Woensdag 19/06/2019

Roma

Hoe nepnieuws over ontvoerde kinderen tot een klopjacht op Roma leidt

Mannen houden de wacht bij het kamp. Beeld Bart Koetsier

In Franse nepnieuwsberichten wordt beweerd dat Roma kinderen ontvoeren, met als resultaat een klopjacht. In hun kamp bij Parijs, waar de omstandigheden toch al erbarmelijk zijn, voelen de Roma zich niet meer veilig. 

“Ik zei toch dat we ons tot de tanden toe hebben bewapend”, zegt Leonardo triomfantelijk. Naast hem slaat een jongen, een kind nog, met een hamer spijkers door een houten knuppel. De andere mannen bij de vuurkorf hebben ook een wapen in hun hand. Bijlen, hamers, knuppels. “We hebben zelfs een zoeklicht”, zegt Leonardo, een Servische Roma die met zijn ouders, broers, zussen, neefjes en nichtjes in het kamp woont. Met een bouwlamp speurt hij de nachtelijke omgeving af.

Het Romakamp dat sinds zes maanden bij Pont de Bondy in de Parijse voorstad Bobigny ligt, bevindt zich tussen een kanaal en een autoweg. Het is vanaf beide kanten gemakkelijk te betreden. Dat was nooit een probleem; behalve een enkele mensenrechtenadvocaat kwamen er toch nooit buitenstaanders.

Dat veranderde sinds er een filmpje is gaan circuleren in de banlieues ten noordoosten van Parijs. “Pas goed op uw familie”, zegt een man in de video. “Zigeuners in witte busjes ontvoeren hier kinderen, om ze te prostitueren en hun organen te verhandelen. We moeten waakzaam zijn.” Volgens de lokale politie en politiek is het een hoax – er is geen enkel bewijs voor het verhaal.

’s Avonds bij Pont de Bondy warmt men zich bij het vuur en wachten de Roma een nieuwe aanval af met stokken met spijkers. Beeld Bart Koetsier

Dat weerhield een groep van tientallen mannen uit de omgeving er niet van zondagnacht bewapend met stenen en messen naar het kamp te trekken. Ze schreeuwden, gooiden stenen naar de bewoners en goten benzine over auto’s. De moeders en kinderen hielden zich doodsbang verscholen, de mannen probeerden de belagers weg te jagen met stokken en ijzeren staven. De politie greep in en arresteerde negentien mensen.

“We komen met z’n honderden terug”, riep een van de belagers volgens Leonardo. “We branden alles plat”. Sindsdien houden de mannen van het kamp de wacht, iedere nacht opnieuw. Slapen doen ze overdag, een paar uurtjes.

Psychose

De lokale autoriteiten maken zich grote zorgen over de klopjacht op Roma en andere rondtrekkende Oost-Europeanen. Eerder deze maand werden twee Bulgaren in een wit busje mishandeld door een groep jongeren. De mannen wisten te ontkomen. “Ze zijn onterecht aangevallen, gelyncht”, verklaarde de politie. Volgens de commissaris heeft zich in Seine-Saint-Denis, het departement ten noordoosten van Parijs, “een zekere psychose” genesteld.

Volgens André Feigeles van hulporganisatie Roms de Paris is de kidnaphoax een moderne versie van een eeuwenoud verhaal. “In de middeleeuwen vertelden christenen elkaar dat Joden kinderen ontvoerden en vermoordden.” Ook een bekend mechanisme, zegt Feigeles, is dat de ene immigrantengroep het op een andere, nog kansarmere groep nieuwkomers gemunt heeft.

Jonge kinderen in het kamp bij Pont de Bondy. Beeld Bart Koetsier

In Seine-Saint-Denis – door inwoners vaak “neuf-trois” genoemd, naar de eerste cijfers van de postcode (93) – wonen veel immigranten. Het afgelopen najaar werd het gebied opgeschrikt door steekpartijen tussen jeugdbendes waarbij dodelijke slachtoffers vielen, onder wie een jongen van 13 jaar. Drugshandel, geweld tegen leraren, schietpartijen: als ‘93’ in het nieuws komt, is dat niet positief. Tenzij het gaat over een van de vele rappers en voetballers die ervandaan komen.

Tussen de kernen van de voorsteden, die redelijk goed zijn onderhouden, liggen rijen en rijen met troosteloze blokkendoosflats, braakliggende stukken grond en vage bedrijventerreinen zonder al te veel bedrijvigheid. Het is een magneet voor de kansarmste immigranten van Frankrijk, de onderklasse van de onderklasse. Vluchtelingen in tentjes en Roma in kampen, zoals het kamp bij de Pont de Bondy. Om de zoveel tijd worden de kampen ontmanteld, en zoeken de Roma een nieuwe plek.

Mannen dragen stokken met spijkers bij zich om aanvallen af te weren. Beeld Bart Koetsier

Hutten van golfplaat

“De omstandigheden in Franse Romakampen zijn notoir slecht”, zegt Feigeles. Maar in het kamp bij Pont de Bondy krijgt het woord erbarmelijk een nieuwe dimensie. Tweehonderd mensen leven in hutten van golfplaat, spaanplaat en plastic. Stromend water is er niet, sommige bewoners hebben zes dagen niet gedoucht. Ze houden zich warm door bewerkt hout en afval te verbranden in vuurkorven, die een bijtende rook verspreiden. Het is geen kamp, het is een bidonville, een krottenwijk. Een stukje derde wereld op tien kilometer van de binnenstad van Parijs.

De grote Romagezinnen houden zich in leven door de verkoop van oud ijzer en oude kleren. Een deel van de mannen slaagt erin een baan te vinden in de bouw. Een ander deel komt op een andere manier aan geld. “Wij zijn niet arm hoor”, zegt een van hen terwijl hij op zijn telefoon een foto laat zien van buitgemaakte horloges en zonnebrillen. Roemeense bendes, het merendeel van Roma-afkomst, plegen dusdanig veel diefstallen dat er Roemeense politieagenten in Parijs zijn gestationeerd om hun Franse collega’s bij te staan.

Een Roma kamp langs het kanaal bij Pont de Bondy wordt bedreigd door kwaadwillenden uit de banlieue. Beeld Bart Koetsier

Het kamp is niet de hechte gemeenschap die het op het eerste gezicht lijkt. Er zijn Roma uit Roemenië, Moldavië en Servië. Iedere subgroep spreekt zijn eigen Romadialect. “Het is net als Napolitaans en Siciliaans’, vertelt Leonardo, die jarenlang in Zuid-Italië heeft gewoond. ‘Er zijn grote verschillen, maar we kunnen elkaar verstaan.” Van de grofweg tweehonderd bewoners van het kamp spreken er welgeteld twee een klein mondje Frans.

Onveilig

Omdat in de nepnieuwsberichten wordt beweerd dat de ontvoerders Roemeens zijn, zijn bijna alle Roemenen de afgelopen dagen uit het kamp vertrokken. Ze voelden zich niet meer veilig. Dat geldt ook voor de achtergebleven bewoners. Een oudere man werd dinsdag op weg naar de supermarkt geslagen door een groep ‘zwarte jongens’, zegt Leonardo. ‘We durven niet eens meer boodschappen te doen. Ik denk dat de meeste kampbewoners hier binnen tien dagen weg zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden