Vrijdag 24/01/2020

Midterms

Hoe legalisering cannabis opnieuw op tafel ligt in drie Amerikaanse staten

Beeld AP

Op dinsdag 4 november stemmen de Amerikanen niet alleen nieuwe leden voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, ook lokaal staat er heel wat op het spel. Van alle volksraadplegingen die worden gehouden, wordt het meeste uitgekeken naar die over de legalisering van marihuana.

In 36 staten wordt een nieuwe gouverneur gekozen, in 46 staten wordt het lokale parlement vernieuwd, in honderden steden de burgemeester en dan zijn er nog de talloze districtsraden, county's, schoolbesturen, enzovoort. Maar ook over beleid wordt beslist op 4 november: verspreid over heel de VS mogen inwoners van de staten zich uitspreken over 146 'ballot measures', zeg maar volksraadplegingen.

Onder die ballot measures een hele resem aan beleidsbeslissingen, gaande van fracking over genetisch gemanipuleerde organismen, het minimumloon, belastingen, een taks op frisdranken in San Francisco. Maar in drie staten en in de hoofdstad Washington DC mogen de kiezers ook hun mening geven in een ander domein, dat in de belangstelling staat sinds Washington en Colorado er twee jaar geleden hun goedkeuring aan gaven: de legalisering van cannabis. De vraag of de softdrug er binnenkort vrij verkocht mag worden ligt voor in Alaska, Oregon en Washington DC, terwijl het er in Florida om gaat of medicinale drugs toegestaan wordt.

Beeld De Morgen

Alaska

De grootste staat van de VS, maar tegelijkertijd de dunstbevolkte, is altijd al een buitenbeentje geweest tussen de 49 andere staten. Niet alleen door zijn ligging, afgescheiden van de rest van het land en geprangd tussen Canada en Rusland, maar ook door de mentaliteit. De staat stemt overwegend Republikeins (al sinds 1964 stemmen de inwoners er bijvoorbeeld onafgebroken op de Republikeinse kandidaat bij de presidentsverkiezingen, een record) en houdt er veelal conservatieve opvattingen op na. Tegelijkertijd is het ook een van de meest libertijnse staten: wat je thuis doet, daar heeft niemand anders zaken mee, en al zeker de overheid niet.

Al in 1975 werd privaat bezit van cannabis gedecriminaliseerd: drugsbezit leverde geen gevangenisstraf meer op, louter een boete. Niet veel later oordeelde het Hooggerechtshof van Alaska zelfs dat het verbod op marihuana een schending inhield van het recht op privacy, zoals dat gedefinieerd stond in de grondwet van de staat. Het hof oordeelde dat het bezit tot vier ounce (ongeveer 113 gram) en 24 planten voortaan toegestaan was. Die beslissing werd in 1990 echter teruggedraaid door het staatsbestuur in een nieuwe wet, die cannabis volledig verbood en er een straf van 90 dagen gevangenis en een boete van 1.000 dollar op kleefde.

Beeld rv

Op zijn beurt was het Hof van Beroep het daar niet mee eens, dat die wet in 2003 volledig verwierp en terugkeerde naar de beslissing van 1975. Sindsdien zitten cannabisgebruikers in Alaska in een grijze zone: bezit is niet verboden, maar de verkoop wel, waardoor de zwarte markt en de bijbehorende criminaliteit welig tiert. En ze zijn met velen, de gebruikers: volgens de meest recente overheidsstudie van begin dit jaar gebruikte 12,97 procent van de inwoners in de 12 maanden daarvoor ooit cannabis, waarmee de staat relatief gezien de tweede 'meest gebruikende' staat van de VS is (enkel Rhode Island scoorde hoger met 13 procent).

'Ballot Measure 2' moet nu eens en voor altijd klaarheid scheppen. Wordt de maatregel goedgekeurd, dan mogen volwassenen vanaf 21 1 ounce (28 gram) en 6 planten bezitten. Ook de productie en verkoop wordt gelegaliseerd en onder de controle van een commissie gebracht, die een taks zal opleggen van 50 dollar per ounce.

Beeld AP

Oregon

De staat Oregon, aan de Westkust tussen Washington en Californië, is een van de politiek meest gepolariseerde van het land. De streken rond de kust en de grote steden als Portland (waar de meeste inwoners wonen) staan bekend als uitermate progressief, terwijl het hinterland veelal conservatief stemt. Maar ook de inwoners van Oregon staan nu al bekend als cannabisliefhebbers: 12,16 procent van hen gebruikte het afgelopen jaar de softdrug. Ook binnen de stadsgrenzen van Portland is marihuana nu al in beperkte mate toegelaten.

Meerderjarige inwoners van Oregon zullen, indien het wetsvoorstel wordt goedgekeurd, tot niet minder dan 8 ounce (225 gram) mogen bezitten, samen met vier planten. Net als in Alaska zou de verkoop en regulering in handen komen van de staat, die een belasting van 35 dollar per ounce zal opleggen. Verwacht wordt dat de maatregel relatief gemakkelijk wordt goedgekeurd, wat ook te merken valt aan het verschil in campagnegeld opgehaald door de voor- en tegenstanders: 4 miljoen dollar voor het ja-kamp tegenover 168.000 voor het nee-kamp.

Beeld rv

Washington DC

In de Amerikaanse hoofdstad is cannabis op gemeentelijk vlak nu al gedecriminaliseerd, maar Initiatief 71 zou meerderjarigen toelaten 2 ounce (57 gram) en zes planten te bezitten. Ook hier wordt verwacht dat de maatregel het gemakkelijk haalt, aangezien de hoofdstad een van de meest progressieve gebieden van de VS is. Maar voorstanders vrezen een belangrijke horde: aangezien DC geen staat is en onder de federale jurisdictie valt, zou de federale regering de maatregel kunnen blokkeren, aangezien op federaal vlak cannabis nog steeds verboden is. Toen de hoofdstad bijvoorbeeld eerder al medische marihuana goedkeurde, blokkeerde de federale overheid die maatregel gedurende 12 jaar.

Florida

Amendment 2 zou in de zuiderse staat Florida niet het recreationele gebruik van cannabis toelaten, maar enkel om medische redenen, als pijnverlichting voor inwoners die lijden aan ziektes als kanker, MS, aids, Parkinson of "andere aandoeningen waarvan een dokter oordeelt dat het medische gebruik van marihuana waarschijnlijk opweegt tegen de mogelijke gezondheidsrisico's van de patiënt". Om goedgekeurd te worden, moeten 60 procent van de kiezers voor stemmen, wat kantje boordje wordt. Als het lukt, zou Florida de 24ste staat worden die marihuana toelaten wegens medische redenen.

Beeld rv
The Growing Kitchen in Boulder, Colorado, waar legale brownies met marihuana worden gemaakt en verkocht. Beeld AP

Voor- en tegenstanders

Het debat rond de legalisering van cannabis woedt niet enkel in de staten waar de maatregel op het kiesbriefje staat, maar in zowat het hele land, met vaak even overtuigde voor- als tegenstanders. De voorstanders wijzen op de statistieken die aantonen dat cannabis nu al veelvuldig wordt gebruikt, waardoor een verbod enkel maar ten gunste komt van de drugskartels en -bendes. De regulering moet de zwarte markt een halt toe roepen en consumenten een betere bescherming bieden.

Want als het alcoholgebruik toegelaten en gereguleerd is, waarom dan niet een onschuldige softdrug als marihuana, vragen de voorstanders zich af. Volgens het Center for Disease Control and Prevention (CDC) sterven er jaarlijks 37.000 mensen aan de gevolgen van alcoholgebruik, en 0 aan het gebruik van cannabis. De gezondheidskosten gerelateerd aan alcoholgebruik zijn dan ook veel hoger dan die gerelateerd aan marihuanagebruik. Er zijn dan ook veel minder schadelijke effecten van cannabis dan van alcohol, zo tonen steeds meer wetenschappelijke studies aan, bovendien is alcohol verslavender dan cannabis.

En het brengt nog geld op voor de staatskas ook. Haalde de staat Colorado, die cannabis vorig jaar legaliseerde, in januari nog 3 miljoen dollar per maand aan taksinkomsten uit de softdrug op, in augustus was dat bedrag al gestegen tot 8 miljoen per maand. Bovendien worden de opbrengsten gebruikt voor de aanpak van het drugsgebruik bij minderjarigen en overheidscampagnes.

Tegenstanders zien vooral een gevaar op toenemend gebruik bij tieners, waarbij ze vrezen voor een negatief effect op hun cognitieve ontwikkeling. Zij willen wachten tot de effecten van de legalisering in Colorado en Washington duidelijker zijn. Ook vrezen ze dat de zwarte markt niet zal verdwijnen zoals verwacht, integendeel. In Colorado is volgens bepaalde studies de zwarte markt zelfs nog toegenomen, aangezien straatdealers de drug nu goedkoper kunnen verkopen.

New York Times is voor

Het debat of marihuana al dan niet legaal moet worden wordt ook in de media gevoerd. Eerder deze maand nog sloot The New York Times zich aan bij het ja-kamp door in een editoriaal te betogen dat Alaska, Oregon en DC cannabis zouden moeten legaliseren, en daarmee "het misleidende federale verbod op een drug die veel minder gevaarlijk is dan alcohol" naast zich neer moeten leggen. "Tientallen jaren vol arrestaties voor het kopen, verkopen en gebruiken van marihuana hebben meer kwaad gedaan dan dat het de gemeenschap heeft geholpen. (...) Aangezien Alaska, Oregon en DC nu al medische marihuana toelaten, houdt de volgende stap wel degelijk steek. Er zijn wat verschillen in de voorstellen, maar ze zijn het allemaal waard goedgekeurd te worden."

Volgens de krant is de hel niet losgebarsten in Colorado en valt het niet te ontkennen dat het verbod "een complete mislukking" is. "Het is tijd om de marihuanamarkt in het openbaar te brengen en een einde te maken aan de onrechtvaardige arrestaties en veroordelingen die heelder gemeenschappen hebben verwoest."

In een speciale reeks dit voorjaar verklaarde de hoofdredactie zich al eerder voorstander: "Het duurde 13 jaar voor de Verenigde Staten bij zinnen kwamen en een einde maakten aan de Drooglegging, 13 jaar waarin de mensen bleven drinken, waarin anders brave burgers ineens criminelen werden en de maffia floreerde. Het is nu meer dan 40 jaar geleden sinds het Congres het huidige verbod op marihuana goedkeurde en daarmee de samenleving grote schade toebracht, gewoon om een substantie te verbieden die veel minder schadelijk is dan alcohol." De conclusie is dan ook meteen duidelijk: "De federale overheid moet het verbod op marihuana opheffen."

In elk geval is dit verre van het eindpunt. Nu al staan er volksraadplegingen gepland rond hetzelfde thema voor de inwoners van acht andere staten bij de verkiezingen van 2016.

Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234