Zondag 11/04/2021

studentendoop

Hoe relevant is de ontgroeningscultuur nog voor de Vlaamse student?

Een studentendoop in Brussel. Beeld Bas Bogaerts
Een studentendoop in Brussel.Beeld Bas Bogaerts

"Zwijnerij", schreef Joël De Ceulaer over studentendopen (DM 2/10). Er kwam wat weerwoord. Maar is de hype rond smeuïge ontgroeningen het waard? Achter de schermen spelen andere trends: meer doopregels op vraag van de studenten zélf. En de versplintering van het studentenleven.

De ruzie tussen voor- en tegenstanders liep deze week hoog op. Aanleiding was een zwaar geval van hersenschade bij een Nederlandse student. Zulke zware incidenten worden bij ons niet gemeld. Cijfers over het aantal studenten dat zich jaarlijks laat dopen zijn er ook nauwelijks. Een woordvoerder van de VUB maakt een voorzichtige schatting van 1 op 3, terwijl aan de KU Leuven zowat 29 van de 30 kringen een doopritueel hebben.

Groepsdruk, stoerdoenerij, autoriteit: het kan een explosieve cocktail zijn. Maar studentenvertegenwoordigers reageren genuanceerder. Wat blijkt? In zowat alle studentensteden bestaat er sinds een paar jaar afdwingbare regelgeving rond dopen. Een terugkerende rode draad is dat alcohol geen deel mag uitmaken van het doopritueel. Ook slachtafval, giftige stoffen en naaktlopen zijn taboe. De politie wil de trajecten en opdrachten vooraf kennen.

Er zijn ook sancties. Antwerpen kiest - in samenwerking met de studenten - voor GAS-boetes. In Leuven hebben de kringen goede contacten met de studentenflik, die 'van a tot z weet wat er gebeurt'. In Gent vond deze week de jaarlijkse ondertekingen van een doopcharter door alle kringen plaats ... in het stadhuis.

De huidige generatie studentenleiders kiest dus voor zelfregulering, met controle door zowel stad als universiteit. Kringen die over de schreef gaan kunnen hun werkingsmiddelen verliezen. Dit heeft de ergste wantoestanden uitgeroeid. Dooprituelen zijn nu vaker ludiek dan barbaars (denk: witte wijn presenteren als urine en geplette peperkoek als uitwerpselen).

null Beeld bob van mol
Beeld bob van mol

Er blijft wel één sluimerend gevaar: schaduwdopen. Hoe meer officiële afspraken er zijn, hoe meer een minderheid in de verleiding kan komen om een geheim ritueeltje te houden, weg van de openbaarheid. Die hardcore doopmeesters spoor je alleen op als een schacht uit de biecht klapt.

Mijn club, mijn identiteit

Hoe relevant is de geheimzinnige doopcultuur eigenlijk nog voor de Vlaamse student? Een veel belangrijkere trend is versplintering en diversiteit in het studentenleven. Er is een duidelijke opmars van thematische clubs, die jongeren samenbrengen rond interesses eerder dan studiekeuze. Politieke verenigingen zoals het Vlaams-nationalistische KVHV en de Actief Linkse Studenten (ALS) gaan al langer mee. Nieuwer zijn het islamitisch geïnspireerde Mahara, de sm-studentenclub Kajira of veggieclubs.

Ondergetekende nam ooit deel aan activiteiten van studentenvereniging Préparée (improvisatietheater) en Moeder Theepot (theefanaten). Dit toont vooral dat de millennial geen genoegen neemt met uniforme cantussen en 'tradities' die enkel opgebouwd zijn rond pintjes. Die tradities zijn trouwens op hun best 'invented': in de jaren 70 waren studentenclubs verre van hip, terwijl dopen pas weer opkwam in de late jaren 80.

Dat studenten vandaag best andere dingen aan hun hoofd hebben tonen verenigingen als Academics for Development. Deze Leuvense studentenclub laat eerstejaars uit allerlei disciplines kennismaken met sociaal ondernemerschap. Voor derdejaars en hoger voorzien ze een eenjarig ontwikkelingsproject in groeilanden. Het is ook teambuilding, maar dan erg productief en sociaal betrokken. Studenten in de letteren hielpen kinderen in Zambia zelfvertrouwen opbouwen door toneel. Ingenieurs, economen en juristen zetten samen met de Chileense Mapuche-stam een waterkrachtturbine op.

Zegt de jaarlijks terugkerende aandacht voor studentendopen meer over de fascinatie van waarnemers dan over het échte studentenleven? Volgens pedagoog Pedro De Bruyckere is hoger onderwijs al lang geen vrijblijvende opeenvolging van feesten en fratsen meer: "Zomaar falen is er niet meer bij."

null Beeld Bas Bogaerts
Beeld Bas Bogaerts

"Waarom conformeren jullie je niet?", roepen maatschappelijke tenoren dan naar de studentenclubs. "Waarom scheren jullie ons allemaal over dezelfde kam?", mijmeren de studenten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234