Donderdag 02/07/2020

CoronavirusEconomische gevolgen

Hoe het coronavirus de horeca midscheeps treft

Beeld Thinkstock

Minstens drie weken de deuren sluiten, dat is het verdict dat de overheid oplegt aan de horecazaken. De financiële gevolgen zijn immens. 800 miljoen euro aan gederfde inkomsten, om precies te zijn. De steunmaatregelen zullen het gat in de begroting doen toenemen, maar dat moet dan maar, en het mag van Europa. 

“Volksgezondheid primeert, mensen mogen niet sterven. Maar we moeten ervoor zorgen dat ook de horecasector niet sterft”, zo reageert Matthias De Caluwe, de topman van Horeca Vlaanderen. “Dit raakt de sector financieel in het hart.” Drie weken de deuren sluiten is een ramp voor de talloze cafés, restaurants en discotheken. Volgens een eerste voorzichtige raming van de federatie lopen de uitbaters zowat 800 miljoen euro aan inkomsten mis. De cafés zijn goed voor een omzet van 1,7 miljard euro per jaar, restaurants boeken net geen 9 miljard euro omzet. De winstmarges bij veel zaken is flinterdun, elke euro die verloren gaat, komt extra hard aan.

Het ‘goede’ nieuws is dat de Vlaamse regering snel over de brug komt met enkele maatregelen. Zo komt er een forfaitair bedrag voor cafés en restaurants die helemaal moeten sluiten. Voor de horecazaken is een bedrag van 4.000 euro voorzien. Het gaat om het dubbele van de gewone hinderpremie. Als de sluitingsmaatregelen langer zouden duren dan de voorziene 21 dagen, zal de premie verder oplopen. In dat geval komt er een bijkomende vergoeding van 160 euro per dag. Ook de 100 miljoen euro die de Vlaamse regering uittrekt voor crisiswaarborgen en andere randmaatregelen vallen goed. “Een stap in de goede richting”, klinkt het bij de horecafederatie. Vooral de snelheid waarmee de steun werd gecommuniceerd valt in goede aarde. 

Unizo-baas Danny Van Assche, eerder deze week op weg naar overleg over het coronavirus. ‘Het laatste wat we nu nodig hebben, is een administratieve mallemolen’, zegt hij.Beeld BELGA

Ook Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van zelfstandigenorganisatie Unizo is tevreden met de snelheid van handelen. “Hopelijk gaat de afwikkeling heel vlot en komt er geen administratieve mallemolen, want dat is nu wel het laatste wat we nodig hebben”, zegt hij. “Toch is het onvoldoende. Huurlasten, leningen en andere kosten blijven bijvoorbeeld al die tijd doorlopen. Die drie weken zullen ons lang achtervolgen.” Ook de regionale en lokale besturen moeten een geste doen, vindt de sector. “We denken aan het laten vallen van de terrastaks en de toeristentaks”, zegt De Caluwe, die hoopt dat er ook een btw-verlaging komt. Nu is het tarief 6 procent voor afhaalmaaltijden, 12 procent voor voeding en 21 procent voor drank. Dat zijn federale materies. 

Federaal minister van Sociale Zaken Maggie De Block (Open Vld) liet weten dat ondernemers in de horecastor één kwartaal vrijgesteld worden van sociale bijdragen. Er is ook overleg met verschillende sectorfederaties, maar pas na het weekend zouden concrete federale maatregelen bekend worden.  Verder wil de horecasector samenzitten met de banken. Die oproep valt alvast niet op een koude steen. Koepelorganisatie Febelfin zegt dat ze gezonde bedrijven alle kansen wil geven om deze periode makkelijker te overbruggen. “Vroegere crisisplannen, zoals naar aanleiding van de aanslagen in ons land en de daarop volgende lock-out, leren ons dat bijvoorbeeld een aanpassing van de voorwaarden van de bestaande financiering een middel kan zijn. Ook het verschaffen van bijkomende middelen – waar nodig – is een mogelijkheid.”

‘Maximale flexibiliteit’

Maar niet enkel kleine horecaondernemers worden midscheeps getroffen. Ook de brouwerijen krijgen harde klappen. Het sluiten van cafés en het afgelasten van tal van evenementen of concerten zorgen voor een fikse aderlating. Om een inschatting te geven: de initiële uitbraak in China kostte marktleider AB InBev gedurende de eerste twee maanden van dit jaar al 285 miljoen dollar omzet. Intussen is de situatie in China langzamerhand aan de beterhand, maar op het Europese en Amerikaanse continent krijgt AB InBev opnieuw voluit de rekening gepresenteerd. 

Hoeveel de kostprijs zal bedragen, is momenteel nog niet in te schatten. In zijn jaarverslag van februari schatte de brouwer die toen op zo’n 10 procent terugval van zijn winst gedurende het eerste kwartaal. Maar dat was enkel gerekend met de gevolgen in China. Niet in zijn andere markten. Die cijfers zijn inmiddels achterhaald. Ook de beurskoers van de bierreus is teruggeslagen naar iets rond de 40 euro, op hetzelfde niveau van 2011. Er is massaal veel waarde in rook opgegaan. En de rekening tikt verder aan.

Koen De Leus, hoofdeconoom bij BNP Paribas Fortis: 'Als we nu niet alle middelen inzetten, wordt de begrotingsproblematiek uiteindelijk nog groter.'Beeld rv

Dat kan je evengoed zeggen van de begrotingsrekening voor de overheden in ons land. Al die steunmaatregelen, hoe noodzakelijk ook, betekenen een stevige hap uit het budget, in een reeds rampzalig tekort. Volgens het monitoringcomité loopt het structurele begrotingstekort dit jaar nu al op tot 2,7 procent van het bbp, omgerekend 13,5 miljard euro. Voor econoom Paul De Grauwe zit er evenwel niks anders op. “Het gaat niet om structurele maatregelen, maar wel om middelen om deze eerste periode te overbruggen”, zegt de econoom. 

Ook Koen De Leus, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis vindt dat nu “alle remmen los” moeten. “Als we nu niet alle middelen inzetten, wordt de begrotingsproblematiek uiteindelijk nog groter.” De Leus verwacht dat Europa zich soepel zal opstellen over de begrotingsregels. De Europese Commissie liet zich intussen al in dergelijke bewoordingen uit. Volgens voorzitter Ursula von der Leyen gaat de commissie  “maximale flexibiliteit” hanteren bij het toezicht op staatssteun en de nationale begrotingstekorten. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234