Woensdag 01/02/2023

AnalyseOorlog in Oekraïners

Hoe kunnen de Oekraïners hun eigen stad Cherson innemen? ‘Je moet de Russen laten doodbloeden’

Een inwoner van Mykolajiv staat voor zijn verwoeste huis. Beeld AFP
Een inwoner van Mykolajiv staat voor zijn verwoeste huis.Beeld AFP

Oekraïne wil de stad Cherson heroveren en Rusland daarmee een gevoelige klap uitdelen. De inname van de stad wordt echter een hels karwei. En hoe verjaag je de vijand zonder de stad te verwoesten?

Stieven Ramdharie

De aanvallen die het Oekraïense leger maandag is begonnen om de stad Cherson te heroveren, kwamen niet uit de lucht vallen. De herfst is in aantocht en drassig terrein is niet in het voordeel van de Oekraïners, die kilometers moeten overbruggen om bij Cherson te komen. De grond is nu hard genoeg voor tanks en pantservoertuigen om op te rukken.

Het Oekraïense leger, dat claimt op diverse plekken door de eerste Russische verdedigingslinies te zijn gebroken, zou volgens diverse berichten zo’n vijf dorpjes hebben ingenomen. Deze bevinden zich op zo’n 20 tot 30 kilometer van Cherson. Het leger hoopt dat de vernietigende raketaanvallen van de afgelopen weken op Russische aanvoerlijnen, munitiedepots en commandocentra een snelle opmars mogelijk maken.

Mochten de Oekraïners straks inderdaad aan de poorten staan van Cherson, dan rijst de vraag: hoe neem je een stad in die wordt omgeven door een zee van door de Russen bezet gebied? Zo’n 20.000 tot 30.000 Russische soldaten, waaronder die van de elitetroepen VDV, verdedigen de stad. Die verdrijf je niet zomaar.

Gemeentewerkers in Mykolajiv inspecteren de schade die een Russische raketaanval aanrichtte op maandag. Beeld AFP
Gemeentewerkers in Mykolajiv inspecteren de schade die een Russische raketaanval aanrichtte op maandag.Beeld AFP

Inkijkje in Oekraïense strategie

Amerikaanse militaire functionarissen gaven maandag een inkijk in de Oekraïense strategie om de eerste bezette stad te heroveren op de Russen. Kiev zou helemaal niet uit zijn op een verwoestende stadsoorlog. De eerste optie zou zijn om de Russen in Cherson af te sluiten van de rest van het Russische gebied en ze daarna te dwingen tot overgave. Door de uitschakeling van diverse bruggen over de rivier de Dnipro, heeft Rusland nu al moeilijkheden bij de bevoorrading van zijn eenheden.

Voor het zover is, moeten de Oekraïners zo’n 20 kilometer gebied innemen tot aan de randen van Cherson. Deze opmars maakt ze echter kwetsbaar voor de Russische artillerie. “Het terrein is vlak, het is een delta met veel riviertjes en beekjes”, zegt voormalig brigade-generaal Ruud Vermeulen (73), voormalig bataljonscommandant bij de Nederlandse Luchtmobiele Brigade en docent aan de Hogere Krijgsschool in Den Haag. “Door gespreid op te treden, zo ver mogelijk uit elkaar, worden de Oekraïense eenheden minder kwetsbaar voor de Russische aanvallen.”

‘Een goede kans’

Pentagon-functionarissen stellen op nieuwssite Politico dat Oekraïne ‘een goede kans’ heeft om bezet gebied te heroveren. Alleen, wat gebeurt er als die vernederende Russische overgave uitblijft? Met brute kracht de stad bestoken, wat de Russen hebben gedaan bij andere steden, is voor het Oekraïense leger uit den boze. Dan rest alleen een klassieke stadsoorlog: Cherson ingaan en van gebouw tot gebouw vechten.

“Dat is een gebed zonder einde”, zegt Vermeulen, die zich jarenlang bezighield met oorlogsstrategieën om een strijd in een stad uit te vechten. Volgens hem moet Oekraïne zich niet laten verleiden tot een stadsoorlog. “Die gevechten van huis tot huis zullen veel gevechtskracht en veel doden eisen.”

null Beeld

Dat kan Oekraïne later in de oorlog duur komen te staan, omdat direct inzetbare eenheden, met goed opgeleide militairen, cruciaal zijn. Vermeulen: “Je moet de Russische eenheden eigenlijk laten doodbloeden. Snij de stad helemaal af en stop hun bevoorrading, met name vanaf de rivier.”

Troepen aan oostkant van stad cruciaal

Cruciaal daarvoor is volgens hem dat Oekraïne de Russische troepen aan de oostkant van de rivier flink onder druk houdt. Die troepen zijn belangrijk voor de bevoorrading van de Russen. Door aanvallen op belangrijke doelwitten, zoals vliegvelden en aanvoerlijnen, kunnen de Russische eenheden aan de westkant in de problemen komen. “Ze worden dan bovendien gedwongen hun collega’s in het oosten te hulp te komen. Dit zal de inname van Cherson makkelijker maken. Maar als de Russen zich niet overgeven, zal Oekraïne op een gegeven moment toch de stad in moeten gaan en stap voor stap gebouwen moeten innemen.”

De voormalige brigadegeneraal denkt dat de partij die mentaal het sterkst is, aan het langste eind trekt in Cherson. Vermeulen: “En de Russen hebben op dit vlak de nodige problemen, zo is het afgelopen halfjaar gebleken.” Volgens hem moeten de Oekraïners de verliezen bij de Russen zo groot maken dat het hun wil om door te vechten aantast. De Russen hebben al moeten toezien hoe de bruggen over de rivier en andere doelwitten werden vernietigd met de Amerikaanse Himars-raketten. Ook partizanen en special forces hebben grote vernielingen aangericht.

Vermeulen houdt het voor mogelijk dat de strijd om Cherson, onder andere vanwege de aanwezigheid in de stad van de Russische luchtlandingstroepen, tot in de winter kan duren. “De troepen aan de westkant gaan desnoods de rivier over en vechten zich uit de stad”, betoogt hij. “Als dat gebeurt, zal dat zowel militair als mentaal een grote mentale klap voor Rusland zijn.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234