Vrijdag 26/02/2021

Wetenschap

Hoe Mars zijn oppervlaktewater verloor

Impressie van de planeet Mars mét en zónder oceanen. Beeld rv
Impressie van de planeet Mars mét en zónder oceanen.Beeld rv

Mars heeft ooit oceanen gehad, maar is nu gortdroog. Waar is al dat water gebleven?

Op de kunstzinnige impressie hierboven is aan de rechterkant de planeet Mars te zien in zijn jonge jaren: fris, met stromend water aan zijn oppervlak en een vochtige atmosfeer. Een planeet die verdacht veel op de aarde lijkt. Links is het beeld van Mars vandaag: gortdroog. Terwijl de aarde al miljarden jaren haar water weet te behouden, is Mars het snel na zijn ontstaan kwijtgeraakt. Een team van onderzoekers geleid door Jon Wade van Oxford University laat vandaag in vakblad Nature zien hóe: op Mars is een deel van het water de grond in gezakt.

De hoeveelheid water die Mars ooit aan zijn oppervlak heeft gehad wordt geschat op 20 tot 200 miljoen kubieke kilometer. Dat is een stuk minder dan de aarde, die tenminste tien keer meer heeft. Maar het is nog altijd een indrukwekkende hoeveelheid, die niet zomaar verdwijnt. 

Het water van Mars is deels gewoon verdampt, dat is zeker. Maar daarmee kan minder dan de helft van Mars' waterverlies worden verklaard.

Basalt

De Britse geoloog Wade en zijn collega's hebben nu berekend hoeveel water ingesloten kan zijn door de rotsige bodem. Mars heeft in zijn jeugd precies hetzelfde meegemaakt als Aarde; beider oceanen werden regelmatig ruw verstoord door vulkaanuitbarstingen. Uit de lava die daarbij vrijkwam werd in reactie met het zeewater basalt gevormd, dat op beide planeten een belangrijk deel van de korst heeft gevormd. Een vulkanisch gesteente als basalt kan water opnemen tot een paar procent van zijn gewicht. 

Maar het basalt van Mars heeft een iets andere samenstelling dan dat van de aarde, waardoor het meer water kan insluiten en ook naar grotere diepte kan voeren. In aards basalt vind je tot 55 kilometer diepte nog sporen water, maar dieper niet. Op Mars is, volgens de onderzoekers,  op meer dan negentig kilometer diepte nog waterhoudend gesteente aanwezig. De vorming van basalt is op Mars dus een veel grotere waterafvoer geweest dan op aarde.

Optelsom

Het was niet de enige afvoer. Eerder is al ontdekt dat het bovenste laagje grond van Mars, tot tachtig meter diep, ijs bevat. Hoeveel precies is nog onduidelijk, maar dat ijs zou ook een deel van het waterverlies kunnen verklaren. Uiteindelijk, zo hopen de onderzoekers, zal uit een combinatie van die drie afvoerwegen (verdamping, ijsvorming, opslag in basalt) een kloppende waterrekening komen voor Mars.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234