Zondag 26/01/2020

Hoe Monica De Coninck zichzelf uitrangeerde

Niet Yasmine Kherbache, wel Monica De Coninck (beiden sp.a) geeft er de brui aan in Antwerpen. Zij heeft geen enkele ambitie meer voor de verkiezingen van 2018. Kherbache blijft voorlopig gewoon fractieleidster.

Dat Antwerps fractieleidster Yasmine Kherbache har ontslag indiende, kwam niet als een donderslag bij heldere hemel. Het stormde al veel langer in de Antwerpse afdeling, en de voormalig kabinetschef van Elio Di Rupo (PS) had al vaker met haar C4 gedreigd.

Vorige week dinsdag pleegde ze een serie emotionele telefoontjes naar de kopstukken in Antwerpen, waarin ze aankondigde dat ze haar fractieleiderschap zou opgeven. "Ik wil minder werken", zei ze tegen haar partijgenoten. "Ik zet een stap opzij." Een zoveelste clash, een zoveelste hoogoplopende ruzie doet voor haar de deur toe. Vond Kherbache de combinatie van al haar functies - parlementslid, fractieleider en lokaal voorzitter - te zwaar? Of vluchtte ze voor de vijandigheden van de kameraden?

Karaktermoord

Wat Kherbache wordt kwalijk genomen, is dat ze Movement X, de burgerrechtenbeweging van Dyab Abou Jahjah, openlijk steunt. Begin oktober gaf ze daarover een interview met Gazet van Antwerpen. Zeker in de Scheldestad ligt sympathie voor de oprichter van de Arabisch-Europese Liga erg gevoelig. Kherbache liet haar sympathie voor de activist net na een fractievergadering blijken, maar zou daar op die bijeenkomst met geen woord over gerept hebben.

Haar medestanders vinden het niet meer dan normaal dat Kherbache in een stad met een grote migrantenpopulatie die kiezers probeert aan te spreken, haar tegenstanders verwijten haar dat ze van sp.a "een pure allochtonenpartij" wil maken. Over het verbod op hoofddoeken achter de Antwerpse loketten was er eerder al een heftige clash tussen Kherbache en Monica De Coninck.

Nationaal voorzitter Bruno Tobback (sp.a) had vorige week woensdag in het Vlaams Parlement een gesprek met Kherbache over haar fractieleiderschap. Daarna overlegde hij nog met andere sterkhouders in Antwerpen, en drong erop aan dat ze zelf naar een oplossing zochten voor hun etterende conflicten.

Ook John Crombez (sp.a), kandidaat-voorzitter en vermoedelijk uitdager van Tobback, mengt zich in de lokale ruzie en hangt met meerdere hoofdrolspelers aan de lijn. Maandagavond lekt het ontslag uit op de site van Knack,en krijgt Kherbache openlijk steun van Crombez en Freya Van den Bossche. Het lokaal conflict krijgt daardoor (nog meer) nationale allures.

Het ontslag van Kherbache blijft al die tijd op tafel liggen. Niemand eist dat ze effectief haar fractieleiderschap opgeeft, en zij duwt ook niet meer door. Tot eergisteren, dinsdagavond. De kameraden verzamelen in het Rozenhof in de Berchemse Patriottenstraat, om acht uur. Kherbache, De Coninck, Kathleen Van Brempt, Maya Detiège, Güler Turan, Fauzaya Talhaoui, Karim Bachar, Robert Voorhamme en Leen Verbist, allemaal tekenen ze present. Velen hebben ook nog een medewerker mee.

Kherbache opent de vergadering en herhaalt dat ze haar ontslag aanbiedt "omdat ze grondig wil discussiëren over hoe de partij zich als groep in Antwerpen moet organiseren". Detiège pikt daarop in en zegt dat ze "de karaktermoord op Yasmine" in de pers betreurt. Die openingszetten leiden tot een turbulente discussie tussen vernieuwers en behoudsgezinden. Haast alle kopstukken doen hun zeg, net als hun secondanten.

Tegen middernacht, na drie uur vergaderen, maakt De Coninck duidelijk dat ze er genoeg van heeft. Versta: ze wil niet de kopvrouw zijn bij de verkiezingen in 2018. Ze aast niet op het voorzitterschap van sp.a Antwerpen (nu in handen van Kherbache) of op het fractieleiderschap. Achter de schermen blijft ze wel de vernieuwing van de Antwerpse afdeling trekken, maar iemands stoel afsnoepen, daar heeft ze geen ambitie voor.

Het wordt nog moeilijker voor De Coninck als Stephanie Van Houtven, nota bene haar parlementair medewerkster, tijdens de vergadering bekendmaakt dat zij de running mate zal worden van John Crombez. "Dat was een heel menselijk en pijnlijk moment", zegt een aanwezige. Van Houtvens outingbewees eens te meer hoe de voorzittersverkiezingen het spel mee bepalen in Antwerpen.

Expliciete steun

De Coninck voerde met Tobback meerdere gesprekken over of hij zich al dan niet kandidaat zal stellen om zichzelf op te volgen. Hij vroeg haar niet officieel om zijn running mate te worden, maar dat lag wel in de lijn van de verwachtingen.

Het ontslag van Kherbache blijft al die tijd op tafel liggen, en daar ligt het nu nog. Voorlopig blijft ze dus én fractieleidster én voorzitter van sp.a Antwerpen én Vlaams Parlementslid. Gokte Kherbache erop dat ze door haar ontslag net meer expliciete steun zou vergaren? Dat ze hier, sterker dan ooit, zou uitkomen? Of was ze de strijd echt beu?

Over haar echte beweegredenen lopen de versies, naargelang van het kamp, uiteen. Voor De Coninck is het niet anders. Voelde ze dat ze het gevecht tegen Kherbache zou verliezen en hield ze de eer aan zichzelf? Of was ze helemaal niet de kwade genius achter de fluistercampagne tegen de fractieleidster?

Ex-schepen Robert Voorhamme en provinciaal voorzitter Inga Verhaert moeten nu de kalmte terugbrengen in Antwerpen. Verhaert is niet toevallig van Kalmthout, en kan dus als buitenstaander met enige afstand de conflicten beoordelen. Tobback laat die opdracht aan Voorhamme en Verhaert omdat hij "wil dat mensen hun interne problemen zelf oplossen". "Je kunt goede wil nu eenmaal niet van bovenaf opleggen. Trouwens, socialisten zijn per definitie moeilijke mensen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234