Woensdag 27/05/2020

ExitstrategieMondmaskers

Hoe maskers ons uit de lockdown moeten halen

Beeld getty

Mondmaskers worden cruciaal in ons land. Ze worden – in eerste instantie – verplicht op het openbaar vervoer en in scholen. Maar waar haal je die maskers? En hoe weet je welk masker deugt en welk niet?

Als we uit ons kot willen komen, zal dat vooral met masker over mond en neus zijn. Dat heeft de Nationale Veiligheidsraad beslist. Op het openbaar vervoer wordt vanaf 4 mei een masker verplicht voor iedereen vanaf 12 jaar, iets waar dat openbaar vervoer en ook Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open Vld) zelf om gevraagd hadden. Een sjaal of bandana dragen mag ook.

Of wie geen masker draagt ook een boete krijgt, is niet duidelijk. Wie de handhaving moet doen ook niet. Directeur-generaal van De Lijn Roger Kesteloot zei in een eerste reactie dat het alvast niet de taak is van de chauffeur, maar eerder van de politie.

Ook in scholen moeten minstens alle leerlingen boven de 12 jaar en de leerkrachten mondbedekking dragen. Mogelijk blijft het de komende weken niet bij openbaar vervoer en scholen alleen. Ook in andere situaties waarin social distancing een moeilijk beestje is, zoals winkelstraten en -centra of werkvloeren, worden mondmaskers sterk aanbevolen.

Stoffen maskers

Mondmaskers voor burgers zijn nog iets anders dan die voor zorgpersoneel. Die laatsten dragen chirurgische maskers, dat zijn wegwerpmaskers die na een aantal uren gebruik vervangen worden door een nieuw. Of de zogenaamde FFP2-maskers, gespecialiseerde maskers die nog meer beveiligen en gebruikt worden om covidpatiënten te verzorgen.

Beeld Getty Images

Zowel de chirurgische maskers als de FFP2’s zijn nog altijd schaars. Als nu ook de burgerbevolking maskers moet hebben, zijn er andere pistes nodig. Er wordt vooral ingezet op het zelf maken van stoffen mondmakers.  Die werken evengoed als chirurgische maskers, op voorwaarde dat ze minstens twee lagen hebben. Ziekenhuizen gebruiken chirurgische maskers vooral omdat het minder logistiek vergt. Want stoffen maskers moeten wel genaaid worden. Al kan ongeveer iedereen met een naaimachine in huis ze stikken. Dat zijn veel burgers ook al aan het doen, bijvoorbeeld met de hulp van betrouwbare websites als maakjemondmasker.be. Dat is een initiatief van onder andere tv-maker Lieven Scheire. Op de site is een patroon en werkwijze te vinden die mee goedgekeurd werd door onder anderen virologen Marc Van Ranst en Erika Vlieghe. Ook heel wat bedrijven hebben ondertussen een markt gezien in het stikken van stoffen maskers. 

Stoffen maskers hebben het grote voordeel dat ze herwasbaar zijn. “Dat kan door ze een halfuur te wassen op 60 graden”, legt viroloog en interfederaal woordvoerder Steven Van Gucht uit. “Dat is voldoende om een eventueel virus te doden. En dat wassen kan je blijven doen, op voorwaarde dat de stof van goede kwaliteit blijft.”

Zo’n stoffen masker kan je ook een hele dag dragen, zolang het niet nat of vuil wordt. Van Gucht raadt wel aan enkele maskers in huis te halen, zodat je ze niet elke dag hoeft te wassen, waardoor de stof kwalitatiever blijft. Als elke Belg minstens twee maskers nodig heeft voor alledaags gebruik, dan zijn er volgens een snel rekensommetje op korte termijn 22 miljoen nodig.

Waar kan je mondmaskers vinden?

Maar waar halen wij als burgers die maskers? Moeten we die ergens gaan kopen of worden die ons door de overheid gegeven? Daar is nog wat onduidelijkheid over. Premier Sophie Wilmès (MR) zei vrijdagavond dat de verschillende overheden samen zullen werken om de bevolking van mondmaskers te voorzien en een stappenplan zullen uitbouwen om elke burger een gratis mondmasker te bezorgen. Hoe dat concreet zal gebeuren, is nog niet duidelijk.

Een groot deel van de gemeenten heeft al bestellingen voor stoffen maskers geplaatst, om die dan te kunnen uitdelen onder de inwoners. Een vorm van coördinatie was er tot dusver niet, zegt Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). “Gemeenten hebben inderdaad al initiatief genomen onder druk van hun bevolking. Dat is begrijpelijk. Maar een federale strategie met duidelijke voorwaarden en een eventuele norm zou beter zijn, als onderdeel van de ruimere exitstrategie.”

Het is nu aan Justitieminister Koen Geens (CD&V) om die strategie verder uit te werken. Volgens de krant De Tijd denkt het kabinet-Geens er in eerste instantie aan om, via Bpost, filterende stoffen te sturen naar alle burgers. Het idee is dan dat lokale ateliers en mensen thuis met die mondfilters aan de slag kunnen. De steden en gemeenten zouden ook kunnen helpen bij het verspreiden van stoffen en maskers.

Maar er is nog een speler die wellicht op de kar wil springen en dat is de kledingsector. Naar verluidt overwegen al een aantal kledingmerken om stoffen mondmaskers te vervaardigen en te verkopen in hun winkels. Dus ook mensen die zelf niet handig zijn of liever geen ‘doorsnee’-masker willen dragen, zullen allicht hun gading vinden.

Al moet iedereen wel goed beseffen dat maskers niet zaligmakend zijn, stelt Jan Eyckmans, woordvoerder van de FOD Volksgezondheid. Ze kunnen maar helpen als we tegelijkertijd ook afstand blijven houden van elkaar. “De maskers dienen, voor alle duidelijkheid, niet om zelf veilig te zijn, maar wel om de kans te verkleinen dat we anderen infecteren. Maar als we niet opletten en te dicht bij elkaar komen, kunnen we elkaar wel nog altijd besmetten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234