Zaterdag 28/03/2020

De passie van Devos

Hoe het kaviaarsocialisme de N-VA bedreigt

Pierre-Yves Dermagne en Elio Di Rupo op een persconferentie van de PS in Brussel, 27 januari 2017. Beeld BELGA

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

In vergelijking met sommige andere Europese landen houdt de Belgische sociaaldemocratie relatief stand. Sp.a stutte de neergang en blijft de leidende linkse partij. Er zijn tekenen van herstel, maar de langverwachte opwaartse doorbraak blijft uit en onzeker. De PS was een van de weinige socialistische partijen die groot bleef en die binnen haar regio een dominante rol blijft spelen. Ze verloor her en der controle, maar houdt in veel gebieden van het oude Wallonië de touwtjes in handen. Waardoor ze vaak vereenzelvigd wordt met al wat er misgaat. Mede daarom vindt ze onvoldoende antwoord op de PTB. In zeer te relativeren peilingen dreigt al een verlies van 10 procent.

Carl Devos.Beeld photo news

De pijnlijke maatregelen van Di Rupo I

Federale oppositiepartij PS slaagt er af en toe in om de MR te treffen, maar in Wallonië herinneren velen zich de pijnlijke maatregelen van Di Rupo I. Regionaal bestuurt de PS met de populaire Magnette, maar de begrotingsdiscipline en zesde staatshervorming hangen rond de regeringsnek. Omdat die geen grote linkse alternatieven toelaten, zoekt Magnette het in CETA en eigen verkeersborden om de oprukkende PTB af te houden.

Die voor de PS ongunstige positie veranderde de voorbije weken in een onrustwekkende bedreiging. Franstalig België is meer dan Vlaanderen in de ban van de stinkende Kazakhgate, die door de mogelijke betrokkenheid van de Brusselse advocaat-generaal en prinselijke rekeningen steeds hallucinanter wordt. Antisysteemgevoelens die daaruit opwellen raken niet eerst de PS, die in deze affaire minder in beeld komt dan de MR of cdH, maar als die gevoelens naar links waaien komt ook haar dat slecht uit.

En toen kwam Publifin.

Het electorale effect ervan is moeilijk te voorspellen. Verkiezingen van 2018 en 2019 zijn veraf, er komt nog veel om dit te doen vergeten. Bovendien is Publifin geen Agusta, dat midden jaren 90 lelijk huishield in sluitende volkshuizen. Vooralsnog gaat het niet om strafbare feiten, zoals destijds. Maar de gevolgen kunnen groot zijn.

Publifin is immers zeer kwalijk voor de geloofwaardigheid van de zelfbedienende PS, bij uitbreiding van de sociaaldemocratische pleidooien voor meer gelijkheid en eerlijkheid. De PS kan nog honderd ateliers du futur organiseren, één Publifin katapulteert de partij weer naar een grauw verleden.

André Coolsisme

Voor de zoveelste keer rollen koppen. Zoals die van Paul Furlan, de opgeofferde minister, die op de hoogte was of moest zijn van de graaicultuur bij instellingen en medewerkers waarvoor hij bevoegd is. Zoals ook Di Rupo weet hoe Luikse kameraden van La La Coolsland al jaren aan die publieke potten zitten. Hij hoefde daarvoor enkel in zijn partijboekhouding te kijken. Bovendien heeft de partij zelf volk bij Publifin gezet.

De PS nam met noodmaatregelen de vlucht vooruit: de zelfverklaarde revolutie van 21 (vooral financiële) maatregelen moet het intercommunale socialisme afslanken. Ja, die nieuwe regels grijpen in, maar nog lang zal klinken dat de PS via hogere tarieven burgers liet meebetalen om riante vergoedingen voor onbestaande diensten van het kaviaarsocialisme te financieren. Dat wordt lastig in komende campagnes.

Misschien nog het minst in Luik, waar de aanvaarding van het André Coolsisme dieper gaat. De PS kreeg vanuit Brussel die lastige federatie nooit onder controle. Dus moet Magnette nieuwe regels voor heel Wallonië invoeren om die ook in Luik binnen te krijgen, met tegenzin van nogal wat kameraden buiten Luik en van andere partijen die mee moeten. Ze werpen op dat lokale verankering via intercommunales niet altijd fout is, en dat het om meer dan vergoedingen gaat.

Zoveelste opkuis

Daarmee is Magnette aan zijn zoveelste opkuis toe. Hij stapte in 2007 in de politiek, toen hij op vraag van Di Rupo het door corruptie geplaagde Charleroi opruimde. Enkele maanden later werd hij Waals minister. Nu is hij groter dan Di Rupo, die ondertussen eenzaam in zijn tot wachtkamer voor de federale regering omgebouwde bureau aan de Keizerslaan beseft dat hij zal eindigen als burgemeester van Bergen.

Het is de meer regionalistisch ingestelde Magnette die de PS-meubelen moet redden. Dat kan hij enkel als hij zijn hele partij onder controle krijgt, ook de Luikse arbeidersaristocratie, én als hij consequent schoon schip maakt. Er zijn al te veel luid aangekondigde interne Schone Handen-acties gepasseerd, parvenus zitten er nog steeds. Wellicht zal Magnette ook links uitvaren, om de PTB af te houden. Want de PS wil controle houden.

Anderzijds: hoe succesvoller de PTB, hoe groter de kans in 2019 op een ‘grote coalitie’ PS-MR. Wellicht zal Magnette, nu de populairste Waalse politicus, dan onderhandelen met de vierde populairste, Didier Reynders. De sluwe vos houdt de lijnen open, die tussen de PS en Charles Michel (in de laatste poll op plaats twaalf) zijn verstoord.

Voor N-VA is het terreinverlies van de PS dus geen droomscenario. Hoewel de PS in 2019 veel water bij de wijn zal doen, blijft de kloof met N-VA wellicht onoverbrugbaar. Publifin maakt centrumrechts na 2019 dus niet evident, integendeel. Ondertussen is N-VA uitsluitend op eigen kracht aangewezen. Op veel warm Vlaams bondgenootschap, die tegenover de Franstalige paarse as gezet kan worden, moet ze niet rekenen. Dat is exact wat N-VA aan het doen is: de score zo hoog houden dat CD&V en Open Vld weer niet zonder haar durven regeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234