Vrijdag 07/05/2021

Terreurdreiging

Hoe IS en criminele bendes de krachten bundelen in Europa

Abdelhamid Abaaoud, die de aanslagen in Parijs leidde, is een van de vele jihadi's met een crimineel verleden. Beeld ap
Abdelhamid Abaaoud, die de aanslagen in Parijs leidde, is een van de vele jihadi's met een crimineel verleden.Beeld ap

Meer dan de helft van de Europese IS-strijders heeft een crimineel verleden. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van het International Centre for the Study of Radicalisation (ICSR), waarover The Independent bericht. Het is een ongezien cijfer voor islamistische bewegingen, die graag uitpakken met waarden als puurheid en kennis.

'Soms creëren mensen met het slechtste verleden de beste toekomst'. Het is de slogan die gebruikt wordt voor een rekruteringscampagne van Rayat al-Tawheed, een groep Britse IS-strijders die zich richt tot jonge mannen, op zoek naar verlossing na een leven van misdaad, bendevorming en drugs. Door de jihad te voeren, hopen ze hun ziel te redden. En ze zijn niet alleen.

Het rapport van ICSR toont aan dat criminele en terroristische netwerken in Europa de krachten bundelen om een gevaarlijk netwerk van jihadi's te creëren voor wie geweld niet zomaar een heilig doel is, maar een levenswijze. Twee op de drie jihadi's die voor het onderzoek bestudeerd werden, hadden niet enkel een crimineel maar ook een gewelddadig verleden. In de Europese landen waar de aantallen gekend zijn, was meer dan de helft van de IS-strijders voorheen al gekend door de politie.

Het doet sterk denken aan het profiel van Khalid en Ibrahim El-Bakraoui, mededaders van de aanslagen in ons land, die er al ettelijke verblijven in de gevangenis hadden op zitten. Ook Abdelhamid Abaaoud verdiende eerst zijn sporen in het criminele milieu vooraleer hij in naam van de radicale islam een aanslag plande.

Nieuwe realiteit

Die nieuwe trend maakt het voor de Europese veiligheidsdiensten moeilijker om gevallen van radicalisering op te merken, zegt professor Neumann, directeur van het ICSR, aan The Independent. "Veel analisten houden vol dat terroristen uit de midden- of hogere klasse komen, zoals Osama bin Laden of de terroristen van 9/11. Maar ik denk niet dat dat strookt met de nieuwe realiteit, die we hebben met IS. We moeten onze strategie herbekijken."

Veiligheidsdiensten mogen bijvoorbeeld niet wachten tot geradicaliseerde jongemannen zich anders gaan gedragen, bijvoorbeeld door een baard te laten groeien of hun kleding te veranderen. Dat patroon wordt weliswaar soms nog gezien, maar geldt lang niet meer in alle gevallen: veel Europese strijders in de ICSR-databank blijven bijvoorbeeld roken, drinken en drugs nemen. En ook de criminaliteit neemt niet altijd af wanneer ze trouw zweren aan de jihad.

De ideologie van IS legt minder de nadruk op theologische kennis en meer op absolute gehoorzaamheid aan zijn eigen interpretatie. Terwijl al-Qaida elk van zijn aanslagen uitgebreid motiveerde, maakt IS daar weinig woorden aan vuil. De terreurbeweging bereikt haar publiek liever via glossy magazines en strakke video's.

Superbende

Volgens Alain Grignard, terreurexpert bij de Belgische federale politie, zien vele Europese jihadi's IS als een uitbreiding van hun criminele activiteiten. "Jonge moslims met een geschiedenis van sociale en criminele delinquentie sluiten zich aan bij IS als deel van een soort superbende", zegt hij aan het Combating Terrorism Centre.

"Voordien hadden we vooral te maken met radicale islamisten, individuen die radicaliseerden naar geweld door een extremistische interpretatie van de islam. Nu hebben we steeds meer te maken met wat we het best kunnen omschrijven als geïslamiseerde radicalen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234