Vrijdag 27/11/2020

Verenigde StatenPrimary's

Hoe het allemaal in duigen viel voor Bernie Sanders

Sanders lijkt het belangrijker te vinden de ideeënstrijd te winnen dan duidelijk te maken dat hij nog altijd aanspraak kan maken op de nominatie.Beeld EPA

Het leek alsof de campagne van Bernie Sanders voor de Democratische nominatie hem recht naar de leiding zou katapulteren. Toen veegde een reeks noodlottige beslissingen en interne verdeeldheid hem ei zo na van de kaart.

Halverwege januari, een paar weken voor de voorverkiezingen in Iowa, schotelde de man van de peilingen Bernie Sanders een straffe prognose voor. Sanders was goed op weg sterk uit te halen in de eerste drie staten, maar de sterke steun die Joe Biden geniet bij oudere Afro-Amerikanen maakte hem tot een te duchten tegenstander in South Carolina en de staten die daarna kwamen.

De verantwoordelijke voor de peilingen, Ben Tulchin, opperde tijdens een vergadering met andere campagnemedewerkers dat er een offensief nodig was om zwarte kiezers voor Sanders te winnen, zeggen drie mensen die gebrieft werden over de presentatie. Uit de analyse bleek duidelijk dat Biden op twee fronten kwetsbaar was: zijn bereidheid in het verleden om de sociale zekerheid in te perken, en de strafwetten voor misdrijven die hij in de jaren 90 schreef.

Maar het voorstel stuitte op weerstand. Een paar hooggeplaatste adviseurs vonden het de moeite niet waard middelen uit Iowa en New Hampshire daarvoor aan te wenden, zeggen mensen die op de hoogte zijn van de inhoud van de gesprekken. Andere wilden van Tulchin horen welke boodschap mensen anders zou doen denken over hun steun voor de loyaalste bondgenoot van de eerste zwarte president van de VS.

Cruciaal was dat Sanders en zijn vrouw Jane steevast terughoudend waren om negatieve dingen over Biden te zeggen. Ze hielden liever vast aan de linkse boodschap die ze al veertig jaar verkondigen.

Tweespalt

De waarschuwing bleek visionair. Twee maanden later is Sanders zo goed als verdwenen uit de presidentsrace, nadat Biden zijn campagne in South Carolina uit de doden deed opstaan dankzij de steun van een overweldigende coalitie van zwarte kiezers en gematigde blanken op Super Tuesday.

Sanders blijft in de race, maar heeft veel minder gedelegeerden achter zich dan Biden. Hij lijkt het belangrijker te vinden de ideeënstrijd te winnen dan duidelijk te maken dat hij nog altijd aanspraak kan maken op de nominatie. Bovendien worden zijn inspanningen om zich opnieuw in de race te knokken al weken gedwarsboomd doordat het coronavirus de campagne heeft stilgelegd. De kans bestaat zelfs dat Biden daar door zijn standvastig imago voordeel uit haalt.

In de ogen van Sanders’ adviseurs was de abrupte achteruitgang het resultaat van onvoorspelbare en erg onwaarschijnlijke gebeurtenissen. Het belangrijkst daarbij was de plotse opgave van twee grote kandidaten, Amy Klobuchar en Pete Buttigieg, die zich onmiddellijk achter Biden schaarden en die er zo mee toe bijdroegen dat die snel veel steun kreeg van gematigde Democraten. Sanders stond “op het punt te winnen,” stelde Tulchin, “tot de meest ongeziene gebeurtenis uit de geschiedenis van de primary’s voor de presidentsverkiezingen plaatsgreep”.

Maar gesprekken met zowat veertig medewerkers van Sanders, verkozen functionarissen, activisten en andere mensen die bij zijn campagne betrokken waren, schetsen een ruimer beeld van hoe de politieke kansen keerden. Halverwege februari leek Sanders boven zijn rivalen uit te torenen. Maar hij en zijn entourage namen ook een reeks noodlottige beslissingen die hem in een nadelige positie manoeuvreerden tegenover sceptische Democraten – en die hem bijzonder kwetsbaar maakten in de confrontatie met een machtige opponent zoals Biden.

Sanders slaagde er niet in zijn basis verder uit te breiden dan zijn traditionele linkse aanhang en om een betekenisvolle hoeveelheid Afro-Amerikanen voor zich te winnen. Hij hield geen rekening met de waarschuwingen van traditionele partijleiders, en zelfs van zijn eigen campagneteam, om zijn boodschap aan te passen en de Democraten achter zich te verenigen. Hij stond toe dat interne meningsverschillen zijn campagne aantastten, waardoor onder de twee enige mensen die de beslissingen namen – hij en zijn vrouw – de boel uit elkaar viel in facties.

Naar buiten toe was alles peis en vree, maar in de directe entourage van Sanders was er een tweespalt tussen oude getrouwen en relatieve nieuwkomers, zoals Faiz Shakir, zijn campagnemanager. Shakir en anderen vonden pleidooien van Tulchin en een andere strijdvaardige medewerker, David Sirota, om de aanval op Biden te openen onzinnig en ergerlijk voorspelbaar.

Operationele fouten

Er werden ook ernstige operationele fouten gemaakt. In South Carolina belastte de campagne de voormalige senator uit Ohio en loyale campagnevoerder Nina Turner met de leiding over de strategie, in plaats van de verantwoordelijkheid voor de campagne in die cruciale vroege staat toe te vertrouwen aan een politiek strateeg. In privégesprekken beriep Sanders zich vaak op de steun die hij had van sommige jonge Afro-Amerikanen, en leek hij het bredere plaatje niet te zien.

En ondanks zijn alarmsignalen over South Carolina in januari stelde Tulchin Sanders aan de vooravond van de primary gerust dat hij een publieke peiling waarin hij 20 procent achterliep niet te zwaar moest opnemen.

In een e-mail aan Sanders en een groep hooggeplaatste medewerkers wees Tulchin erop dat hun kandidaat slechts 4 procentpunten in het krijt stond. Twee dagen later won de voormalige vicepresident met een verschil van 30 procentpunten.

"Het establishment wilde dat de mensen zich achter Biden schaarden, om zo mij te verslaan. Het was geen verrassing", aldus Sanders over zijn recente nederlagen.Beeld Photo News

Misschien was de belangrijkste factor, zoals bij elke presidentiële campagne, wel de kandidaat zelf, en zijn koppige ideologische en stilistische consistentie, die hem weliswaar populair maakte bij zijn achterban, maar die ook verhinderde dat hij een meerderheidscoalitie achter zich kreeg die verder reikte dan de progressieve beweging waarvan hij de vertegenwoordiger was.

Het campagneteam wenste geen commentaar te geven voor dit artikel.

Uithalen naar establishment

Peter Welch, een liberaal Democraat die ook afkomstig is uit Vermont en die als een van de weinige Congresleden Sanders’ campagne steunde, maakte zich vooral zorgen over de voortdurende uithalen naar het ‘politieke establishment’. Hij zegt dat hij vorige maand contact opnam met het campagneteam met de bede die retoriek achterwege te laten. Volgens Welch sloot je zo een heleboel gewone mensen uit die andere kandidaten steunden. Uiteindelijk, zegt Welch, “heb je een hoop kiezers die gewoon kiezers zijn maar die daardoor wel voor andere Democratische kandidaten kiezen”.

Eind januari schreef Zephyr Teachout, een progressieve rechtenprofessor gelieerd met Sanders, een column in de Britse krant The Guardian waarin ze stelde dat Biden “een groot corruptieprobleem” had. Sirota, de medewerker van Sanders, die bekendstaat om zijn gevatte en strijdvaardige online commentaren, stuurde haar column prompt door naar zijn uitgebreide mailinglijst. Een nieuwe fase van het conflict tussen Sanders en Biden leek in de maak.

Maar Sanders maakte daar een einde aan. “Ik ben absoluut niet van mening dat Biden op welke wijze dan ook corrupt is”, zei hij op CBS News.

In de coulissen ging het verder dan dat, zeggen twee mensen die op de hoogte zijn van de interne strubbelingen. Als straf voor het oppoken van de controverse mocht de vanuit Colorado opererende Sirota niet meer reizen voor de campagne, zijn bezoekjes aan het hoofdkwartier in Washington niet te na gesproken.

Het conflict over de column van Teachout maakte deel uit van een al langer woedende discussie binnen het campagneteam over de manier waarop Biden aangepakt moest worden. Een kleine groep adviseurs – onder wie Tulchin, Turner en Sirota – drongen er regelmatig bij Sanders op aan om de voormalige vicepresident aan te vallen.

Maar Sanders wilde daar niet op ingaan. Speech na speech haalde hij uit naar verder niet bij naam genoemde establishment-Democraten, maar tot rechtstreekse aanvallen op Biden kwam het nooit. Hij blokte verscheidene aanvalslijnen af omdat ze gericht waren op de rol van Biden in de regering-Obama, die veel respect geniet bij kiezers in de primary’s.

Shakir en nog een andere hooggeplaatste medewerker, Ari Rabin-Havt, kozen de kant van Sanders en wezen andere campagnemedewerkers er herhaaldelijk op dat Sanders de man met het laatste woord was in de campagne. In gesprekken met medewerkers gaven beiden toe dat het steek hield om scherpere kritiek op Biden te uiten. Maar ze zeiden dat Sanders daar niet van overtuigd kon worden: hij en Jane hadden het op persoonlijk vlak voor de Bidens, en hun woord was wet.

Olie op het vuur

De scheuren binnen de campagne gingen verder dan de aanpak van Biden.

In januari stootten pogingen van Turner en anderen om campagnemiddelen om te leiden naar Super Tuesday-staten op verzet van Shakir en anderen. Shakir was ervan overtuigd dat Sanders’ pad naar de nominatie vooral door Iowa, New Hampshire en Nevada leidde, en via de primary in Californië op Super Tuesday.

Er was ook discussie in het campagneteam over de juiste aanpak van Elizabeth Warren. Sommigen beschouwden haar als een ernstige dreiging die uitgeschakeld moest worden, anderen, onder wie Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez, de belangrijkste steunpilaar van Sanders, vonden dat toenadering gezocht moest worden.

Het dispuut kwam in januari aan de oppervlakte, toen CNN meldde dat Sanders Warren in 2018 gezegd had dat hij niet geloofde dat een vrouw Donald Trump kon verslaan. Sanders ontkende dat. Shakir gooide olie op het vuur, door Warren uit te dagen dat bericht op tv een leugen te noemen. Jeff Weaver, een topadviseur van Sanders, pakte het anders aan en verklaarde op tv dat er een misverstand in het spel was – hij vertelde medewerkers dat het zijn bedoeling was de zaken te kalmeren.

Maar Warren bleef bij haar standpunt, en de aanvaring tussen haar en Sanders beheerste het Democratische debat in Iowa. Het conflict zou beiden achtervolgen tijdens de rest van de race.

Ondanks de verdeeldheid binnen zijn campagneteam won Sanders overtuigend in de eerste staten die naar de stembus trokken, met als klap op de vuurpijl een eclatante overwinning in Nevada op 22 februari. Tijdens zijn speech die avond predikte Sanders eenheid, om een “multigenerationele, multiraciale coalitie” op de been te brengen.

Toen hij die avond in een hotel in Las Vegas een paar reporters tegen het lijf liep, jubelde Tulchin – die zich met Weaver naar het diner begaf – dat Sanders een speech had gegeven een algemene verkiezing waardig. Weaver was terughoudender en merkte op dat de primarystrijd nog niet voorbij was.

Uiteindelijk bleek de speech slechts een momentopname, en Sanders begon al snel weer af te geven op het establishment. Medewerkers konden ook weinig doen om hem op andere gedachten te brengen: de hoofdspeechschrijver van de Sanders-campagne was Sanders zelf.

Minachting

Al maanden hadden politieke adviseurs en bondgenoten buiten de campagne aangedrongen op een verandering van toon – de mogelijkheid dat Sanders zelfs maar kleine stapjes zou zetten om sceptische Democraten ervan te overtuigen dat hij het in zich had de partij te verenigen. Maar Sanders heeft altijd minachting gevoeld voor het politieke metier, en moest aangepord worden om zelfs hem gunstig gezinde Democratische leiders het hof te maken. Warren was volhardend in haar avances tegenover Ocasio-Cortez in de herfst van vorig jaar, maar de adviseurs van Ocasio-Cortez moesten alles uit de kast halen bij de medewerkers van Sanders om de man ertoe te bewegen haar op te bellen – een gesprek dat er uiteindelijk toe leidde dat zij hem steunde.

Sanders zo ver krijgen dat hij toenadering zocht tot ‘establishment-Democraten’ die hij regelmatig over de hekel haalde, was nog moeilijker – ondanks alle pogingen van enkelen van zijn hevigste aanhangers op links. Ocasio-Cortez drong er herhaaldelijk bij het campagneteam op aan Sanders’ boodschap te verruimen en nieuwe bondgenoten te zoeken buiten zijn vertrouwde basis. (In een statement ontkende Ocasio-Cortez dat er “spanningen of grote meningsverschillen” met Sanders waren.)

RoseAnn DeMoro, een voormalige leider van de vakbond van verpleegkundigen en een van Sanders’ vurigste campaigners in 2016, en de acteur John Cusack, ook een bondgenoot, drongen er bij het campagneteam op aan Sanders’ boodschap meer te richten op het publiek voor een algemene verkiezing, zeggen mensen die daar weet van hebben.

Sanders was steevast terughoudend om negatieve dingen over zijn rechtstreekse concurrent, de Democratische presidentskandidaat Joe Biden, te zeggen. Hij hield liever vast aan de linkse boodschap die hij al veertig jaar verkondigde.Beeld REUTERS

Cusack maande ook kiezers buiten de progressieve basis aan te spreken. Hij stelde voor dat Sanders een speech zou geven aan St. Francis College in Brooklyn, waar hij zou verwijzen naar het belang dat Franciscus hechtte aan het milieu en armoedebestrijding. “Zijn campagneteam moet een unit in het leven roepen die de opdracht krijgt contact te zoeken met mensen die zich NIET identificeren als progressief, maar die sterke opvattingen hebben die in de lijn van de zijne liggen. UITBREIDEN. UITBREIDEN. UITBREIDEN”, schreef Cusack in een e-mail aan topmedewerkers en –bondgenoten van Sanders.

Sanders had daar geen oren naar. Sommige adviseurs die erbij waren tijdens de conflictueuze campagne van 2016 vonden dat Sanders pas toenadering kon zoeken met het Democratische establishment, dat hem nooit goedgezind was geweest, als hij een dominante positie had verworven.

Toen hij voor de primary van 29 februari in Charleston in South Carolina arriveerde, zei Weaver dat het campagneteam nog geen werkzame relatie had uitgewerkt met mensen zoals Huis-voorzitter Nancy Pelosi omdat ze eerst stevig wilden uitpakken op Super Tuesday drie dagen later. Hij haalde een vergelijking met de Burgeroorlog boven om de spierballenstrategie uit te leggen. Abraham Lincoln vaardigde de Emancipation Proclamation volgens hem pas uit toen troepen van de Unie de Geconfedereerde Staten hadden verslagen bij de bloederige slag bij Antietam.

In de weken voor Super Tuesday had Sanders inderdaad geweigerd in te gaan op critici die uit waren op toenaderingsgestes. In Nevada waren leiders van de machtige Culinary Workers Union Local 226 gefrustreerd omdat Sanders zich niet krachtiger uitsprak toen aanhangers van hem uithaalden naar de voornamelijk vrouwelijke vakbondsleiders vanwege hun verzet tegen ‘Medicare for All’.

Terwijl leden van de vakbond de volle laag kregen, probeerde Sanders telefonisch contact te zoeken met de secretaris-penningmeester van de vakbond, Geoconda Argüello-Kline, maar hij kreeg haar nooit te pakken. “Wij hadden het gevoel dat Sanders eerder iets had moeten zeggen, en dat hij het krachtdadiger had moeten aanpakken”, zegt Bethany Khan, een politiek strateeg van de vakbond.

Cuba

En dan was er nog Cuba. In februari stelden Democratische mandatarissen uit Florida voor ruchtbaarheid te geven aan gesprekken tussen Sanders en latinoleiders in het zuiden van Florida, van wie velen zich ongemakkelijk voelden bij zijn retoriek omtrent het socialisme en de revolutie. Het campagneteam van Sanders was gematigd enthousiast, zeggen mensen die weet hebben van de gesprekken.

Een dag na de voorverkiezingen in Nevada zond CBS een interview in 60 Minutes uit waarin Sanders weigerde afstand te doen van uitspraken van hem over het Castro-regime, dat volgens hem best goede dingen had gedaan. Democraten in Florida, onder wie prominente Congres-leden, ontploften.

Sanders bleef bij zijn punt, ook in een debat op televisie. En hij deed geen moeite om de schade voor zichzelf te beperken. Niemand van de parlementsleden die publiekelijk kritiek op hem uitten, hoorde iets van Sanders of zijn medewerkers.

Uiteindelijk stuurde het campagneteam zendelingen uit, onder wie de actrice en activiste Cynthia Nixon. Die hadden discrete gesprekken met latino-verenigingen in Orlando na Super Tuesday, maar ze konden lokale Democraten er niet van overtuigen dat Sanders het geweer van schouder zou veranderen na de primary in Florida op 17 maart.

“Het is misschien authentiek voor Bernie, maar het werkt niet in Florida”, zegt Alex Barrio, een Democratisch activist in Florida die op de vergadering aanwezig was. “Op die manier ga je totaal voorbij aan Florida.”

Toen Florida naar de stembus trok, was de race nog lang niet voorbij.

Comeback

Het campagneteam van Sanders, en de politieke wereld tout court, had de overweldigende comeback van Biden bij de primary in South Carolina op 29 februari absoluut niet zien aankomen. De verwachting van Sanders’ team was dat ze in zeven à acht van de veertien staten zouden winnen op Super Tuesday en zo een solide meerderheid van gedelegeerden zouden binnenhalen.

Sanders had er zo veel vertrouwen in dat hij Biden zou verpletteren, dat hij kostbare dagen verspeelde door campagne te voeren om twee andere kandidaten uit de race te stoten in Minnesota en Massachusetts, de thuisstaten van Klobuchar en Warren. Hij won in geen van beide.

Plotseling werd Sanders een toeschouwer in de campagne. Hij moest machteloos toezien terwijl de gematigde vleugel van de partij het laken naar zich toe trok. Klobuchar belde Sanders op voor ze haar steun voor Biden aankondigde. Sanders en Buttigieg spraken nooit met elkaar.

Na zijn nederlagen in het hele land wist Sanders wie hij de schuld moest geven, in een interview met This Week op ABC. “Het establishment wilde dat de mensen zich achter Biden schaarden, om zo mij te verslaan. Het was geen verrassing.”

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234