Zaterdag 23/10/2021

Hoe groot zijn de mazen?

De vermoedelijke terrorist die afgelopen week in Parijs werd neergeschoten, woonde in een Duits asielcentrum, gebruikte vier aliassen en stond geseind. Toch slaagde hij erin om van de radar te verdwijnen en naar Frankrijk te trekken. Het voorval doet de vraag rijzen of het ook in ons land zo makkelijk is aan controles te ontkomen.

De man, die in Parijs politieagenten wilde aanvallen, deed zijn asielaanvraag in Duitsland onder de naam Walid Salihi. Hij verbleef in een asielcentrum in Recklinghausen, in de deelstaat Noordrijn-Westfalen. Welke nationaliteit de man heeft, is onduidelijk. Bij zijn registratie in Duitsland gaf hij zich uit voor een Syriër, maar op andere momenten beweerde hij Marokkaan of Georgiër te zijn.

In de brief die donderdag bij hem werd aangetroffen, gaf hij nog een andere naam en nationaliteit op: Tarek Belgacem uit Tunesië. Die laatste zou ook zijn echte identiteit zijn, maar dat is nog niet officieel bevestigd.

Bovendien werd de man nauwlettend in de gaten gehouden omdat hij verdacht werd van sympathieën voor terreurgroep IS. Volgens Duitse media schilderde hij in september het IS-teken op de muur van het asielcentrum en poseerde hij er met een IS-vlag. Toch verdween hij in december van de radar, om afgelopen week in Parijs weer op te duiken.

Het verhaal toont aan dat de registratie en controle van asielzoekers in Duitsland niet altijd vlekkeloos verloopt. Maar dit had niet enkel in Duitsland kunnen gebeuren, moet Olivier Van Raemdonck, de woordvoerder van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA), toegeven. "Je mag andere landen niet met de vinger nawijzen, dat hebben we na de aanslagen in Parijs wel geleerd. Je kunt alleen maar proberen de veiligheidssystemen zo waterdicht mogelijk te maken. Maar volledig waterdicht krijg je ze nooit."

Viervoudige screening

Ook in ons land doen al langer geruchten de ronde dat terroristen zich onder de vluchtelingen mengen. Daar zijn voorlopig geen bewijzen van. Op het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) wordt beklemtoond dat iedereen er alles aan doet om alle asielzoekers zo goed als mogelijk te registreren en te controleren.

"We doen een viervoudige screening. De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) vergelijkt de gegevens en de vingerafdrukken van iedereen die zich registreert met de nationale en Europese databanken", zegt Franckens woordvoerster Katrien Jansseune. "Daarnaast screenen ook de politie, de Staatsveiligheid en de ADIV (de militaire inlichtingendienst, DB) al die gegevens." Om een grondige screening te kunnen garanderen, werden de afgelopen maanden bij de Staatsveiligheid vier mensen aangetrokken. De komende weken komen daar nog een tiental nieuwe inspecteurs bij.

Ook al streven de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in ons land naar een waterdichte screening, het volstaat niet altijd, zegt Van Raemdonck. "Je kunt het in ons land zo waterdicht maken als je wilt, je blijft ook afhankelijk van de informatie die je krijgt uit bijvoorbeeld Syrië, en dat is verre van vanzelfsprekend."

Een andere moeilijkheid is dat je bij het doorlichten van gegevens van asielzoekers ook voortdurend een evenwicht moet vinden tussen veiligheid enerzijds en mensenrechten en privacy anderzijds. Van Raemdonck: "Het is niet zo dat asielzoekers ook automatisch criminelen zijn. Dat is absoluut niet het geval. Je moet mensen dus behandelen binnen de wettelijke contouren."

De afgelopen maanden werd ook een taskforce radicalisme opgericht. Daarin wisselen de departementen Asiel en Migratie, Binnenlandse Zaken, Justitie en Defensie gegevens uit. "Als er informatie uit de asielcentra opduikt, dan wordt die doorgegeven, zodat kort op de bal kan worden gespeeld", legt Jansseune uit. "Een goede communicatie tussen de verschillende diensten is zeer belangrijk voor een goede informatiedoorstroming", voegt ze eraan toe.

Smokkelaars

De grote meerderheid van de asielzoekers vindt uit eigen beweging de weg naar de DVZ. "Maar niet iedereen gaat braafjes naar de DVZ", benadrukt Van Raemdonck. "Mensen die tot criminele bendes behoren, bijvoorbeeld, zullen niet meteen langsgaan voor bed, bad en brood."

Daarom voert de overheid sinds september controles uit op de belangrijkste smokkelroutes. "Daarbij zijn al meer dan 1.000 mensen aangetroffen die illegaal op ons grondgebied waren, niet geregistreerd bij de DVZ. Veertien van hen hadden een strafblad of stonden geseind, en zijn opgepakt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234