Donderdag 21/10/2021

Repressie

Hoe het lot van de Rohingya ook bij ons tot radicalisering kan leiden

Een vluchtelingenkamp van Rohingya. Beeld AFP
Een vluchtelingenkamp van Rohingya.Beeld AFP

"Het meest onderdrukte volk ter wereld." Zo noemen mensenrechtenorganisaties de Rohingya in Myanmar. Die worden al decennialang miskend, belaagd en op de vlucht gedreven. Maar dat haalt slechts zelden het nieuws. "Omdat ze moslims zijn", zo klinkt het bij geloofsgenoten tot in ons land toe, waar dat gebrek aan medeleven ook de radicalisering dient.

Op 3 augustus 2012 troepten enkele tientallen jongeren samen in de Generaal Wahislaan in Schaarbeek. De meesten gekleed in lange gewaden, velen met baard en sommigen wapperend met zwarte vlaggen. Ze kwamen betogen voor de statige witte villa waarin de ambassade van Myanmar gehuisvest is. Dat Zuidoost-Aziatische land begaat een genocide, zo klonk het. Een volkerenmoord tegen zijn moslimminderheid, de Rohingya. De beelden van de manifestatie verschenen op YouTube, maar de tv-journaals bereikten ze niet.

De zwarte vlaggen met witte Arabische letters werden later wel berucht als het symbool van de jihad - en van de betogers vertrokken er in de jaren daarop heel wat naar Syrië. Houssien Elouassaki bijvoorbeeld, een herrieschopper uit Vilvoorde die in het land van Assad een heuse brigade van westerse strijders ging leiden en er uiteindelijk het leven verloor. Maar ook Najim Laachraoui, een schrandere chemiestudent die zich bij IS zou ontpoppen tot explosievenexpert en op 22 maart van vorig jaar op Brussels Airport stierf als zelfmoordterrorist.

Britse koloniale tijd

Het lot van de Rohingya is ondertussen niet verbeterd, wel integendeel. Door een nieuw offensief van het leger zijn er sinds vorige maand alweer 400 doden gevallen en 123.000 mensen gevlucht. Betoogd werd er niet meer. Toch niet in Brussel - want van Tsjetsjenië tot Afghanistan is er deze week wel gemanifesteerd. Daardoor lijkt het alsof alleen extremisten bekommerd zijn om de Rohingya. "Niets is minder waar", weet Montasser AlDe'emeh, jihadspecialist. "Ook gematigde moslims zijn daar heel hard mee begaan. Maar het gevaar is dat zij alleen te horen krijgen wat extremisten zeggen."

Het conflict in Myanmar gaat al terug tot in de Britse koloniale tijd. Toen zwol de moslimminderheid die er al eeuwen bestond gevoelig aan door immigratie uit wat nu India en Bangladesh heet. De boeddhistische meerderheid zag dat als een bedreiging en heeft de nieuwkomers nooit als medeburgers erkend. Na de onafhankelijkheid werd er zelfs een wet gestemd die het staatsburgerschap ontzegt aan wie na 1823 ingeweken is of afstamt van die migranten, waardoor het merendeel van de 1,1 miljoen Rohingya in Myanmar officieel tot geen enkel land behoort. Zij worden ook nu nog gezien als illegale migranten en velen van hen wonen in wat mensenrechtenactivisten als "concentratiekampen" omschrijven.

Militaire macht

Het hielp hun lot niet dat de moslims indertijd samenspanden met de Britten, tegen het boeddhistische streven naar onafhankelijkheid. En dat er in de jaren veertig al een gewapende moslimrebellie ontstond die ook boeddhistische burgers vaak niet ontzag, dreef de vijandschap nog meer op de spits. Toen voormalig dissidente en Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi vorig jaar de macht overnam van het militaire regime dat Myanmar al sedert de jaren zestig bestuurde, werd op een kentering gehoopt. Maar die kwam er niet, deels omdat Suu Kyi nog steeds gebonden is aan een akkoord dat alle militaire macht aan generaals geeft.

Complottheorieën

"Het is ongelooflijk belangrijk om aandacht te hebben voor dit conflict", betoogt AlDe'emeh, "al was het maar om radicalisering in onze eigen moslimgemeenschap tegen te gaan. Daar speelt het onderwerp even hard als de Palestijnse kwestie en dat ontgaat ons grotendeels. Dat geeft groepen zoals IS de kans om zichzelf te presenteren als de enige echte verdedigers van alle moslims ter wereld. Terwijl die gemeenschap toch al gevoelig is voor complottheorieën, zich vlug geviseerd voelt en denkt dat de wereld tegen haar is."

AlDe'emeh pleit voor informatie én nuance. "Want net zoals er daar in Myanmar ook wreedheden tegen boeddhisten worden gepleegd, zijn het elders in de wereld moslims zelf die hun geloofsgenoten onderdrukken. In Jemen bijvoorbeeld, waar Arabische landen bombarderen en hongersnood en ziekte uitlokken. Dat moeten moslims die voor de Rohingya ijveren ook durven erkennen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234