Donderdag 24/06/2021

Vlees

Hoe kun je er als consument zeker van zijn dat het dierenwelzijn werd gerespecteerd?

null Beeld Kos
Beeld Kos

Colruyt en Delhaize halen het vlees van de Spaanse leverancier El Pozo uit de rekken, nu blijkt dat varkens daar gruwelijks mishandeld worden. Maar wat met Argentijnse steaks of lamsvlees uit Nieuw-Zeeland? Hoe kun je er als consument zeker van zijn dat het dierenwelzijn werd gerespecteerd?

Dat er in eigen land gaten in het systeem zitten, bleek vorig jaar nog, toen beelden uit de slachthuizen van Tielt en Izegem het grote publiek bereikten. Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) besloot prompt het aantal inspecteurs te verdubbelen, naar 22 boots on the ground. "Veel te weinig", erkende ook de minister, aangezien die ongeveer 50.000 landbouwbedrijven te controleren hebben.

Toch doet Vlaanderen het – met een aparte minister voor Dierenwelzijn en een strikte wetgeving – niet slecht in vergelijking met heel wat andere landen. En feit is dat supermarkten vlees uit allerlei landen aanbieden, van Spaanse chorizo of pata negra tot Argentijnse steak of Amerikaanse Angus beef. Cijfers van het VLAM (Vlaams centrum voor agro- en visserijmarketing) leren dat in 2016 iets meer dan 702.000 ton vlees werd ingevoerd, voornamelijk uit Nederland, Frankrijk en Duitsland maar ook uit pakweg Zimbabwe, China of Brazilië. Allemaal uit slachthuizen waar de 22 inspecteurs dierenwelzijn nooit een voet binnen zullen zetten.

“Wij zijn niet betrokken bij de controles van slachthuizen in het buitenland”, zegt Brigitte Borgmans daarover, woordvoerder van het Departement Omgeving. “De Inspectie Dierenwelzijn heeft de handen al vol met de inspecties die hier in Vlaanderen moeten gebeuren.” Het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) focust voornamelijk op voedselveiligheid.

Op het matje roepen

Op Europees niveau zijn er heel wat regels inzake voedselveiligheid en dierenwelzijn. “Maar de controle ervan ligt bij het land van productie”, legt Europarlementslid Bart Staes (Groen) uit. “We merken dat het ene land hier strikter op toeziet dan het andere. Wat daarom niet betekent dat alles zomaar kan. Elke lidstaat heeft een instituut dat moet controleren of het dierenwelzijn wordt gerespecteerd. Blijkt dat niet, of onvoldoende te werken, dan zal Europa wel degelijk optreden. Nu ook zullen we Spanje op het matje roepen en de overheid om uitleg vragen over het El Pozo-schandaal.” Weigert een lidstaat om maatregelen te nemen, dan kan die in extreme gevallen voor het Hof van Justitie worden gedaagd.

Bij vlees dat van buiten Europa komt, wordt er meteen aan de poort gecontroleerd. Komt er een lading uit China, Brazilië of Argentinië, dan gaat het FAVV naar een grensinspectiepost om dat te controleren. Al zegt dat uiteraard weinig over de omstandigheden in de slachthuizen ter plaatse.

“Daarvoor bestaat het Europese Directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid”, legt Staes uit. “Zij voeren overal audits uit, zowel in Europese lidstaten als in ‘derde landen’ die vlees naar ons willen uitvoeren. Zij gaan echt ter plaatse kijken of de regelgeving wordt gerespecteerd. En die rapporten zijn best uitvoerig.”

Korte keten

Het nadeel: willen die inspecteurs een vleesproducent buiten Europa bezoeken, dan moeten ze daarvoor de medewerking hebben van de betrokken overheid. “Zij mogen daar niet zomaar een slachthuis binnenvallen”, zegt Staes. “Het gaat in de praktijk dus steeds om aangekondigde controles.”

Helemaal waterdicht is het systeem dan ook geenszins. “Dat is onmogelijk”, legt de Europarlementariër uit. “Het Europese Directoraat heeft pakweg 400 inspecteurs ter beschikking. Die kunnen niet alle miljoenen plaatsen bezoeken waar voedsel wordt geproduceerd. Je kunt niet naast elke stroper een boswachter zetten.”

Consumenten die enkel vlees op hun bord willen waarbij dierenwelzijn werd gerespecteerd? Die kiezen volgens Staes het best voor de korte keten. “Die zijn makkelijker te controleren. Maar 100 procent garantie heb je nooit.” Bij dierenrechtenorganisatie Gaia luidt het: “Als je echt zeker wil zijn, dan eet je geen vlees.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234