Vrijdag 09/12/2022

Analyse

Hoe Noord-Korea zijn macht versterkt met een nucleair steekspel

null Beeld afp
Beeld afp

Kim Jong-un heeft zich met een nieuwe kernproef de woede van de internationale gemeenschap op de hals gehaald. De VN-Veiligheidsraad is al in spoedzitting bijeengekomen. Toch is de 'waterstofbom' waarvan sprake vooral een element van staatspropaganda.

FOKKE OBBEMA

Wat intrigeert, is wat Kim ditmaal bezielt. Is het inderdaad vooral aandacht zoeken, zoals sommige experts beweren, in een tijd dat de wereld zich met het Midden-Oosten en vluchtelingen bezighoudt? Of moet Kims onverwachte explosie anders worden begrepen? Andere prangende vragen: is dit nucleaire vertoon voor de rest van de wereld echt gevaarlijk, en hoe kan die boze internationale gemeenschap dat eventuele gevaar indammen?

Dat bij Kim en zijn adviseurs binnenlandse motieven een hoofdrol spelen, is een veilige gok. Het volk, voortdurend tot nationalisme opgezweept, moet blijven geloven in de staatspropaganda: dat een aanval van 'buitenlandse agressors' een reëel gevaar is.

Dat vijandbeeld, waarbij een hoofdrol is weggelegd voor de VS , moet in stand blijven om de eigen macht te legitimeren - zie ook de manier waarop oefeningen van het Amerikaanse leger met Zuid-Korea telkens worden aangegrepen om die boodschap te verkondigen. Die staan voor volgende maand opnieuw op het programma.

Machteloos

Op die agressie kan maar één man een adequaat antwoord geven: de 'Geweldige Leider' zelf. Die moet wel steeds betere wapens te zijner beschikking hebben, vandaar de 'waterstofbom'. Dat daar vrijwel zeker geen sprake van is, dringt wel door in de buitenwereld, maar niet bij de Noord-Koreanen. Daarvoor staan de staatspropaganda en het geïsoleerde internet garant.

Hoe belangrijk dit binnenlandse motief voor Kim is, blijkt uit zijn bereidheid om met deze provocatie de recente, voorzichtige verbetering van de relatie met Zuid-Korea om zeep te helpen. Het buurland, technisch gezien nog altijd in oorlog met zijn noorderbuur, eist prompt dat Kim 'een passende prijs' voor zijn wangedrag betaalt.

Ook voor de relatie met China is de kernproef schadelijk. De landen in de regio die zich bedreigd voelen, Zuid-Korea en Japan, zullen voor hun veiligheid willen opkomen. In Oost-Azië betekent dat nog intensievere samenwerking met de VS, precies waarop China niet zit te wachten. Maar Kim weet ook dat Peking hem niet kan laten vallen. De ineenstorting van zijn regime zou een hereniging met Zuid-Korea kunnen uitlokken. Gevolg: een uitbreiding van de Amerikaanse invloedssfeer tot aan de grens met China, terwijl Peking er net op uit is de VS terug te dringen.

Wil Kim zich dan een betere internationale onderhandelingspositie verschaffen? De gedachte is dat hij meer hulp zou kunnen eisen in ruil voor nucleaire concessies. Erg waarschijnlijk is dit scenario niet, omdat van een onderhandelingsproces helemaal geen sprake is. Na zijn eerste kernproef in 2013 kwam dat ook niet op gang.

Bij gebrek aan een dialoog staat de internationale gemeenschap betrekkelijk machteloos. Vele sanctiemaatregelen zijn al afgekondigd, vermoedelijk nu gevolgd door nog een pakket. Maar Kims regime blijft overeind. China zou hem wel echt in de problemen kunnen brengen vanwege de Noord-Koreaanse economische afhankelijkheid op dit vlak. Maar dat botst weer met Pekings strategische belangen. Voor de internationale gemeenschap zit er dus niet veel anders op dan zich zorgen te blijven maken, en vooral te hopen dat het nucleaire spel van Kim op een kwade dag niet echt uit de hand loopt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234