Maandag 27/06/2022

ReportageVerenigde Staten

Hoe inflatie de Amerikanen symbolisch raakt: ‘Dollar-slice’ pizza kost in New York ineens veel meer dan 99 cent

De oude prijs (99 Cents) is overgeplakt. Uit het oogpunt van marketing geen goede zet. Maar die ene dollar is gewoon niet meer genoeg.  Beeld CHANTAL HEIJNEN
De oude prijs (99 Cents) is overgeplakt. Uit het oogpunt van marketing geen goede zet. Maar die ene dollar is gewoon niet meer genoeg.Beeld CHANTAL HEIJNEN

De inflatie in de VS is historisch hoog en dus is het leven duurder geworden. Erg tastbaar symbool ervan: de pizzaslice die voor het eerst in tientallen jaren flink meer kost dan 99 cent.

Thomas Rueb

De perfecte pizzapunt is een kwestie van balans. Te kort in de oven en het deeg blijft vet en zompig. Te lang, zelfs een paar tellen, en de pizza verandert in een droge plak die snijdt in je verhemelte. Pizzabakker Batin Abdul (33) bakt ze 5 minuten op 290 graden Celsius. Niet korter, niet langer.

Balans dicteert ook zijn prijs. Goedkopere pizza levert meer klandizie op, maar dan moet hij ook meer slijten om uit de kosten te komen. Wordt de pizza te duur, dan blijven de klanten weg.

Voor de 99 Cents Pizza of Utica in Brooklyn sloeg de balans vorige maand om. De vuile gevel, wit met rode letters, heeft nu één brandschoon vlak: over de ‘99¢’ heeft eigenaar Abdul een poster geplakt met ‘$1,50’. Prijsverhoging betekent hier per definitie een naamsverandering. Een pijnlijke beslissing, zegt Abdul. “Maar ik kon niet anders. Bloem, kaas, alles werd te duur.”

Zelfs nu draait hij nog met verlies. “Maar als ik de prijs nog verder omhoog gooi, houd ik geen klant meer over.”

De Verenigde Staten worstelen met een historisch hoge inflatie. Voor Amerikanen is het leven in rap tempo duurder geworden. Afgelopen december lagen de prijzen van goederen en diensten gemiddeld 7 procent hoger dan het jaar ervoor, de hardste stijging in bijna veertig jaar.

Son of a bitch

Nergens wordt de – vaak enigszins abstracte – kwestie van inflatie concreter dan bij de ‘99 cents’-pizzeria, een typisch New Yorks fenomeen. De stad telt talloze van dit soort zaken waar je al decennialang 1 dollar betaalt voor een punt margherita. Nu een dollar steeds minder waard wordt, zien veel eigenaren geen andere keuze dan voor het eerst hun prijs te verhogen, of de deuren te sluiten.

De 99 Cents Pizza is een typisch New Yorks fenomeen. Beeld Chantal Heijnen
De 99 Cents Pizza is een typisch New Yorks fenomeen.Beeld Chantal Heijnen

De hoge inflatie is de grootste uitdaging voor het presidentschap van Joe Biden. De kwestie heeft hem in het defensief gedwongen, en zelfs verleid tot een zeldzaam moment van onbeschoftheid, nadat een journalist van Fox News hem vroeg of de inflatie geen politiek risico was. Dat raakte een open zenuw. “Stupid son of a bitch”, mompelde Biden, in een microfoon die aanstond.

Gedeeltelijk is de inflatie het gevolg van omstandigheden buiten zijn greep: overheden overal ter wereld kampen met opgedreven prijzen door de pandemie. Productieketens haperen, grondstoffen zijn moeilijk leverbaar, door restricties en ziekteverzuim nemen de arbeidskosten toe – allemaal factoren die wereldwijd zorgen voor hoge prijzen.

Waar Republikeinen hem nu echter mee om de oren slaan, is niet alleen dat Biden te weinig tegen de inflatie ondernam, maar dat hij er actief aan zou hebben bijgedragen.

Ze doelen op het reusachtige steunpakket van 1.600 miljard euro dat Biden een jaar geleden door het Congres loodste, gezien als zijn eerste grote overwinning. Het geld was bedoeld om de economie aan te zwengelen, maar – zo waarschuwden critici – zou de inflatie kunnen opdrijven. Als burgers meer te besteden hebben terwijl minder beschikbaar is, luidt de logica, dan gaan de prijzen omhoog.

Er bestaat weinig twijfel dat allebei is gebeurd: de economie draait, maar de inflatie ging door het dak. En daar maken de Republikeinen een speerpunt van bij hun campagne voor de tussentijdse verkiezingen in november, waar ze een meerderheid in het Congres hopen terug te winnen.

CNN noemde de inflatiekwestie ‘een politieke nachtmerrie’ voor de president. Biden heeft “bijgedragen aan zijn eigen politieke problemen”, schrijft The New York Times afgelopen maand in een redactioneel commentaar, “door ogenschijnlijk de gevaren van inflatie te bagatelliseren”. Zijn beleid heeft een prijskaartje: “economisch, voor het land, en politiek, voor hemzelf”.

New Yorks fenomeen

“Ik geloof niet dat het allemaal Bidens schuld is”, zegt Batin Abdul. “De pandemie kan hij niet zomaar oplossen.” Toch maakt hij zich, voor het eerst, grote zorgen over zijn toekomst.

“Vorig jaar heb ik vijf van mijn zaken moeten sluiten”, zegt Batin Abdul. “Als het zo doorgaat, volgen er komende maanden nog drie.” Op zijn zestiende kwam hij vanuit Bangladesh naar de VS om te werken in de pizzeria van zijn oom. Daar ontpopte hij zich als rasondernemer. Op zijn 22ste opende Abdul zijn eerste eigen zaak, in 2020 bezat hij samen met zijn compagnons elf pizzeria’s in New York; allemaal met pizzapunten voor 1 dollar.

Ook Abdul ontving steun uit het noodpakket. “Ik kon 20.000 dollar krijgen, maar de huur van deze locatie alleen is al 10.000 per maand.” Sommige pizzeria’s zoeken andere oplossingen en snijden hun pizza nu in twaalf stukken in plaats van tien.

Uithoudingsrace

De gloednieuwe $ 1,50 Pizza of Utica is verwikkeld in een uithoudingsrace. In een straal van een paar honderd meter zitten zeker vier zaken die hun pizzapunten nog wel voor 1 dollar aanbieden. Zij profiteren van concurrenten die al zijn gezwicht.

“Wij zijn drukker dan ooit”, zegt Mohammed Islam (22) van de 99 Cent Supreme Pizza, twee straten verder. “Op een goede dag verkopen we zo tweeduizend slices.” Voor hem is inflatie een mes dat aan twee kanten snijdt. Nu mensen minder te besteden hebben, is een slice voor 1 dollar voor klanten juist aantrekkelijker geworden, zegt Islam. Maar ook hier weer die duivelse balans: “We verkopen meer pizza, en toch verdienen we door de hoge kosten minder.”

Vandaag is een goede dag. Terwijl de regen tegen de ruiten klettert, drommen de klanten voor de krappe toonbank. Dat de hogere prijs bij zijn concurrent daaraan bijdraagt aan het succes, wil er bij Islam niet in. “Onze pizza is gewoon lekkerder”, zegt hij. Eén minuut gaan ze hier maar de oven in, op 315 graden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234