Zondag 15/12/2019

Aanslagen Brussel

Hoe Mohamed Abrini en co. uiteindelijk tegen de lamp zijn gelopen

De arrestatie van een terreurverdachte, mogelijk Mohamed Abrini. Beeld © reuters

Mohamed Abrini blies zich niet op in de vertrekhal van Zaventem en Osama K. liet zich niet ontploffen in metrostation Maalbeek. Ze zijn gisteren allebei opgepakt. Het federaal parket denkt dat zij de gezochte verdachten zijn, maar verder onderzoek moet dit bevestigen.

Van Salah Abdeslam is het nog altijd onduidelijk of hij uit schrik ging lopen of nog andere opdrachten had. Zijn naam is ook al genoemd voor de aanslagen in Zaventem en Brussel, maar de terrorist beweert zelf dat hij daarvan helemaal niet op de hoogte was. Nu er wéér twee weglopers zijn ingerekend, stelt diezelfde vraag zich opnieuw: waren het weglopers of broedden ze alweer op nieuwe terreurplannen? Het voordeel van het feit dat de speurders K. en Abrini gisteren levend oppakten is dat ze op zijn minst ondervraagd kunnen worden. Of ze behulpzaam zullen zijn, valt - gezien de povere hulp van Abdeslam - ten zeerste te betwijfelen.

Dat K. en Abrini achttien dagen na de aanslagen in Zaventem en Maalbeek tegen de lamp zijn gelopen, heeft zeker die eerste aan zichzelf te danken. K. had eerder deze week namelijk contact met zijn jongere broer Anas, mogelijk via Facebook. De Zweedse nationale veiligheidsdienst Säpo onderschepte dit bericht omdat ze de extremistische twintiger volgen. Hij postte in november 2014 al foto's van IS-strijders op zijn Facebook-pagina met het commentaar 'Allah Akbar' en verspreidde ook gezangen waarin de jihad wordt bejubeld. De Zweden sloegen alarm bij hun Belgische collega's, die aan de slag gingen met de gouden tip.

In het been geschoten

Het spoor leidde gisteren naar de Paleisstraat in Laken, waar ze Osama K. samen met de Rwandees Hervé B.M konden arresteren. Die laatste heeft K. wellicht gehuisvest. Later op de dag leidde het spoor naar het Albertplein in Anderlecht, waar zwaarbewapende politiemensen Mohamed Abrini en twee anderen konden overmeesteren op straat. Ze zouden nog hebben proberen vluchten. Volgens getuigen zou een van hen in het been zijn geschoten door de politie, maar dat is niet officieel bevestigd.

K. werd eigenlijk al sinds de dag van de aanslagen opgespoord. Dat blijkt uit een opsporingsbericht die alle Europese inlichtingendiensten enkele uren na de aanslagen kregen. Het Belgische gerecht vroeg uit te kijken naar vier verdachten: Najim Laachraoui (die zich liet ontploffen in de luchthaven), Khalid el-Bakraoui (die zich liet ontploffen in Maalbeek) en Mohamed Abrini. De vierde man was K. Alleen kende het gerecht hem toen enkel onder zijn valse identiteit: Naïm al-Hamed, zogezegd een Syriër van 28 jaar.

Met dat vervalste paspoort meldde K. zich op 20 september als vluchteling op het Griekse eilandje Leros. Hij kwam daar aan in het gezelschap van dezelfde man die vorige maand samen met Salah Abdeslam werd opgepakt en die zowel de valse namen Amine Choukri als Monir Ahmed Alaaj gebruikte. Abdeslam pikte beide mannen in oktober van vorig jaar op aan een Duits asielcentrum.

Alweer uit Zweden

Na de Brusselse terreur werd het DNA van K. én Abrini teruggevonden in het appartement in Schaarbeek vanwaaruit de terroristen voor de aanslagen in Zaventem én Maalbeek met een taxi vertrokken. K. werd ook gefilmd toen hij in het Brusselse shoppingcenter City2 de reistassen voor de aanslagen in Zaventem kocht. Hij is afkomstig uit het Zweedse Malmö en postte twee jaar geleden al foto's van gewapende strijders op zijn Facebook-pagina. In januari vorig jaar poseerde hij zelf met een kalasjnikov, zeggend dat hij zich in de Syrische stad Deir ez-Zor bevond. K. is al de tweede Zweedse verdachte achter de terreur in Brussel en Parijs. Ook Mohamed Belcaid, die door de politie werd doodgeschoten in Vorst, kwam uit dat land.

Ons land - en met uitbreiding de rest van de wereld - kent Mohamed Abrini uit Molenbeek dan weer sinds de aanslagen in Parijs. Anderhalve week na de bloederige raids vroeg de politie uit te kijken voor de gevaarlijke Brusselaar. Twee dagen voor de terreur in de Franse hoofdstad werd Abrini gefilmd in het gezelschap van Salah Abdeslam. Abrini zat toen aan het stuur van dezelfde Renault Clio die later door de terroristen in Parijs zou worden gebruikt.

Veel gereisd

De vingerafdrukken en het DNA van Abrini werden ook gevonden op de schuiladressen in de Max Roosstraat in Schaarbeek (waar de bommen werden gemaakt) en in de Driesstraat in Vorst (waar de politie één terrorist doodschoot en anderen konden ontsnappen). Abrini wordt gerekend tot de Molenbeekse kliek van kleine criminelen waaruit de aanslagplanners heel wat van hun daders en helpers hebben geplukt. Zelf liep hij zijn eerste veroordeling voor diefstallen op in 2004, waarna er nog zeker vijf zouden volgen.

Over zijn radicalisering is er nog maar weinig duidelijk, maar zijn naam staat wel op de lijst van vermoedelijke Syrië-strijders. Feit is dat zijn broer Souleymane daar gesneuveld is gemeld in de rangen van IS. In september vorig jaar sloeg zijn schoonbroer groot alarm omdat ook Abrini's zus Ikram met hun baby'tje naar het front wilde vertrekken - wat uiteindelijk niet gebeurde.

In de maanden voor de Parijse terreur zou Abrini veel gereisd hebben. Zo trok hij in augustus vorig jaar naar vaderland Marokko. Het is vooral zijn trip naar Groot-Brittannië halverwege juli die voor onrust zorgt. Abrini zou in Birmingham foto's van een voetbalstadion hebben gemaakt. Omdat de terroristen in Parijs ook een stadion als doelwit uitkozen, voedt dat de vrees dat hij op verkenning was om in Engeland terreur te zaaien. Het hoofd van Interpol bevestigde dat Abrini in Groot-Brittannië is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234