Woensdag 20/11/2019

Terreurdreiging

Hoe nu ook voetbal doelwit geworden is

13 november 2015. Na de aanslagen buiten het Stade de France in Parijs moesten supporters zich verzamelen op de grasmat. Beeld afp

Het leek altijd alsof voetbal vrij handig langs de verschrikkingen van terreur manoeuvreerde. Want ook terroristen houden van de sport, heette het bijna romantisch. Vandaag is dat minder het geval. Voor IS is voetbal immers een zondige activiteit. En dus een ideaal doelwit.

Salah Abdeslam houdt van voetbal. Hangend op de bank keek hij het liefst met vrienden naar de Champions League. Toch wilde hij zichzelf op 13 november 2015 opblazen en daarmee dood en verderf zaaien, liefst in het stadion van Saint-Denis, bij de oefenwedstrijd Frankrijk - Duitsland. Als daad van terreur, uit naam van IS. Hij bedacht zich op het laatste moment. In tegenstelling tot twee anderen wier bommen buiten het stadion afgingen.

Het leek altijd alsof voetbal buiten schot bleef. Terroristen zouden wel gek zijn om het favoriete tijdverdrijf van velen, in welk werelddeel dan ook, te verpesten. Ze zouden ook zichzelf, als liefhebbers, benadelen en in sympathiserende kringen steun verliezen.

Natuurlijk gebeurde weleens iets vreselijks, ook in Europa. De loyalistische paramilitaire UVF stormde in 1994 een bar binnen in Loughinisland, Noord-Ierland, en doodde zes mensen, terwijl die naar de historische zege van Ierland op Italië tijdens het WK in de Verenigde Staten keken. Maar dat was een incident, hoe erg ook, en geen aanleiding voor voortdurende angst.

Die tijd lijkt voorbij. Terreur bedreigt het EK, als nooit eerder bij een groot voetbaltoernooi. Vroeger waande het voetbal zich relatief veilig voor de boosheid van de wereld. Als er al geweld was, was het vooral supportersgeweld. Wie daarvan wegbleef, had weinig te vrezen.

Van het volk én de elite

Nietsontziende drugsoorlogen in Brazilië werden tijdelijk stilgelegd als de nationale ploeg voetbalde. Voormalig wereldvoetballer van het jaar George Weah heeft zeker duizend keer verteld over de wapenstilstand tussen regeringsleger en rebellen tijdens duels van Liberia, de Lone Star. Weah schopte het later bijna tot president.

Overal op foto's van geweld zie je mannen in voetbalshirts, van alle clubs, uit alle landen, tussen rokende puinhopen. Of iemand nu voor- of tegenstander van een religie is, dictator of rebellenleider, voetbal is een kwestie van vrije en onvrije geesten. Voetbal is van het volk én van de elite.

In tijden van voetbal ging het geweld vanzelf liggen. Natuurlijk, toernooien waren bijna altijd streng beveiligd, hoewel daarvan soms weinig was te merken. In Zuid-Afrika, bij de Confederations Cup in 2009 bijvoorbeeld, kon je als journalist bijna overal gewoon naar binnen lopen, ook bij de stadions. Want wie ging nu een aanslag plegen?

Natuurlijk waren er uitzonderingen, van terreur rond voetbal, maar geweld speelde zich meestal ver weg af. In Oeganda bijvoorbeeld, tijdens de WK-finale van 2010 tussen Spanje en Nederland, eiste de islamitische organisatie Al Shabaab aanslagen op met 74 doden, mensen die in Kampala naar voetbal keken.

Kampala was ver weg, net als Irak, waar in maart van dit jaar meer dan zestig doden vielen bij zelfmoordaanslagen tijdens een toernooi voor jeugd. Vooral de recente aanslagen in Parijs en Brussel hebben het geweld naar de Europese huiskamers gebracht en het verband gelegd met voetbal. Voortdurend gaat het over de dreiging rond het EK.

IS voelt zich niet schatplichtig aan het voetbal. In het kalifaat houden ze trouwens niet van het spel. Het is een zondige activiteit. Bovendien heeft IS het gemunt op onze manier van leven, zoals dat heet. Dan is voetbal opeens een ideaal doelwit. Al die massa's bij elkaar, feestend, zingend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234