Vrijdag 26/02/2021

Hoe rood blijft Wallonië na 8 oktober?

Net zoals in Vlaanderen de grote politieke vraag voor de komende gemeenteraadsverkiezingen luidt of de CVP haar lokale basis kan behouden, is het in Franstalig België kwestie of de PS even almachtig blijft. Dat de Franstalige socialisten pluimen zullen laten op 8 oktober lijkt erg waarschijnlijk, maar dat hoeft niet noodzakelijk te betekenen dat ze ook hun macht in de schepencolleges kwijtspelen.

Bart Eeckhout

Een kleur domineert de lokale politieke landkaart van Wallonië. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen van oktober '94 kreeg de PS, toen al verwikkeld in de Agusta-zaak, een flinke tik maar het rood bleef niettemin omnipresent. Zowel in Luik (33 procent), Charleroi (54 procent), Bergen (37 procent), Namen (32 procent), Nijvel (33 procent) bleef de PS met ruime voorsprong de grootste fractie in de gemeenteraad, ook al ging ze in de meeste grote steden tot 10 procent achteruit.

Het behoud van dat overwicht na 8 oktober lijkt een onmogelijke zaak. De groene golf van Ecolo trof bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar het PS-schip midscheeps en er zijn weinig redenen om te veronderstellen dat het straks anders zal verlopen. Zeker omdat de Franstalige groenen nog een overwinning te goed hebben. In '94 deed Ecolo het niet goed, maar de partij wist zich inmiddels met succes om te scholen tot de bevoorrechte politieke partner van het nieuwe sociale middenveld in Franstalig België. Na een kwakkelende start in de diverse regeringen, die gepaard ging met een moeizame wissel aan de top van de partij, herpakten de groenen zich, zodat hen ook moeilijk nog een gebrek aan bestuurscapaciteiten aangewreven kan worden. In navolging van Agalev in Antwerpen en het eigen experiment in Brussel staat Ecolo te trappelen voor een bestuursintrede in de grote Franstalige steden. De groenen azen er ongegeneerd op de kiezers van de traditionele beleidspartijen PS en PSC, door zich als onbesproken alternatief te presenteren (het campagnebeeld is een rond blauw verkeersbord bord dat een verkeersplein aanduidt met een afwijkende, groene pijl). In landelijk gebied is de voorspelling van een groene doorbraak een kwestie van elementaire wiskunde: in '94 bood Ecolo zich in 149 gemeenten aan de kiezer aan, op 8 oktober zijn dat er al 207. Net als voor Agalev in Vlaanderen zal die toename van het aantal lijsten ook logischerwijze het aantal zetels doen toenemen.

PS-voorzitter Elio Di Rupo, die zich begrijpelijkerwijs erg combattief opstelt tegenover 'regeringspartner' Ecolo, zal het niet hardop toegeven maar hij beseft dat zijn partij rekening moet houden met verlies. Toch is dit maar een deel van het verhaal. Verliezen is nooit leuk, maar de lokale PS-bastions kunnen nog wel een tik verdragen. Belangrijker voor Di Rupo is dat het krimpende overwicht geen al te grote weerslag heeft op de beleidsdeelname. Momenteel zitten de Franstalige socialisten in het bestuur in 177 van de 281 gemeenten die Wallonië en Brussel tellen. In 108 daarvan levert de PS de burgemeester (ter vergelijking: de PSC heeft 76 burgervaders, de PRL 73, Ecolo geen), terwijl de partij ook ongeveer dubbel zoveel schepenmandaten in de wacht sleepte als haar grootste politieke concurrenten (524 tegenover 272 PSC- en 267 PRL-schepenen).

Dat de PS ondanks voorspeld verlies niet moet vrezen voor een al te grote erosie van haar macht, heeft ze wellicht te danken aan de PSC, waar de wanhoop nog veel groter is. Voorzitster Joëlle Milquet mikt op 20 procent van de stemmen. Dat is 6 procent minder dan zes jaar geleden, maar nog altijd behoorlijk optimistisch. In '94 was Gérard Deprez nog voorzitter van de Franstalige christen-democraten, nu mikt zijn Mouvement des Citoyens pour le Changement (MCC) voluit op de al flink geteisterde flanken van de PSC. In 75 gemeenten komt de MCC op in alliantie met de PRL. Vooral op de as Waver-Namen-Aarlen, waar de PS relatief minder sterk staat, kan de PRL de PSC flink pijn doen. Zolang de PRL zich daar tevreden mee stelt, is er voor de PS nog geen man overboord.

En er is nog een voorspelde verliezer: Franstalig extreem-rechts. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen forceerde extreem-rechts in gespreide slagorde (Front National en Agir) een eerste doorbraak. Over het gehele Franstalige landsdeel haalden ze ruim 6 procent, maar onder meer in Luik, La Louvière en Charleroi piekten ze tot boven de 10 procent. Sindsdien blonk extreem-rechts bezuiden de taalgrens vooral uit door twistziekte en interne afrekeningen, die het Front Nouveau de Belqique deden afscheuren van het FN.

De diverse partijtjes dienden nu alleszins heel wat minder lijsten dan in '94, wat hen onvermijdelijk stemmen zal kosten. Door een gezamenlijke actie van de politieke partijen en de media werd extreem-rechts ook volledig uit het publieke forum gebannen. Of de versplintering zich lokaal overal doorzet, valt af te wachten. Alvast in Luik overwonnen Agir en FN de wederzijdse haat en komen ze gezamenlijk op als 'Bloc Wallon', naar bekend recept.

Versplintering extreem-rechts zet zich wellicht ook lokaal door

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234