Vrijdag 22/11/2019

El Chapo

Hoe Hollywood-ster Sean Penn de Mexicaanse drugsbaron El Chapo kon spreken door de hulp van een soapactrice

Joaquin "El Chapo" Guzman bij zijn arrestatie. Beeld AFP

Acteur en regisseur Sean Penn (55) krijgt dingen voor elkaar die u maar ook wij - eenvoudige journalisten - niet makkelijk klaarspelen. Terwijl de hele wereld op zoek was naar Joaquin 'El Chapo' Guzmán, wist Penn de inmiddels ingerekende Mexicaanse drugsbaron te strikken voor diens allereerste interview ooit.

Het Amerikaanse magazine Rolling Stone bracht op zijn site afgelopen zaterdag een haast onwaarschijnlijk verhaal. 'El Chapo Speaks', zo luidt de titel boven dat stuk. Naast de titel prijkt een foto van de Mexicaanse drugbaron, licht verkrampt glimlachje rond de lippen. Hij schudt de hand met zijn interviewer, niemand minder dan Sean Penn, winnaar van menige Oscar en dus ook sterreporter, in de letterlijkste betekenis van dat woord.

Of de geïnterviewde een beetje tevreden was met Penns weergave van de feiten, is moeilijk te achterhalen. El Chapo werd afgelopen vrijdag gearresteerd en resideert opnieuw in Altiplano, de zwaarbewaakte gevangenis waaruit hij zes maanden geleden wist te ontsnappen.

De drugsbaron mag zich daar gerust een paar keer voor het hoofd slaan. Volgens de Mexicaanse overheid werd El Chapo gearresteerd op basis van de sporen die hij achterliet door geheime contacten in verband met een mogelijke verfilming van zijn levensverhaal door zijn favoriete actrice. Of hoe zelfs de meest doortrapte crimineel zich aan ijdelheid kan laten vangen.

Liefde in plaats van drugs

Sean Penn mag ondertussen zwaaien met een wereldprimeur. Zoals hijzelf ook schrijft in Rolling Stone: hij is de eerste die El Chapo interviewde buiten de muren van een politiekantoor. Maar het verhaal achter dat exclusieve interview begint begint al veel vroeger, en niet bij Penn.

Het was de razend populaire Mexicaanse soapactrice Kate del Castillo die in januari 2012 een open brief had gestuurd naar de drugsbaron. In die brief stelde ze dat ze nog minder vertrouwen had in de Mexicaanse regering dan in de beruchte Mexicaanse drugkartels. In hetzelfde schrijven deed de actrice El Chapo een voorstel. Zou het niet prachtig zijn mocht hij voortaan enkel nog handelen in liefde, in plaats van in drugs? "U weet hoe dat moet. Per slot van rekening is het leven niet anders dan een handeltje. Het enige wat zou veranderen is de koopwaar, denkt u niet?"

Joaquin 'El Chapo' Guzman, Seann Penn en Kate del Castillo. Beeld EPA

De actrice had met haar brief een gevoelige snaar betokkeld, ook en niet het minst bij de geadresseerde. Via de advocaat van El Chapo vernam de actrice dat El Señor haar uit dankbaarheid graag een tuiltje bloemen had gestuurd. De bloemen zijn nooit aangekomen, maar de kiemen voor een bloeiende platonische relatie waren hiermee wel gezaaid.

In februari 2014 wordt El Chapo na dertien jaar intensief Mexicaans-Amerikaans speurwerk eindelijk gevat. Hij wordt opgesloten in de zwaar bewaakte Altiplano-gevangenis, waar hij het ene na het andere voorstel krijgt voor de verfilming van zijn levensverhaal. El Chapo is vereerd, maar ziet maar één persoon in staat om zijn verhaal waarachtig te vertellen. Via zijn advocaat neemt hij opnieuw contact op met Kate del Castillo. Het is het begin van een correspondentie in brieven.

Tequila

Fast forward naar juli 2015. Tot veler verbijstering slaagt El Chapo erin om via een 1,5 kilometer lange tunnel uit Altiplano te ontsnappen. De steracteur Sean Penn is sprakeloos. Gefascineerd. Hij neemt contact op met een oude Mexicaanse vriend, de fixer Espinoza, en vertelt dat hij El Chapo wil strikken voor een interview. Waarop Espinoza zijn reputatie alle eer aandoet. Hij regelt een ontmoeting tussen Penn en Kate del Castillo. De actrice slaagt er op haar beurt in een ontmoeting te regelen tussen haar pennenvriend El Chapo, Sean Penn en haarzelf.

Penn sprak met El Chapo op 2 oktober jongstleden, in een bungalow diep verscholen in de Mexicaanse jungle. Onder het genot van een glaasje tequila maakte Penn daar kennis met een trotse 'zakenman', iemand die zonder enige schroom opschept over zijn status als belangrijkste drugshandelaar ter wereld, en de vloot onderzeeërs, vliegtuigen en vrachtwagens waarover zijn imperium beschikt. Ethische bezwaren lijkt hij niet te kennen. Tegen Penn vertelt hij dat de wereld mensen als hij nodig heeft. Bovendien wordt die wereld bevolkt door leugenaars, een enkele uitzondering niet te na gesproken. "I always tell the truth, even when I lie."

El Chapo en Penn spreken aan het eind van de ontmoeting af om elkaar acht dagen later opnieuw te ontmoeten voor een 'formeel' interview. Omdat de grond onder El Chapo's voeten te heet werd, is dat gesprek er nooit gekomen, en moest dat formele interview verlopen via videoboodschappen.

Sean Penn. Beeld AFP

Kritiek

Uiteraard zijn er bij Penns stunt een paar kritische kanttekeningen te maken. Om er maar één te noemen: in plaats van met hem te spreken had Penn zijn gesprekspartner - per slot van rekening een van de zwaarste criminelen ter wereld - ook kunnen verraden. Penn dekt zich in Rolling Stone tegen die kritiek in. "Ik ben er niet trots op dat ik geheimen heb verzwegen en daardoor een crimineel verdedigd heb", schrijft hij. Tegelijk stipt Penn aan dat hij - zodra de toezegging voor het interview binnen was - nog weinig keuze had. "Het vertrouwen dat El Chapo aan ons had gegeven was niet iets waarmee te rommelen viel."

Bovendien was Penn er naar eigen zeggen van overtuigd dat de drugsbaron ook zonder zijn toedoen zeer spoedig zou worden geklist.
El Chapo werd afgelopen vrijdag opgepakt in een hotel in Los Mochis, een stad aan de kust van zijn thuisstaat Sinaloa. Volgens Mexicaanse bronnen zijn het vooral de contacten met Kate del Castillo en haar entourage die hem de das hebben omgedaan. Behalve tegen haar is ook tegen Sean Penn een onderzoek bevolen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234