Zaterdag 18/09/2021

Vijf vragenOverstromingen

Hoe kunt u slachtoffers helpen, wie betaalt de schade en is er gevaar voor de volksgezondheid?

Een tractor wordt gebruikt om mensen droog te houden in Pepinster.  Beeld BELGA
Een tractor wordt gebruikt om mensen droog te houden in Pepinster.Beeld BELGA

Ons land wordt getroffen door een ongeziene watersnood. Hoeveel slachtoffers zijn er, wie draait op voor de schade, is het ergste voorbij, is het drinkwater vervuild en hoe kan u de getroffenen helpen?

Hoeveel doden zijn er in ons land gevallen, hoeveel mensen zijn nog vermist?

Voorlopig staat het bilan in ons land op 23 doden na de overstromingen van de afgelopen dagen. Gisterenavond liet Daniel Bacquelaine (MR), de burgemeester van Chaudfontaine, nog weten dat er in zijn gemeente nog drie lichamen gevonden waren. Eerder op de dag bevestigde minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) al twintig overlijdens, van wie er negen geïdentificeerd zijn. Het gaat om vijftien mensen in Verviers/Pepinster, vijf in Chaudfontaine, een in Aywaille, een in Eupen, drie in Trooz en een in Philippeville. De verwachting is dat dat aantal nog zal oplopen als het puin geruimd wordt, eens het meeste water verdwenen is.

Daarnaast zijn ook zeker twintig mensen vermist. Al is het nog niet duidelijk of drie lichamen die gisteravond gevonden werden, dat doen veranderen. Een van de vermisten is een vijftienjarig meisje uit Marcourt, in de provincie Luxemburg, dat woensdag werd meegesleurd door de Ourthe. Volgens het parket is ze nog steeds niet teruggevonden.

Ook raakten bij een reddingsoperatie in Pepinster drie mensen vermist toen donderdagnamiddag een reddingsboot omsloeg. Aan boord zaten vijf brandweermannen en drie bewoners. De burgemeester vreest het ergste voor de drie vermiste bewoners.

Hoe groot is de schade, en wie draait ervoor op?

Dat is op dit moment moeilijk in te schatten. Het is duidelijk dat in de zwaarst getroffen gebieden hele gevels weggerukt zijn en tal van meubels, auto’s en andere bezittingen kilometers zijn meegesleurd, maar voor een compleet overzicht is het wachten tot het water is weggetrokken.

Het heeft er alle schijn van dat de watersnood als ramp erkend zal worden. Als er zo’n erkenning komt, kan het Rampenfonds een tegemoetkoming in de opgelopen materiële schade toekennen. Dat Rampenfonds komt vooral tussen in schade bij land- en tuinbouwers, of bij particulieren die geen brandverzekering hebben.

Andere burgers worden vergoed door de verzekeringsmaatschappij waarbij ze een brandverzekering hebben afgesloten. Sinds 2007 dekt die namelijk ook schade bij natuurrampen. Hoeveel u terugkrijgt, hangt af van de verzekeraar of het soort polis dat u hebt afgesloten. Voor mensen die schade hebben geleden is het zaak om snel contact op te nemen met de verzekeraar. Eens het water is weggetrokken, is het ook slim om foto’s te nemen om de schade in kaart te brengen.

Waar zal de situatie de komende dagen nog gevaarlijk zijn?

De hevigste regen is inmiddels voorbij, het weekend blijft grotendeels droog. Maar een enorme massa water verplaatst zich nog richting Limburg, Waals- en Vlaams Brabant. “Er zal vermoedelijk nog even water van stroomopwaarts komen, ook vanuit Wallonië”, zegt Katrien Smet van de Vlaamse Milieumaatschappij. “Heel wat waterbekkens zitten ook nog vol, waardoor we het water niet kunnen bergen. In Rotselaar, Wezemaal en Holsbeek is het water bijvoorbeeld nog steeds aan het stijgen.” Op de Demer in de buurt van Zichem en de Zenne in Eppegem bevindt het waterpeil zich boven de waakdrempel. De verwachting is dat het waterpeil in die gebieden hoog zal blijven en slechts langzaam zal dalen.

Toch waren de ogen vooral gericht op de Maas: die bleef gestaag stijgen tot op een bijzonder kritisch punt. In Maaseik en naburige deelgemeenten heerste bezorgdheid dat de dijk het zou begeven. Ook daar is weinig kans dat het waterpeil snel zal zakken.

Brengt het water een gevaar voor onze volksgezondheid mee?

Doordat heel wat oppervlaktewater zich bij het drinkwater gevoegd heeft, ontstaat het risico dat het drinkwater vervuild is. Dat is het geval in een aantal zwaar getroffen gemeenten in Namen en Luik. “De overstromingen hebben modderstromen veroorzaakt die de kwaliteit van het water in de waterbekkens aantast”, zegt Benoît Moulin van drinkwaterbeheerder SWDE.

In de gemeenten Hannuit, Lijsem, Heilissem (Linsmeel), Wasseiges en Braives in de provincie Luik, in het centrum van Dinant, Eghezée en Beauraing in Namen en in Floriffoux in de provincie Henegouwen mag het kraanwater daarom tijdelijk niet als drinkwater noch in voeding gebruikt worden. Volgens de drinkwaterbeheerder zal dit probleem de eerste 48 uur niet verholpen zijn.

In Vlaanderen is voorlopig geen melding dat het drinkwater tijdelijk niet gebruikt mag worden. “Maar er is wel degelijk risico op vervuiling”, zegt Yves Stevens van het Nationaal Crisiscentrum. “We houden dat zeer nadrukkelijk in de gaten en zullen er te gepasten tijde over communiceren.”

Wat kan ik doen als ik de getroffenen wil helpen?

Duizenden mensen verkeren in nood door de hevige overstromingen. Maar de rampspoed brengt ook het beste in mensen naar boven: in een mum van tijd zijn verschillende solidariteitsacties opgezet om de getroffenen te helpen.

Het Rode Kruis Vlaanderen en zusterorganisatie Croix Rouge Belgique hebben de handen in elkaar geslagen om slachtoffers te helpen. Via het rekeningnummer BE70 0000 0000 2525 kunnen mensen er giften doen, die gebruikt zullen worden om de getroffenen te ondersteunen. De Rode Kruis-vrijwilligers doen ook een oproep voor extra helpende handen. Via de website rodekruis.be/helpenhelpt kunnen mensen zich aanmelden.

Ook de Oost-Vlaamse digital consultant Lien De Leenheer was er als de kippen bij om slachtoffers van de watersnood te helpen. In enkele uren tijd richtte ze #Aidehulp147 op. Op dat tweetalige platform kunnen mensen zelf aangeven hoe ze kunnen helpen, door bijvoorbeeld kleren of een tijdelijke schuilplaats aan te bieden, waarna slachtoffers met hen in contact kunnen komen. Mensen in nood kunnen er ook zelf concrete hulpvragen achterlaten.

Net als op #Aidehulp147 kunnen zowel hulpvragers of -aanbieders berichten posten in tal van Facebook-groepen, zoals ‘Wateroverlast: hulp geboden/gezocht, Inzamelpunt & hulp voor de ramp in delen van België’ en ‘Hulp voor slachtoffers overstromingen Wallonië vanuit Vlaanderen’.

Verder zijn er nog heel wat lokale inzamelacties en crowdfundings opgestart, zoals in Anderlecht, Gent of Heusden-Zolder. Ook voetbalsupporters laten zich van hun beste kant zien. Enkele harde supporterskernen van onder meer Antwerp, Standard en RFC Luik zamelen geld, kleren en ander materiaal in.

Het Agentschap Natuur en Bos stelt dan weer beschikbare kampeerterreinen beschikbaar voor jeugdbewegingen die door de overlast op zoek moesten naar een nieuwe kampeerplek. Ze kunnen daarvoor mailen naar buitengewoon.kamperen@vlaanderen.be.

Op Twitter deed weerman David Dehenauw ook een oproep aan de nationale tv-zenders om een benefietavond te organiseren ten voordele van de slachtoffers. “We deden dat terecht voor buitenlandse rampen, nu a.u.b. ook”, aldus Dehenauw.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234