Dinsdag 27/09/2022

AchtergrondCoronamaatregelen

Hoe paniek in de zorg en de koppigheid van Frank Vandenbroucke het Overlegcomité in actie dwongen

Premier Alexander De Croo (Open Vld) en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). Beeld BELGA
Premier Alexander De Croo (Open Vld) en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit).Beeld BELGA

Het hoofd koel houden was de boodschap. Tot de dramatische coronacijfers, de paniek in de zorg en de koppigheid van Frank Vandenbroucke (Vooruit) dan toch het verschil maakten.

Ann De BoeckRoel Wauters en Jeroen Van Horenbeek

Overlegcomité van 26 november buigt zich over strengere maatregelen: zo blijft u op de hoogte

Het Overlegcomité, waarin alle topministers van ons land zetelen, zit sinds 8 uur digitaal samen om knopen door te hakken. Nadien volgt wellicht een persconferentie.

De persconferentie kunt u in deze liveblog volgen of bekijken.

“Beste leden van het Overlegcomité. De signalen zijn overduidelijk, terwijl het oorverdovend stil blijft.” Gisterochtend trokken huisartsenvereniging Domus Medica, de Vlaamse Vereniging voor Hoofdartsen en zorgkoepel Zorgnet-Icuro nog gefrustreerd aan de noodrem. De samenleving raakte ontwricht, waarschuwden ze, met leerkrachten die bij bosjes uitvallen, huisartsen die kraken en bedrijven die zonder personeel vallen.

Op dat moment zag het er naar uit dat het Overlegcomité pas begin volgende week zou samenkomen. De vorige bijsturing dateerde nog maar van afgelopen zaterdag, toen er strengere regels voor het nachtleven en thuiswerk werden ingevoerd. Sindsdien riepen zowel Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) als premier Alexander De Croo (Open Vld) op om het hoofd koel te houden. Het effect van de maatregelen moest nog zichtbaar worden, klonk het.

Dat de druk stilaan onhoudbaar werd, werd dinsdagavond al duidelijk toen Frank Vandenbroucke (Vooruit) samenzat met de experten van de Gems. Sindsdien ijverde hij achter de schermen voor een vervroegd Overlegcomité. Op woensdag zaten de experten onderling samen, waarna ze een rapport overmaakten aan coronacommissaris Pedro Facon. Vanaf dat moment begon het ook elders te dagen dat er strengere maatregelen nodig waren.

Piek rond Kerstmis

Een totale verrassing kon dat nochtans niet zijn. Al in de uren na het vorige Overlegcomité voorspelden experten dat er ‘binnen één à twee weken’ wellicht zwaardere maatregelen nodig zouden zijn. Vandenbroucke noemde de getroffen maatregelen “het absolute minimum”. In tegenstelling tot de adviezen van de Gems ging het Overlegcomité bijvoorbeeld niet over tot een tijdelijke sluiting van het nachtleven of een mondmaskerplicht vanaf negen jaar.

Waarom dan toch plots schakelen? Als we premier De Croo mogen geloven, zaten de wetenschappelijke modellen er naast. Er lagen gisteren 659 patiënten op intensieve zorg. “Als je ziet dat dat slechter is dan het meest pessimistische scenario dat de experten ons vorige week hebben voorgesteld, dan moet je actie ondernemen”, verklaarde hij in het parlement. Hij kondigde aan dat het Overlegcomité vanochtend zou samenkomen.

Elio Di Rupo, Alexander De Croo en Jan Jambon tijdens de persconferentie na het Overlegcomité van vorige week. Beeld BELGA
Elio Di Rupo, Alexander De Croo en Jan Jambon tijdens de persconferentie na het Overlegcomité van vorige week.Beeld BELGA

Een analyse leert dat de huidige evolutie voorlopig nog net binnen de foutenmarge van een aantal scenario’s valt, maar dat ze inderdaad wel richting of zelfs boven het meest pessimistische scenario gaat. Dat wil zeggen dat de besmettingen nog zouden blijven toenemen tot begin december, wat net voor Kerstmis tot een bezetting van meer dan 1.200 bedden op intensieve zorg zou leiden. Niet bepaald een rooskleurig vooruitzicht.

“Er kan altijd de komende dagen nog een knik naar beneden komen. Maar het grote probleem is de onzekerheid. We weten niet of de genomen maatregelen impact hebben. Dat is heel vervelend voor politici, waardoor de zenuwen strak gespannen staan”, zegt Steven Van Gucht van Sciensano.

Lockdown light

Dat de wetenschappers zich vergisten, is alleszins te kort door de bocht. Onze buurlanden draaien al wekenlang de schroeven aan. Zo is er in Nederland een zachte lockdown van kracht, met onder meer een sluitingsuur voor de horeca en winkels om 20 uur. Verwacht wordt dat premier Mark Rutte, die gisteren een coronaoverleg had met De Croo, deze maatregelen vandaag verder zal aanscherpen.

“Nederland is inderdaad een interessante inspiratiebron”, zegt viroloog Marc Van Ranst, die ook bij ons pleit voor een ‘lockdown light’. Maar na de betoging tegen de coronamaatregelen van afgelopen weekend in Brussel is de vraag of en hoe de politiek dit verkocht krijgt.

Dat de ministers op een slappe koord dansen, blijkt uit de nieuwste motivatiebarometer van de UGent. “Sinds de invoering van de strengere maatregelen, vorige zaterdag, is het motivationele draagvlak gedaald”, zegt onderzoeker Maarten Vansteenkiste. “Eén indicator springt eruit. Bij ongevaccineerden was het geloof in de aanpak van de crisis al laag, maar nu gelooft ook de helft van de gevaccineerden niet meer dat de huidige aanpak helpt om de crisis opgelost te krijgen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234