Van Eenoo photonews

De Vrouwenraad vindt dat de hockeydames groot gelijk hebben om het verschil in de erkenningsvoorwaarden aan te kaarten. "We steunen hen voor honderd procent", zegt voorzitster Magda De Meyer. "Telkens datzelfde argument over het verschil in economische return, de uitstraling van de sport en het hogere aantal mannen dat de sport beoefent: wat kunnen die vrouwen daar nu mee? Ze leveren dezelfde trainingsinspanningen en spelen ook in eerste klasse. Het is fundamenteel oneerlijk om dan niet dezelfde kansen te krijgen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden